Кіріспе

Жапон қарулы күштерінің армиялық тармағы

46 000 резервтік қызметкер (2023) – Жапон өзін-өзі қорғау күштерінің құрлықтағы әскерлік бөлімшесі. 1954 жылдың 1 шілдесінде құрылған, ол үш әскери тармақ ішіндегі ең ірісі болып табылады. 2010 жылдың желтоқсанында жарияланған жаңа әскери басшылықтар Жапон өзін-өзі қорғау күштерін Кеңес Одағына бағытталған Суық соғыс тұсындағы назарынан Қытайға, әсіресе Сенкаку аралдарына қатысты дауға қарай өзгертуге бағытталды. JGSDF Токио қаласының Шинжуку ауданындағы Ичигая қаласында орналасқан жер штабының бастығының басқаруымен жұмыс істейді. Қазіргі штаб бастығы – генерал Ясунори Моришита. 2023 жылы JGSDF құрамында 150 700 әскер болды.

20 ғасыр

1945 жылы Тынық мұхиты соғысы аяқталғаннан кейін, Жапония Потсдам декларациясын қабылдаған соң, Жапон императорлық армиясы мен Жапон императорлық теңіз күштері Одақтас державалардың Жоғарғы Бас қолбасшысының (SCAP) бұйрығымен таратылды. Олардың орнына Жапонияның сыртқы қорғанысын өз мойнына алған АҚШ қарулы күштерінің оккупациялық әскерлері келді. Дуглас Макартур Жапонияның халықаралық дауларды шешуге немесе тіпті өзін-өзі қорғауға пайдалана алатын әскері болмауы керек деп талап етті. Осыған сәйкес, 1946 жылы Жапония Конституциясын жасау кезінде 9-бап қосылды: «Жапон халқы ұлттық құқық ретінде соғыстан және халықаралық дауларды шешу құралы ретінде күш қолдану немесе күш қолдану қаупінен мәңгі бас тартады». «Алдыңғы абзацтың мақсатын іске асыру үшін құрлық, теңіз және әуе күштері, сондай-ақ басқа да соғыс әлеуеті ешқашан сақталмайды. Мемлекеттің соғысу құқығы мойындалмайды». Арнайы диета сессиясының төрағасы Хитоси Ашида 9-баптың ортасына «өткен абзацтың мақсатын іске асыру үшін» деген сөздерді қосып қойған деп саналады. Бұл формулировканың мақсаты – халықаралық дауларды шешу үшін емес, Жапонияны қорғау үшін Жапонияда әскери күштер құруға мүмкіндік беру болды. Сол кездегі премьер-министр Шигеру Йошида бұл формулировканы қабылдап, АҚШ-ты Жапонияның «өзін-өзі қорғау» күштерін ұстауына көндірді. АҚШ пен Жапония арасындағы өзара ынтымақтастық және қауіпсіздік туралы шарт бойынша, Жапонияда орналасқан АҚШ әскерлері Жапонияға қарсы сыртқы агрессияны тойтаруға, ал жапондық күштер – құрлықтағы және теңіздегі күштер ішкі қауіптер мен табиғи апаттармен күресуге тиіс болды. Корея соғысы басталғаннан кейін ғана Макартур премьер-министр Шигеру Йошидаға 75 000 адамнан тұратын Ұлттық полиция резервін құруға рұқсат берді. Келесі кеңейту 1952 жылы болды. АҚШ-тың 350 мыңдық армия құру туралы талаптарына жауап ретінде Ұлттық полиция резерві «Ұлттық қауіпсіздік күштері» деп қайта аталды және 110 мыңға дейін ұлғайтылды. 1954 жылы премьер-министр Йошида диетаны Қорғаныс агенттігін құру және Өзін-өзі қорғау күштері туралы заңдарды қабылдауға ықпал етті. Бұл заңдар күштерге «Жапонияны тікелей және жанама агрессиядан қорғау және қажет болған жағдайда қоғамдық тәртіпті сақтау» құқығын берді. 1954 жылдың 1 шілдесінде Ұлттық қауіпсіздік кеңесі Қорғаныс агенттігі болып қайта ұйымдастырылды, ал Ұлттық қауіпсіздік күштері кейіннен Жапонияның Құрлықтық өзін-өзі қорғау күштеріне (Армия), Жапонияның Теңіздік өзін-өзі қорғау күштеріне (Теңіз күштері) және Жапонияның Әуелік өзін-өзі қорғау күштеріне (Әуе күштері) қайта ұйымдастырылды. Алғашқы Бірлескен штаб кеңесінің төрағасы болып генерал Кейдзо Хаяши тағайындалды. Бұл өзгерістерге 1954 жылғы «Өзін-өзі қорғау күштері» заңы (№ 165, 1954 жыл) негіз болды. Сол жылы Құрлықтық, Теңіздік және Әуелік өзін-өзі қорғау күштерінің жалпы саны 146 285 адамға жетті, олар негізінен АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінен қалған жабдықтарымен қаруланды. 1970 жылдарға дейін Құрлықтық өзін-өзі қорғау күштері солтүстіктен болатын басқыншылыққа тойтаруға қажетті деңгейге жетпеді. Бірқатар сарапшылардың пікірінше, ресми түрде екі айға жететіндей деп айтылған оқ-дәрі қоры шындығында бір аптаның ішінде толыққанды қолданылып кететін еді. 1970 жылдары Жапонияның Құрлықтық өзін-өзі қорғау күштерінің Хоккайдоға КСРО шабуылын тоқтатуға қабілеті күмәнді болды. 1972 жылы Збигнев Бжезинский бұл күштер «25 жыл бұрынғы американдық үлгідегі кеңестік шабуылға» қарсы күресуге бағытталғандай көрінетінін айтты. Үш жылдан кейін, 1975 жылы, Ұлттық қорғаныс кеңесінің бұрынғы хатшысы Осаму Кайхара U.S. News & World Report басылымында SDF кез келген кеңестік шабуылда мүлдем тиімсіз болар еді, өйткені Құрлықтық өзін-өзі қорғау күштері армия ретінде үш-төрт күн ғана шайқаса алатынын мәлімдеді. Қазіргі күні бұл күштер 150 мыңға жуық жауынгерден тұратын тиімді армияға айналған, бірақ оның маңыздылығы, соңғы кезде Суық соғыстың аяқталуына байланысты төмендеген сияқты. Күштерді жаңа постсуық соғыс міндеттеріне қайта бағыттау әрекеттері бірқатар ішкі саяси дауларға ұшырады.

