Жапониядағы құқық қорғау жүйесінің шолуы

Кіріспе

Жапониядағы құқық қорғау органдарына шолу

Жапониядағы құқық қорғауды негізінен префектуралық полиция ұлттық полиция агенттігінің бақылауымен қамтамасыз етеді. Ұлттық полиция агенттігі Ұлттық қоғамдық қауіпсіздік комиссиясы тарапынан басқарылады, бұл Жапония полициясының саяси тәуелсіздігін және орталық үкіметтің тікелей атқарушы билігінен еркіндігін қамтамасыз етеді. Олар тәуелсіз сот жүйесімен тексеріледі және еркін және белсенді баспасөз тарапынан бақыланады. Жапонияда құқық қорғау органдарының екі түрі бар, олар қолданылатын ережеге байланысты: Префектуралық полиция департаменттерінің полиция қызметкерлері (Қылмыстық процестік кодекстің 189-бабына сәйкес Сот полиция қызметкерлері ([[:ja:司法警察職員)) және арнайы сот полиция қызметкерлері ([[:ja:特別司法警察職員); осы заңның 190-бабында белгіленген, жоғары біліктілікке ие мамандандырылған салалармен айналысады.

Тарих

Жапон үкіметі 1874 жылы Мейдзи қайта жаңғыруы кезінде ішкі тәртіпсіздіктерді басу және тәртіпті сақтау үшін Ішкі істер министрлігінің Полиция бюросының орталықтандырылған бақылауында, мемлекет қайраткері Каваджи Тошиёсидің күш-жігерінің нәтижесінде еуропалық үлгідегі азаматтық полиция жүйесін құрды. 1880 жылдарға қарай полиция бүкіл ел бойынша үкіметтік бақылау құралына айналып, жергілікті басшыларға қолдау көрсетіп, қоғамдық моральды нығайтты. Олар жалпы азаматтық әкімшілер ретінде жұмыс істеп, ресми саясатты іске асырып, бірігу мен жаңғыру процесін жеңілдетті. Әсіресе ауылдық жерлерде полицияның беделі зор болды және олар ауыл ақсақалдарымен бірдей құрмет пен қорқынышқа ие болды. Саяси істерге олардың араласуы ХХ ғасырдың бірінші жартысында Жапониядағы авторитарлық үкіметтің негіздерінің біріне айналды. Орталықтандырылған полиция жүйесі күнделікті өмірдің барлық саласын, соның ішінде өртке қарсы шаралар мен еңбек дауларын реттеуді қадағалауға дейін жетті. Бұл жүйе денсаулық сақтау, бизнес, фабрикалар мен құрылыс салаларын реттеді, рұқсаттар мен лицензиялар берді. 1925 жылы қабылданған «Тыныштық туралы сөйлесу» заңы полицияға «бұрыс ойлар» үшін адамдарды қамауға алуға құқық берді. Кинофильмдердің мазмұнын, саяси жиналыстарды және сайлау кампанияларын бақылау үшін Арнайы Жоғары Полиция (Токко) құрылды. Жапон императорлық армиясының әскери полициясы (Кемпетай) және Жапон императорлық теңіз күштерінің Токкейтай, тиісті ведомстволары мен Әділет және Ішкі істер министрліктерінің қолдауымен, азаматтық полицияға тыйым салынған саяси белсенділікті шектеуге көмектесті. 1931 жылғы Маңжурия оқиғасынан кейін әскери полицияның билігі күшейді, бұл олардың азаматтық әріптестерімен қарым-қатынаста шиеленіске әкелді. 1937 жылдан кейін полиция соғысқа қатысты іскерлік қызметті басқарды, жұмыс күшін жұмылдырды және көлікті бақылады, бұл Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін жалғасты. 