Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эрик Арселл (Eiríkr hinn ársæli) – Швецияның жартылай тарихи патшасы. Оның тарихи тұлға екендігі күмәнді. Кейбір зерттеушілер оны 11 ғасырдың соңына, ал басқалары 1120 жылдарға жатқызады, ал сыншыл тарихшылар оны 10 ғасырға тән аңыздық есім деп санайды. Дегенмен, Эрик швед немесе даниялық алғашқы дереккөздерде есімдері жоқ. Оның лақабы оның билігі тұсында астың мол болғанын көрсетеді. Егер Эрик Блот Суэйннен кейін таққа отырса, ол Үлкен Ингемен замандас болар еді. 15 ғасырдағы прозалық жылнамада ол қысқа мерзімге христиан дініне қызығушылық танытқан, бірақ көп ұзамай, түркі дінді ұстанушылардың наразылығынан қорқып, одан бас тарған; алайда ол Упсалада өз халқының қолынан қаза тапты. Бірақ бұл дереккөз мәселілі, себебі ол кеш жазылған және әртүрлі оқиғалар мен дәуірлерді шатастырады.
Erik Årsäll (Old Norse: Eiríkr hinn ársæli) was a semi historical king of Sweden. His historicity has been called into question. He is dated by some to the end of the 11th century, by others to the 1120s, while more critical historians believe that he is a legendary name belonging to the 10th century. However, Erik does not appear in any Swedish or Danish primary sources. His epithet indicates that the harvests during his reign were good. If Erik succeeded Blót Sweyn he would have been the contemporary of Inge the Elder, The 15th century Prosaic Chronicle says that he was briefly attracted by the Christian religion but soon rejected it out of fear for a pagan reaction; he was nevertheless slain at Uppsala by his own men. This source is however problematic since it is late and mixes different events and epochs.
Ортағасырлық санжыралар
Эрик туралы аңызға толы, расталмаған дереккөздерде айтылады, әсіресе исландтық "Langfeðgatal" шежіресінде, онда "шведтер Эрик Арсэлл деп атайтын" Блот Суэйннің ұлы Кол туралы сөз келеді. Ол аталған шежіреде Үлкен Сверкердің әкесі ретінде көрсетілген. Вестгот заңында Сверкердің әкесі Корнуб деп берілген. Бұл Кол немесе Корнуб ("Грайн Ульф") оның нағыз аты болуы мүмкін екенін көрсетеді. Ал Эрик Арсэлл – оның "өкім сүрген кезінде мол өнім жиналған патша" екенін сипаттау болса керек. Сверкердің ұлдарының немесе немерелерінің бірі Кол деп аталған. Осы аңыздарда Линчепингке жақын орналасқан Кага шіркеуі Сверкердің әкесінің туған жері саналса, ал ондағы зират Колдың ертерек жерленуі үшін ашылған екендігі айтылады.
Erik is mentioned in unverifiable sources of legend, especially the Icelandic genealogy Langfeðgatal, which speaks of Kol, son of Blot Sweyn "whom the Swedes call Erik Årsäll". In this genealogy he stands as the father of Sverker the Elder. The Westrogothic law gives the name of Sverker's father as Cornube. That would suggest that either Kol or Cornube ("Grain Ulf") might have been his true name. Erik Årsäll would then be a description of him as a "king during whose reign there were good harvests". One of Sverker's sons or grandsons was actually named Kol. The same legends recount that Kaga Church near Linköping was the ancestral church of Sverker's father, and that the graveyard there was initiated for the earlier burial of Kol.
Тарихи сәйкестендіру проблемалары
Алайда, Эрик Арселлді Сверкердің әкесімен анықтауда бірнеше қиындықтар бар. Тарихшы Нильс Анлунд тапқан Сверкер әулетінің ортағасырлық шежіресінде бірінші буын Кеттил Кениа (Кеттил христиан емес) деп көрсетілген. Ол христиан дінін қабылдамағандықтан, тірі кезінде өзінің қабір моласына кірген. Оның ұлы, елбасы Кол, қартайған шағында өлім алдында крещениеден өтті. Оның ұлы болса, христиан дінін қабылдаған Корнике (Корнубе) болды, ол Кага шіркеуінің салынуына көмектесті және Сверкер Ескіні дүниеге әкелді. Бұл Эрик Арселл туралы бар мәліметтерге сай келмейді. Сонымен қатар, швед жылнамаларындағы Швейн патшаның балалары туралы жазба, іс жүзінде, кейінірек пайда болған швед талапкері Колға (шамамен 1170 жыл) және оның інісі Уббеге (Ульф) сілтеме жасайтын секілді. Ақырында, кейбір дереккөздер Эрик Арселлді тарихи Эрик Сегерселл патшасымен (шамамен 995 жылы қайтыс болған) теңестіреді немесе оны осы патша мен оның ұлы Олоф Скотконунның (шамамен 1022 жылы қайтыс болған) арасына қояды. Демек, Эрик Арселлдің кім екенін сенімді түрде анықтау мүмкін емес.
However, there are several difficulties in identifying Erik Årsäll with Sverker's father. A medieval genealogy of the House of Sverker, found by the historian Nils Ahnlund, mentions the first generation as Kettil Känia (Kettil the non Christian) who entered his grave mound while still alive, out of rejection of Christianity. His son was the pagan chief Kol who was baptized right before his death at ripe age. His son in turn was the Christian Kornike (Cornube) who supported the construction of the church of Kaga and sired Sverker the Elder. This does not fit with available data about Erik Årsäll. Moreover, the Swedish annal entry about King Sweyn's children seems to actually allude to the much later Swedish pretender Kol (c. 1170) and his brother Ubbe (Ulf). Finally, some sources identify Erik Årsäll with the historical King Erik Segersäll (d. c. 995), or insert him between this king and his son Olof Skötkonung (d. c. 1022). The identity of Erik Årsäll can therefore not be established with any confidence.