21 ғасыр

2004 жылғы 27 наурызда Жапония қорғаныс агенттігі JGSDF тапсырмасымен терроризмге қарсы күрес бөлімі ретінде Арнайы операциялар тобын құрды. 2015 жылы Жапония диеті конституцияның 9-бабын қайта қарауға мүмкіндік беретін заңды қабылдады. JSDF әскерлері американдық күштермен бірге шет аралдарды басып алуға бағытталған десанттық шабуыл жасақтарында оқу-жаттығулар өткізеді. Жапония 2018 жылғы 7 сәуірде Екінші дүниежүзілік соғыстан бері алғашқы теңіз жаяу әскерлері бөлімін құрды. Амфибиялық жедел орналастыру бригадасының теңізшілері Шығыс Қытай теңізінің шетіндегі жапон аралдарын басып алушыларға қарсы күресуге дайындалған. 2018 жылғы 2 қазанда Ұлыбританияның Құрметті артиллерия компаниясы (HAC) әскерлері алғаш рет Ояма, Шидзуока префектурасында жапондық GSDF сарбаздарымен бірлескен оқу-жаттығулар өткізді. Мақсаты – стратегиялық серіктестік пен қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастықты арттыру. Солтүстік Корея төңірегіндегі шиеленіс туралы сөйлеген генерал-лейтенант Патрик Сандерс Жапонияның "жеке күресуге тура келмейтінін" айтты. JGSDF және Үндістан армиясы 2018 жылғы 27 қазаннан 18 қарашаға дейін Үндістанның Мизорам штатында алғашқы бірлескен әскери оқу-жаттығуларын өткізді. Оқу-жаттығулар негізінен терроризмге қарсы жаттығулардан және 60 жапондық және үнді офицерлерімен екіжақты ынтымақтастықты жақсартудан тұрды. 2019 жылғы наурыз айында Қорғаныс министрлігі Жапонияның Жер үстілік өзін-өзі қорғау күштерінің (JGSDF) Батыс армиясында алғашқы аймақтық киберқорғау бөлімін құрды. Бұл бөлім қашық аралдарға орналасқан әскери қызметкерлер үшін де, қауіпсіз байланыс желілері жоқ жерлерде де кибершабуылдардан қорғауға арналған. Жапон үкіметі 2019 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының басшылығымен жүргізілмейтін бейбітшілік сақтау операциясына JSDF-ті жіберуге келісім берді. JGSDF офицерлері 2019 жылғы 19 сәуірден 30 қарашаға дейін Синай түбегіндегі Көпұлтты күштер және бақылаушылар командасында Израиль мен Египет арасындағы атысты тоқтатуды бақылады. 2021 жылғы қыркүйектен қараша айының соңына дейін GSDF барлық бөлімдерімен, 100 000 әскер, 20 000 көлік, 120 ұшақ, JMSDF және JASDF, сондай-ақ АҚШ армиясының десанттық кемесімен бірге бүкіл ел бойынша жаттығулар өткізді.