1945 жылы Жапонияның капитуляциясынан кейін Одақтас әскерлерінің Жоғарғы Бас қолбасшысы соғысқа дейінгі полиция құрылымын сақтап қалды, бірақ оның ұйымдастырылуын демократиялық емес деп бағалады. 1947 жылы Полиция заңы қабылданғаннан кейін жаңа жүйе енгізілді. Жапондықтардың соғыстан кейінгі тәртіпсіздіктермен күресу үшін күшті, орталықтандырылған күш құру туралы ұсыныстарына қарамастан, полиция жүйесі орталықтандырылмады. 5000 және одан көп тұрғыны бар қалалар, қалашықтар мен ауылдарда шамамен 1600 тәуелсіз муниципалдық полиция бөлімшелері құрылды, ал префектуралар бойынша Ұлттық Ауылдық Полиция ұйымдастырылды. Азаматтық бақылау Премьер-Министр кеңсесіндегі Ұлттық Қоғамдық Қауіпсіздік Комиссиясы бақылайтын Қоғамдық Қауіпсіздік Комиссиялары арқылы қамтамасыз етуге тиіс болды. Ішкі істер министрлігі таратылып, оның орнына одан әлсіз Ішкі істер министрлігі құрылды, ал полиция өрттен қорғау, денсаулық сақтау және басқа да әкімшілік функцияларынан босатылды. 1950-1951 жылдары Корея соғысы кезінде оккупациялық күштердің көп бөлігі Кореяға ауыстырылғанда, азаматтық тәртіпсіздіктер кезінде қалыпты полицияға көмектесу үшін Регламенттік полиция ұйымдарынан тыс 75 000 саяқты Ұлттық Полиция резерві (Жапонияның Құрлықтық Өзін-Өзі Қорғау Күштерінің алдағысы) құрылды. Жапондықтардың саяси қалауларына сәйкес келетін орталықтандырылған жүйеге қысым күшейді. 1947 жылғы Полиция заңына 1951 жылы түзетулер енгізілді, бұл кішірек қауымдастықтардың муниципалдық полициясын Ұлттық Ауылдық Полициямен біріктіруге мүмкіндік берді. Көптеген қалалар осы ұсынысты қабылдады, ал 1954 жылға қарай 400-ге жуық қала, қалашық және ауыл ғана өздерінің полиция күштерін сақтап қалды. 1954 жылғы түзетілген Полиция заңы бойынша соңғы қайта құру одан да орталықтандырылған жүйені құрды, онда жергілікті күштер ұлттық полиция агенттігімен префектуралар бойынша ұйымдастырылды. 1954 жылғы қайта қарастырылған Полиция заңы, әлі де 1990 жылдары қолданыста, соғыстан кейінгі жүйенің кейбір күшті жақтарын, әсіресе азаматтық бақылауды және саяси бейтараптықты қамтамасыз ететін шараларды сақтайды, сонымен бірге орталықтандыруды арттыруға мүмкіндік береді. Ұлттық Қоғамдық Қауіпсіздік Комиссиясы жүйесі сақталды. Мемлекеттік тәртіпті сақтау үшін мемлекеттік жауапкершілікке ұлттық және жергілікті күш-жігерді үйлестіру, полиция ақпаратын, байланысын және жазбаларды сақтау құрылғыларын орталықтандыру, сондай-ақ оқыту, форма, жалақы, дәреже және жоғарылату бойынша ұлттық стандарттар енгізілді. Ауылдық және муниципалдық күштер таратылып, префектуралық күштерге біріктірілді, олар полицияның негізгі мәселелерін шешті. Әртүрлі министрліктер мен ведомстволардың қызметкерлері мен инспекторлары 1947 жылғы Полиция заңында оларға жүктелген арнайы полициялық функцияларды орындауды жалғастыруда.

