Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Испания ақсұлуы (1576–1621)
Spanish noble (1576–1621)
Дон Родриго Кальдерон, Пласенсияның Олива графы, Сейте Иглесиас маркізі (1576 – Мадрид, 21 қазан 1621) – Лерма герцогының сүйікті министрі, ал ол Испания королі Филипп III-нің бағалы кеңесшісі болған кезде оның жақын адамы еді. Оның құлдырауы 17 ғасырдағы Габсбургтер Испаниясының билік құрылымының күрделілігі мен тұрақсыздығын көрсетеді.
Don Rodrigo Calderón, Conde de la Oliva de Plasencia, Marqués (Marquis) de Siete Iglesias (1576 – Madrid, 21 October 1621) was a favorite minister of the Duke of Lerma, while the latter was valido or valued minister of King Philip III of Spain. His dramatic fall from grace exemplifies the intricacies and instability of the ruling structures of 17th century Habsburg Spain.
Өмірбаян
Ол Антверпенде Испания королі Карл I тұсында дворяндыққа көтерілген Франсиско Кальдеронның ұлы болып дүниеге келді. Кейіннен, мүмкін ұлының көмегімен, ол Арагонның бас комендаторы болды. 1598 жылы Дон Родриго Кальдерон Лерма герцогы Франсиско де Сандовал и Рохастың хатшысы қызметін атқарды. Филипп III таққа отырғаннан кейін герцог Испанияның Гранды атанды және Испанияның бірінші министрі болды. Өзінің салғырттығымен танымал герцог, Кальдерон сияқты амбициялы, еңбекқор, бірақ адалдығы күмәнді адамдарға тәуелді болды. Кальдерон Олива графы, Оканья комендаторы және Корольдік кеңсесінің хатшысы болып тағайындалды. Ол сондай-ақ Инес де Варгасқа үйленді. Родриго Кальдеронның жауы болды. Австрия патшайымы Маргаретқа жақын екі дін қызметкері – францискан монахы Хуан де Санта-Мария және Мадридтегі ла-Энкарнасьон монастырының приоры Мариана де Сан-Хосе, Родриго Кальдеронның беделін түсіру үшін ықпалын пайдаланды. Нәтижесінде, 1612 жылы ол хатшы лауазымынан босатылды, бірақ 1612 жыл бойы Лондондағы Сент-Пол соборында тұрған Лерма герцогының жанында қызметін жалғастырды. 1611 жылдың қазанында патшайым Маргарет бала туғанда қайтыс болды. Бұл Родриго Кальдерон оны сиқырлаған деген айыптауларға әкелді. Бірақ ол лауазымын сақтап, 1612 жылы "Маркиз де лас Сьете Иглесиас" (Жеті шіркеудің маркизі) атағын алды. 1618 жылы Лерма герцогының ұлы, Уседа герцогы Кристобаль де Сандовал, әкесін Вальядолидке жер аударып, оның орнына өзі келді. Егде герцогты кардинал қылып тағайындау соттан қорғады, бірақ Дон Родриго осындай бақытқа ие болмады. Ол 7 қаңтарда 1621 жылы тұтқындалды және Оливарес герцогы оны сиқыршылық, сондай-ақ басқа да қылмыстар мен зұлмат жасады деп айыптады. Ол 1614 жылы Франсиско де Хуарастың өліміне қатысқан деген күдік туды және оған қатысқандығына көзі жетті. Азаптау кезінде ол осы кісі өлтіруге қатысқандығын мойындады. 1621 жылы Филипп III қайтыс болғаннан кейін, оның өлім жазасын орындау туралы бұйрыққа қол қойылды. Ол 1621 жылдың 21 қазанында Мадридтің Пласа-Майор алаңында бас кесілді. Осы оқиғадан кейін, оның қанымен боялған матаның бөліктері сияқты, оның реликвияларын иелену үшін күрескен адамдар пайда болды. Әйелінің берілгендігі оның тудырған жеккөрушілігін басуға көмектесті. Булвер-Литтон Родриго Кальдеронды "Кальдерон – сарай адамы" атты әңгімесінің батыры етті. Бүгінгі күнге дейін испан тілінде сөйлейтін елдерде шамадан тыс мақтаныш "Дон Родриго ағашқа ілгендей мақтан" деп сипатталады.
He was born in Antwerp to Francisco Calderón, who had risen to nobility under Charles I of Spain. Later likely with the aid of his son, he became Comendador mayor of Aragón. In 1598, Don Rodrigo Calderón was secretary to Francisco de Sandoval y Rojas, Duke of Lerma. With the ascent of Philip III, the Duke was named a Grandee of Spain, and acted as the first minister of Spain. The Duke, noted for his indolence, depended on men like Calderón, who was ambitious, hard working, but of questionable scruples. Calderón was named Count of Oliva, Comendador of Ocaña, and secretary of the Royal chamber. He also married Inés de Vargas. Rodrigo Calderón was not without enemies. Two religious figures who were close to the queen Margaret of Austria, the Franciscan friar Juan de Santa María and Mariana de San José, prioress of the Monastery of la Encarnación in Madrid, used their influence to undermine Rodrigo Calderón. Finally in 1612, he was dismissed as secretary, but maintained his position with the Duke of Lerma who was in residence at St Paul's Cathedral, London throughout 1612. The queen Margaret had already died during child labor in October 1611. This led to accusations that she had been bewitched by Rodrigo Calderón. But he maintained his position, and in 1612, was named "Marqués de las Siete Iglesias" (Marquis of the Seven Churches) in 1614. In 1618, the Duke of Lerma's son, Cristóbal de Sandoval, Duke of Uceda, engineered his father's internal exile to Valladolid, and replaced him as the valido. The elder Duke was protected from prosecution by his appointment as a cardinal; however, Don Rodrigo was not so fortunate. He was arrested on 7 January 1621 and accused of witchcraft and other crimes and abuses by the Duke of Olivares. He had been suspected, and almost certainly involved, in the murder of Francisco de Juaras in 1614. Under torture, he admitted to involvement in this murder. With the death of Philip III in 1621, his execution order was signed. He was beheaded in the Plaza Mayor of Madrid on 21 October 1621. After this death, a cult of personality arose with people fighting over owing relics of his, such as a stain of cloth covered in his blood. The devotion of his wife helped materially to placate the hatred he had aroused. Bulwer Lytton made Rodrigo Calderón the hero of his story Calderon the Courtier. To this day a show of inordinate pride is described in Spanish speaking countries as "con más orgullo que Don Rodrigo en la horca" ("with more pride than Don Rodrigo on the scaffold").