Кіріспе

Қытай Хан әулетінің саяхатшысы және ғалымы (168 жылы қайтыс болды)

Ду У (;; 168 жылдың 25 қазанында қайтыс болды), әдепті есімі Юпин (游平), Шығыс Хан әулетінің қытай философы және саяхатшысы. Ол конфуцийшіл ғалым ретінде танымал болды және император Хуанның билігінде төменгі дәрежелі шенеунік болып қызмет етті, оның қызы Ду Миао императордың күйеуінен императрицаға дейін көтерілгенде, оның мансабы өсті, ақырында оның қызы императорлық жесір және император Линнің регенті болғандағы ең маңызды императорлық шенеуніктердің бірі болды. Ол Чэнь Фаньмен бірге евнухтардың билігін шектеуге және конфуцийшіл ғалымдарды императорлық үкіметке орналастыруға тырысты, бірақ олардың ең қуатты евнухтарды жою жоспары ашылғаннан кейін, ол шайқаста жеңіліп, өз-өзіне қол жұмсады.

Император Хуанның тұсында

Дуу-удың әкесі Дуу Фэн (奉) Ду Ронның (融) шөбересі болды, ол император Гуангудың Хан әулетін қайта құру науқанына зор үлес қосты. Дуу Фэн Дингсяң (定襄) аймағының әкімшісі (太守) болды. Дуу Ву жас кезінде конфуций классикасын оқығандығымен танылып, Дасан асуының батысындағы аймақтарда мәшһүр болды, бірақ саясатқа қатыспады. Бұл 165 жылы оның қызы Дуу Миао, құрметті рудан шыққан әйел ретінде, императордың жұбайы болуға таңдалғанда өзгерді. Осының нәтижесінде император Хуан Дуу Вуны төменгі дәрежелі лауазымға тағайындады. Сол жылы императрица Дэн Мэнну биліктен шеттетілгеннен кейін, императорлық шенеуніктер Дуу Вуның беделіне орай Консорт Дууды жаңа императрица етіп тағайындауды ұсынды, және император Хуан, жеке өзі Консорт Дууды жақтырмаса да, олардың тілегіне көнді. Ол сол жылы императрица атанды. Дуу Ву астананың (Люянь) қорғаныс күштерінің бас қолбасшысы болып тағайындалды және маркиз атағын алды. 167 жылы Партизандық тыйым салудың бірінші апаты кезінде (онда конфуцийшіл шенеуніктер мен олардың студенттері императорға қарсы "партизандар" деп айыпталды), Дуу Ву партизандардың құтқарылуы үшін ұсыныс жасады, бірден отставкаға кететінін мәлімдеді (бірақ император Хуан оны қабылдамады). Оның және Хуо Сюйдің (霍謣) араласуының арқасында император Хуан партизандардың ешқайсысын жазаламады, бірақ олардың азаматтық құқықтарын шектеді. Дуу Ву осы уақытта партизандыққа айыпталмаған бірнеше ғалымдарды маңызды лауазымдарға ұсынды.

Қызын регенттік кезінде және қайтыс болған кездегі мансап

168 жылдың басында император Хуан мұрагерсіз қайтыс болды. Императрица Ду жесір императрица және регент болды. Ол жаңа император кім болатыны туралы әкесімен және Чэн Фанмен ақылдасты. Олар ақырында 12 жасар Лю Хунды (劉宏) – Цзиэдутинг маркизін таңдады. Сол жылы ол император (император Линг) атанды. Императрица Ду регенттік қызметін жалғастырды. Императрица Ду регент болғандықтан, Доу Ву мен Чэн императорлық үкіметтегі ең ықпалды тұлғаларға айналды. Доу Вуға үлкен әскерлік округ берілді, ал оның ұлы мен екі жүрегін туысқандары маркиз дәрежесіне көтерілді. Бұған наразылық ретінде, сол кезде әлі лауазымсыз азамат Лу Чжи, Доу Вуға сыйлықтарды қабылдамауға кеңес беріп хат жазды, бірақ Доу Ву оған құлақ қоймады. Доу мен Чэн бұрынғы жақтастарды қайта қызметке алып, олардың көптегенін маңызды лауазымдарға тағайындады. Алайда, олар император мен жесір императрицаның евнухтармен, сарай қыздарымен және император Лингтің емшегі Жао Раомен (趙嬈) қоршалғандығына алаңдады, олар оларды мақтап, олардың сеніміне іліккен. Сондықтан Чэнь мен Доу барлық қуатты евнухтарды жою жоспарын жасады. Бірақ Доу Ву жоспарды қызымен бөліскенде, ол барлық евнухтарды өлімге жіберуге болмайды деп ойлап, одан бас тартты. Сондықтан Доу Ву төрт евнухты – Гуан Баны (管霸), Су Канны (蘇康), Цао Цзеті (曹節) және Ван Фуды (王甫) өлтіруге әрекеттенді. Императрица Ду осы ұсынысты талқылап жатқанда, тағы бір евнух Чжу Ю (朱瑀), Доу Ву демалыста болған кезде, оның жоспарын тауып алып, Доу Ву жаппай қырғынды жоспарлап отырғанын білгенде ашуға ішінде ыстық от пайда болды. Ол тағы 17 евнухты жинап, император Линды қамауға алды (оны олар оның қауіпсіздігі үшін жасап отырғанын сендірді) және император жесір Дуды ұрлады. Олар Доу Ву мен Ченді тұтқындау үшін әскер жіберді. Чен тез тұтқындалып, өлімге кесілді, бірақ Доу Ву әскер жинап, қарсылық көрсетті. Евнухтар солтүстік шекарадағы әскерлердің бұрынғы қолбасшысы, тәжірибелі генерал Чжан Хуанды (張奐) Доудың мемлекетке опасыздық жасағанына сендіріп, оның әскерімен Доу Вуға қарсы шабуыл жасады. Доу Ву жеңілгеннен кейін өз-өзіне қол жұмсады, ал оның бүкіл руы қырғынға ұшырады. Императрица Ду билігінен айырылып, үй қамауында қалды. Алайда, Доу Вудың кішкентай немересі Доу Фу аман қалды.