The Japanese government established a European style civil police system in 1874, spearheaded by the efforts of statesman Kawaji Toshiyoshi, under the centralized control of the Police Bureau within the Home Ministry to put down internal disturbances and maintain order during the Meiji Restoration. By the 1880s, the police had developed into a nationwide instrument of government control, providing support for local leaders and enforcing public morality. They acted as general civil administrators, implementing official policies and thereby facilitating unification and modernization. In rural areas especially, the police had great authority and were accorded the same mixture of fear and respect as the village head. Their increasing involvement in political affairs was one of the foundations of the authoritarian state in Japan in the first half of the 20th century. The centralized police system steadily acquired responsibilities, until it controlled almost all aspects of daily life, including fire prevention and mediation of labor disputes. The system regulated public health, business, factories, and construction, and it issued permits and licenses. The Peace Talk Law of 1925 gave police the authority to arrest people for "wrong thoughts". Special Higher Police (Tokko) were created to regulate the content of motion pictures, political meetings, and election campaigns. The Imperial Japanese Army's military police (Kempeitai) and the Imperial Japanese Navy's Tokkeitai, operating under their respective services and the justice and home ministries aided the civilian police in limiting proscribed political activity. After the Manchurian Incident of 1931, military police assumed greater authority, leading to friction with their civilian counterparts. After 1937, police directed business activities for the war effort, mobilized labor, and controlled transportation, continuing throughout the rest of World War II. After Japan's surrender in 1945, the Supreme Commander for the Allied Powers retained the prewar police structure, but viewed their organization as undemocratic. A new system was implemented after the Diet passed the 1947 Police Law. Contrary to Japanese proposals for a strong, centralized force to deal with postwar unrest, the police system was decentralized. About 1,600 independent municipal forces were established in cities, towns, and villages with 5,000 inhabitants or more, and a National Rural Police was organized by prefecture. Civilian control was to be ensured by placing the police under the jurisdiction of public safety commissions controlled by the National Public Safety Commission in the Office of the Prime Minister. The Home Ministry was abolished and replaced by the less powerful Ministry of Home Affairs, and the police were stripped of their responsibility for fire protection, public health, and other administrative duties. When most of the occupation forces were transferred to Korea in 1950–51 with the Korean War, the 75,000 strong National Police Reserve (predecessor of the Japan Ground Self Defense Force) was formed outside the Regular police organizations to back up the ordinary police during civil disturbances. And pressure mounted for a centralized system more compatible with Japanese political preferences. The 1947 Police Law was amended in 1951 to allow the municipal police of smaller communities to merge with the National Rural Police. Most chose this arrangement, and by 1954 only about 400 cities, towns, and villages still had their own police forces. Under the 1954 amended Police Law, a final restructuring created an even more centralized system in which local forces were organized by prefectures under a National Police Agency. The revised Police Law of 1954, still in effect in the 1990s, preserves some strong points of the postwar system, particularly measures ensuring civilian control and political neutrality, while allowing for increased centralization. The National Public Safety Commission system has been retained. State responsibility for maintaining public order has been clarified to include coordination of national and local efforts; centralization of police information, communications, and record keeping facilities; and national standards for training, uniforms, pay, rank, and promotion. Rural and municipal forces were abolished and integrated into prefectural forces, which handled basic police matters. Officials and inspectors in various ministries and agencies continue to exercise special police functions assigned to them in the 1947 Police Law.

