1869 жылғы Саксби дауілі: Атлант мұхитының күшті найзағайы
1869 Saxby Gale
1869 ж. Саксби дауілі: Канаданың Фанди шығанағындағы күшті дауыл, рекордтық толқындар. Зерттеулер, зардап шеккен аймақтар, табиғи апаттар туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1869 жылы 2-санатты Атлантикалық дауылы
Category 2 Atlantic hurricane in 1869
Саксби Гейлі – 1869 жылғы 4-5 қазан түнде Канаданың шығысындағы Фанди шығанағы аймағына соққан тропикалық циклон. Дауылға теңізші лейтенант Стивен Мартин Саксби есімі берілді, ол астрономиялық зерттеулеріне негізделген 1869 жылғы 1 қазанда Солтүстік Атлант мұхитындағы аса жоғары толқындарды болжаған, егер дауыл болса, бұл дауыл толқындарын тудыратын еді.
The Saxby Gale was a tropical cyclone which struck eastern Canada's Bay of Fundy region on the night of October 4–5, 1869. The storm was named for Lieutenant Stephen Martin Saxby, a naval instructor who, based on his astronomical studies, had predicted extremely high tides in the North Atlantic Ocean on October 1, 1869, which would produce storm surges in the event of a storm.
Әсерлер
Ураган Фанди шығанағының жағалауындағы порттық құрылыстар мен елді мекендерге Нью-Брансуик және Нова-Скотияда, сондай-ақ Мэн штатында, әсіресе Кале, Сент-Эндрюс, Сент-Джордж, Сент-Джон, Монктон, Саквилл, Амхерст, Виндзор және Труро қалаларында зор зиян келтірді. Бұл қираудың көп бөлігі дауылдың салдарынан пайда болған екі метрлік толқынға және әлемдегі ең жоғары тасқындық деңгейлерінің біріне ие Фанди шығанағындағы жарық ай фазасымен бірдей келуіне байланысты болды. Саксби Гейл дауылдық толқыны Бернткоут Хедке (Нова-Скотия) ең жоғары тасқындық деңгейі тіркелгендігі мәртебесін берді. Сондай-ақ, осы дауылдың нәтижесінде Нова-Скотиядағы Партридж аралын құрлықпен байланыстыратын ұзын құмдық жағажай пайда болды деп саналады. Дауыл сонымен қатар толқындарды тудырды, олар дауылдық толқынмен бірігіп, Минас бассейні мен Тантрамар батпақтарындағы жазық жерлерді қорғаған бөгеттерді бұзып, мұхит суларын шаруашылықтар мен елді мекендерге дейін жеткізіп, су бастырды. Әртүрлі портолардағы желкенді кемелер айналдырылып, кемежайлар мен толқын қырылушыларға (волнорезы) соқтығысып, олар да қирады. Жағалаудағы далалардан мал құтқаруға тырысқан шаруалар бөгеттердің бұзылуынан суға батып қайтыс болды. Мэн, Нью-Брансуик және Нью-Йорк штатында кем дегенде 37 адам қаза тапты. Дауыл Минас бассейнінің жанындағы Хортон мен Вольфвилл аймағында, Нова-Скотияда, жаңадан салынған Виндзор және Аннаполис темір жолының бірнеше шақырымдық бөлігін қиратты.
The hurricane caused extensive destruction to port facilities and communities along the Bay of Fundy coast in both New Brunswick and Nova Scotia as well as Maine, particularly Calais, St. Andrews, St. George, Saint John, Moncton, Sackville, Amherst, Windsor and Truro. Much of the devastation was attributed to a two metre storm surge created by the storm which coincided with a perigean spring tide; the Bay of Fundy having one of the highest tidal ranges in the world. The Saxby Gale storm surge produced a water level which gave Burntcoat Head, Nova Scotia, the honor of having the highest tidal range ever recorded. It is also thought to have formed the long gravel beach that connects Partridge Island, Nova Scotia, to the mainland. The storm also produced waves which, combined with the storm surge, breached dikes protecting low lying farmland in the Minas Basin and the Tantramar Marshes, sending ocean waters surging far inland to inundate farms and communities. Sailing ships in various harbors were tossed about and/or broken up against wharves and breakwaters which were also destroyed. Farmers trying to rescue livestock from fields along shorelines drowned after dikes were breached. There were at least 37 deaths between Maine, New Brunswick, and New York. The gale destroyed miles of the newly completed Windsor and Annapolis Railway along the Minas Basin near Horton and Wolfville, Nova Scotia.