Қызметкерлер

1989 жылы орта және жоғары білім беру орындарын бітірген түлектер үшін негізгі дайындық оқу бригадасында басталды және шамамен үш айға созылды. Арнайы сарбаздық және офицерлік үміткерлер курстары филиалдық мектептерде қолжетімді болды, ал білікті сарбаздар 8-12 апталық офицерлік дайындық бағдарламасына қабылдануға құқылы болды. Жоғары шенді сарбаздар және 80 апталық сарбаздық пилоттық курс бітірушілер офицерлік дайындық мектептеріне, сондай-ақ Йокосукадағы Ұлттық қорғаныс академиясының және төрт жылдық университеттердің түлектері де қабылдануға құқылы болды. JGSDF сонымен қатар жоғары техникалық, авиациялық, медициналық және командирлік-штабтық офицерлер курстарын өткізді. Теңіз және әуе күштері сияқты, JGSDF жас курсанттар бағдарламасын жүргізді, онда әскери жасқа толмаған орта мектеп бітірушілеріне әскери қызметке қабылдану шартымен техникалық оқыту ұсынылды. Жапон аралдарындағы халық тығыздығы мен урбанизацияның салдарынан, ірі масштабты оқытулар үшін шектеулі аумақтар ғана бар, тіпті осы аумақтарда да шу деңгейіне қатысты шектеулер кеңінен қолданылады. JGSDF осы жағдайларға бейімделіп, командалық пункттердегі жаттығулар, картамен жұмыс істеу, симуляторларға және басқа да оқу бағдарламаларына инвестиция жасады, сондай-ақ АҚШ-тағы Якима оқу орталығы сияқты шетелде тікелей оқ ату жаттығуларын жүргізді. JGSDF-тің екі резервтік құрамы бар: жылдам әрекет резервтік құрамы (即応予備自衛官制度) және негізгі резервтік құрамы (一般予備自衛官制度). Жылдам әрекет резервінің мүшелері жылына 30 күн оқудан өтеді. Негізгі резервтегі мүшелер жылына 5 күн оқудан өтеді. 2007 жылдың желтоқсанына қарай, жылдам әрекет резервінің құрамында 8425 адам, ал негізгі резерв құрамында 22404 адам болды.

Бас қолбасшылық

Жердегі құрамдас бөлімнің бас штабы Токио қаласының Нерима ауданында орналасқан. Ол 2018 жылдың 27 наурызында Орталық әзірлік күштерінен қайта ұйымдастырылды. Соғыс уақытында екі-бес армияны басқаруға дайын тұрады. Орталық әзірлік полкінің бас штабы Точиги префектурасының Уцуномия қаласында орналасқан. Полк – GCC басшылығымен Жапонияда да, шетелде де жылдам орналасуға дайын күш.

Комиссиялық офицерлер шендері

Комиссия алған офицерлердің шендік белгілері.

Басқа да шендер

Сержанттар мен қатардағы әскери қызметшілердің тараздық белгілері.

Музыка және дәстүрлер

Жапонияның жер үсті өзін-өзі қорғау күштері бұрынғы Жапон императорлық армиясымен байланысты барлық дәстүрлерді, марш музыкасы дәстүрінен басқа, дерлік толығымен тоқтатты (Review March – IJA-ның және бүгінгі JGSDF-тың ресми маршы болған). Дегенмен, императорлық армия қалдырған керней үрлеу дәстүрі қазірге дейін сақталып келеді. Әрбір JGSDF құрамында керней взводы немесе керней майоры басқаратын рота болады.

Ту және белгі

Жапон императорлық әскерінің симметриялық 16 сәулелі және 2:3 қатынасы бар туы 1945 жылы қолданудан тоқтатылды. Жапонияның Өзін-Өзі Қорғау Күштері (JSDF) және Жапонияның Құрлықтағы Өзін-Өзі Қорғау Күштері (JGSDF) қызыл, ақ және алтын түстердегі, күнді көтерілісін бейнелейтін тудың едәуір өзгешеленген нұсқасын пайдаланады. Онда 8 сәуле және 8:9 қатынасы бар.