Қауіпсіздік

Біріккен Ұлттар Ұйымының есірткі және қылмыс жөніндегі кеңсесінің статистикасына сәйкес, БҰҰ-ға мүше 192 мемлекеттің арасында және қылмыстық және қылмыстық сот әділдігі туралы статистика ұсынатын елдердің арасында, Жапонияда кісі өлтіру, ұрлау, зорлау және тонау сияқты зорлық-зомбылық қылмыстарының деңгейі өте төмен. Жапония 223 елдің ішінде 209-шы орында тұр. Түрмедегілер саны 100 000 адамға шаққанда 41 адамды құрайды. 2018 жылы түрмеде 51 805 адам болды, ал тұтқындардың 10,8% үкім күткендер еді. Жапонияда қасақана кісі өлтіру құрбандарының саны өте аз. UNODC мәліметтері бойынша, 230 елдің ішінде 219-шы орында. Бұл көрсеткіш 100 000 тұрғынға шаққанда 0,20-ға тең. 2017 жылы 306 жағдай тіркелді. Қару қолданылған өлім-жітімнің саны төмен. Қаруға байланысты өлім-жітім көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 0,00 кісі өлтіру (2008 жылы), 0,04 өзін-өзі өлтіру (1999 жылы), 0,01 қасақана емес (1999 жылы) және 0,01 анықталмаған (1999 жылы) құрады. 100 тұрғынға шаққанда 0,6 қару иеленуге тіркелген. 2013 жылы кісі өлтіруге байланысты қасақана өлім-жітім көрсеткіші 100 000 адамға 0,4 адамды құрады. Алайда, 2013 жылы өзін-өзі өлтіру көрсеткіші 100 000 адамға шаққанда 21,7 адамды құрады.

Полицияның тұрақты ұйымдары

Префектуралық полиция әрбір префектура үшін құрылады және өздерінің жауапкершілік аймағында полиция қызметінің тұрақты міндеттерін толыққанды орындауға жауапты. Бұл префектуралық полиция негізінен өз билігі бар муниципалдық полиция болып табылады, бірақ олардың қызметін Ұлттық полиция агенттігі және Ұлттық қоғамдық қауіпсіздік комиссиясы үйлестіреді. 2017 жылы полицияның жалпы саны шамамен 296 700 адамды құрады, оның ішінде 262 500 полиция қызметкері, 900 Императорлық гвардияшы және 33 200 азаматтық қызметкер болды. Ел бойынша шамамен 23 400 әйел полиция қызметкері және 13 000 әйел азаматтық қызметкер жұмыс істейді. Ұлттық төтенше жағдай немесе ірі апат болған жағдайда агенттік префектуралық полиция күштеріне басшылық етуге құқылы. 1989 жылы агенттікте шамамен 1100 мемлекеттік қызметкер жұмыс істеді, оларға ақпарат жинау, ұлттық саясатты әзірлеу және іске асыру өкілеттігі берілді. Агенттікке Бас комиссар жетекшілік етеді, ол Премьер-Министрдің келісімімен Ұлттық қоғамдық қауіпсіздік комиссиясы тағайындайды.

Prefectural police are established for each prefecture and have full responsibility for regular police duties for their area of responsibility. These prefectural police are primarily municipal police with their own authority, but their activities are coordinated by the National Police Agency and the National Public Safety Commission. As of 2017, the total strength of police reached approximately 296,700 personnel, including 262,500 police officers, 900 Imperial Guards, and 33,200 civilian staff. Nationwide, there are approximately 23,400 female police officers and 13,000 female civilian staff. In a national emergency or large scale disaster, the agency is authorized to take command of prefectural police forces. In 1989, the agency was composed of about 1,100 national civil servants, empowered to collect information and to formulate and execute national policies. The agency is headed by a Commissioner General who is appointed by the National Public Safety Commission with the approval of the Prime Minister. StatusPolice ranksRepresentative job titles shoulder knotchest badgeGovernmentofficialsHigh Commissioner (Commissioner General) No counterpart (outside normal ranking)The Chief of the National Police AgencySuperintendent General (警視総監)GeneralThe Chief of the Tokyo Metropolitan Police DepartmentSenior Commissioner (警視監)Lieutenant generalDeputy Commissioner General, Deputy Superintendent General, The Chief of Regional Police Bureau, The Chief of Prefectural Police HeadquartersCommissioner (警視長)Major generalThe Chief of Prefectural Police HeadquartersAssistant Commissioner (警視正)ColonelThe Chief of Police StationLocal police personnelSuperintendent (police) (Superintendent)Lieutenant colonelThe Chief of Police Station (small or middle), The Vice Commanding Officer of Police Station, Commander of Riot Police UnitChief Inspector (警部)Major or CaptainSquad Commander of Police Station, Leader of Riot CompanyInspector (警部補)Captain or LieutenantSquad Sub Commander of Police Station, Leader of Riot PlatoonSergeant (巡査部長)Warrant officer or SergeantField supervisor, Leader of Police boxSenior Police Officer (巡査長)Corporal(Honorary rank of Police Officers)Police officer (巡査)PrivatePrefectural Police Officers' careers start from this rank. The NPA Commissioner General holds the highest position of the Japanese police. His title is not a rank, but rather denotes his position as head of the NPA. On the other hand, the MPD Superintendent General represents not only the highest rank in the system but also assignment as head of the Tokyo Metropolitan Police Department. The superintendent general which is highest police rank is only in Tokyo outside of it senior commissioner is the highest rank and chief outside of Tokyo, Prefecture police headquarters are commanded by Chief or Director General (hunbocho).