Дауылға атау беру
Дауылға (ұрандарға атау беру әдетінен бұрын) "Саксби" деген есім берілді, бұл Корольдік теңіз күштерінің лейтенанты Стивен Мартин Саксбидің құрметіне жасалды. Ол әскери оқытушы және әуесқой астроном болған. Лейтенант Саксби 1868 жылғы 25 желтоқсанда Лондонның "The Standard" газетінде жарияланған ескерту хатында 1869 жылғы 5 қазанда күтілетін астрономиялық күштерді атап көрсетті, бұл дауыл маусымының шыңында Солтүстік Атлант мұхитында тым жоғары толқындарға әкелуі мүмкін еді. Лейтенант Саксби 1869 жылғы 16 қыркүйекте "The Standard" газетінде жарияланған тағы бір ескертумен бұл хабарламаны толықтырды, онда ол белгісіз жердегі жоғары су деңгейімен бірге болатын күшті "атмосфералық бұзылыс" туралы ескертті. Көптеген газеттер Саксбидің ескертуін келесі күндері таратты. 1869 жылғы 5 қазанда Галифакстың "The Evening Express" газетінде жарияланған ай сайынғы ауа райы туралы бағанында әуесқой метеоролог Фредерик Эллисон лейтенант Саксбидің келесі аптада болатын құрылысқа дейін жететін дауыл туралы ескертуін жеткізді. Ескертуге қарамастан, Ұлыбритания, Канада, Ньюфаундленд және АҚШ-тағы көптеген оқырмандар Саксбидің болжамын елемеді, себебі қазан айында дауылдар мен жолбарыстар жиі болып тұратын. Солтүстік Атлант бассейніндегі жоғары толқындар астрономиялық тұрғыдан болжауға оңай болған, бірақ олардың Мэн шығанағы мен Фанди шығанағында болған дауылмен сәйкес келуі апатты дауыл толқынына себеп болды. Лейтенант Саксбидің болжамдары сол кезде ақылға сыймайтын деп есептелді. Кейбіреулер оның болжамдары астрологияға негізделген деп ойлады, бірақ бұл рас емес еді.
The storm (which pre dated the practice of naming hurricanes) was given the name "Saxby" in honor of Lieutenant Stephen Martin Saxby, Royal Navy, who was a naval instructor and amateur astronomer. Lt. Saxby had written a letter of warning, published December 25, 1868, in London's The Standard newspaper in which he notes the astronomical forces predicted for October 5, 1869, which would produce extremely high tides in the North Atlantic Ocean during the height of hurricane season. Lt. Saxby followed this warning with a reminder published on September 16, 1869, to The Standard in which he also warns of a major "atmospheric disturbance" that would coincide with the high water level at an undetermined location. Many newspapers took up Saxby's warning in the coming days. In a monthly weather column published October 5, 1869, in Halifax's The Evening Express, amateur meteorologist Frederick Allison relayed Lt. Saxby's warning for a devastating storm the following week. Despite the warning, many readers throughout the United Kingdom, Canada, Newfoundland and the United States dismissed Saxby since there were frequent gales and hurricanes during the month of October. The fact that the high tides occurred throughout the North Atlantic basin was unremarkable and astronomically predictable, except for their coinciding with the hurricane which struck the Gulf of Maine and Bay of Fundy to produce the devastating storm surge. Lt. Saxby's predictions were considered quite lunatic at the time. Some believed that his predictions were founded upon astrology, which was not the case.