Полиция шені Репрезентативтік лауазымдық атаулар Иық белдеуі Көкірек белгісі Мемлекеттік қызметкерлер Жоғары комиссар (Бас комиссар) Нормадан тыс (қалыпты емес) Ұлттық полиция агенттігінің бастығы Женерал инспектор (警視総監) Жалпы Токио қалалық полиция департаментінің бастығы Жоғары комиссар (警視監) Бас лейтенант Женерал комиссардың орынбасары, Бас инспектордың орынбасары, Аймақтық полиция бюросының бастығы, Префектуралық полиция штабының бастығы Комиссар (警視長) Майор генерал Префектуралық полиция штабының бастығы Комиссардың көмекшісі (警視正) Полковник Полиция бөлімшесінің бастығы Жергілікті полиция қызметкерлері (полиция) Суперинтендант (полиция) (Суперинтендант) Полковник Полиция бөлімшесінің бастығы (лейтенант) немесе ортаңғы буын орынбасарлары Полиция бөлімшесінің бастығы, Төтенше жағдай полиция бөлімінің бастығы (полиция инспекторы) Бас инспектор (полиция бөлімінің бастығы) Төтенше жағдай бақылаушысы (полиция бастығы) немесе полиция бөлімшесінің бастығы Полиция қызметкері (полиция бөлімінің бастығы) Полиция бөлімшесінің бастығы (полиция бастығы) немесе полиция бөлімшесінің бастығы (полиция бастығы) Жапон полициясындағы ең жоғары лауазым – ҰПА Бас комиссары. Оның атағы шен емес, ҰПА басшысы ретіндегі лауазымын көрсетеді. Екінші жағынан, МДП Бас инспекторы жүйедегі ең жоғары шенді ғана емес, сонымен қатар Токио қалалық полиция департаментінің басшысы ретінде тағайындалады. Токиодан тыс аймақтардағы полициядағы ең жоғары шен – генерал-суперинтендант, ал одан тыс жерлерде аға комиссар – ең жоғары шен және префектуралық полиция штабының басшысы немесе бас директоры (хунбочо) болып табылады.

Басқа да қоғамдық қауіпсіздік қызметкерлері

Түрлі агенттіктерде бірнеше мың қоғамдық қауіпсіздік қызметкерлері жұмыс істейді. Олар орманды сақтау, есірткі құралдарын бақылау, балық шаруашылығын тексеру, сондай-ақ теңіз, еңбек және кен қауіпсіздігі ережелерін сақтау сияқты мәселелерге жауапты. "Тұрақты қызметтегі лауазым иелерінің еңбекақысы туралы" заңында сот полицейлерін қоса алғанда, қоғамдық қауіпсіздік қызметкерлерінің жалақы тізімі бекітілген.

Арнайы сот полициясы қызметкерлерін қоспағанда, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша жұмыс істейтін лауазымды адамдар

Қоғамдық қауіпсіздік саласындағы өкілеттері шектеулі басқа да қызметкерлер бар.

Кестелер

Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге жұмыстанып жүрген офицерлер – Арнайы сот полициясының қызметкерлері ([[:ja:特別司法警察職員]]) күдіктілерді қамау ордерімен ұстауға, қару-жарақ алып жүруге құқылы. Еңбекақы төлеу кестесі Императордың күзетшісіне ([[:ja:皇宮護衛官]]) қолданылады. Қоғамдық қауіпсіздік қызметі Түрме күзетшісі ([[:ja:刑務官]]), Қоғамдық қауіпсіздік қызметі Есірткі заттарға қарсы күрес агенті ([[:ja:麻薬取締官]]), Әкімшілік қызмет Еңбек стандарттарын қадағалау инспекторы ([[:ja:労働基準監督官]]), Әкімшілік қызмет Рұқсат етілген балық шаруашылығы қадағалаушысы (漁業監督官), Әкімшілік қызмет Жағалау күзеті офицері ([[:ja:海上保安官]]), Қоғамдық қауіпсіздік қызметі Әскери полиция офицері ([[:ja:警務官]]), Қорғаныс министрлігінің қызметкерлері Парламент күзеті ([[:ja:衛視]]) (Парламенттік полиция қызметі), Иммиграциялық бақылау офицері ([[:ja:入国警備官]]), Қоғамдық қауіпсіздік қызметі Иммиграциялық инспектор ([[:ja:入国審査官]]), Әкімшілік қызмет Қоғамдық қауіпсіздік барлау офицері ([[:ja:公安調査官]]), Қоғамдық қауіпсіздік қызметі Прокурор ([[:ja:検察官]]), Бас прокуратура Прокурордың көмекшісі ([[:ja:検察事務官]]), Қоғамдық қауіпсіздік қызметі Кеден офицері ([[:ja:税関職員]]), Әкімшілік қызмет. Сондай-ақ, Полиция офицері (сот полициясының қызметкері) Қоғамдық қауіпсіздік қызметі.

Өрт сөндіру және қару саясаты

1958 жылғы "Оқ жарақ пен қылыш иеленуді бақылау туралы" заңы азаматтардың мылтық, қылыш және басқа да қару-жараққа ие болуын қатаң реттейді. Заңда "Ешбір адамда оқ жарақ немесе оқ жарақтар, не қылыш немесе қылыштар болмайды" делінген және одан да аз ерекшеліктер қарастырылған.

Дәрілік және рекреациялық есірткі саясаты

Жапонияда медициналық және ойын-сауыққа арналған дәрі-дәрмектерге қатысты қатаң ережелер бар. Кез келген есірткіні импорттау немесе пайдалану заңсыз, және көбінесе ешқандай жеңілдік көрсетілмейді; мысалы, марихуананы иелену үшін алғашқы рет қылмыс жасаған жағдайда бес жылға дейін бас бостандығынан айырылу мүмкін. Бұл ережелер атақты адамдарға да қатысты, құқық қорғау органдары мен жапон қоғамында да ешқандай ерекшелік жасалмайды; егер атақты адам қамауға алынса, оның мансабы аяқталуы мүмкін. Сот органдары күдіктіні үш аптаға дейін айып таққансыз ұстауға құқылы. Жалғыз бөлмеде ұстау кең таралған, ал тұтқынға алынған күдіктілерге тек адвокатпен кездесуге рұқсат беріледі. Рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектерді поштамен жіберуге тыйым салынған, және оларды импорттауға Жапониядағы белгіленген тұлғаларға ғана рұқсат етіледі. Егер біреу бір айдан астам дәрі-дәрмек, косметикалық заттар немесе медициналық құралдарды Жапонияға әкелгісі келсе, «якан шомей» (薬監証明) деп аталатын импорт сертификатын алуы қажет.