Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корея мифологиясындағы аңызды жаратылыс
Legendary creature in Korean mythology
Корея аждаһалары (hangul=용/룡) – корей мифологиясы мен халық мұрасындағы аңызды жаратылыстар. Аждаһаның сыртқы түрі Шығыс Азиядағы, оның ішінде қытай аждаһаларымен байланысын көрсетеді.
Korean dragons (hangul=용/룡) are legendary creatures in Korean mythology and folklore. The appearance of the dragon reflects its relation to its East Asian counterparts, including the Chinese dragons.
Корея мифологиясы мен мәдениетінде
Еуропалық мифологиядағы көптеген айдаһарлар от пен құрып жою элементтерімен байланысты болса, корей мифологиясындағы айдаһарлар негізінен су және ауыл шаруашылығымен байланысты игі ниетті жандар, көбінесе жаңбыр мен бұлттарды әкелушілер деп есептеледі. Сондықтан көптеген корей айдаһарлары өзендерде, көлдерде, мұхиттарда, тіпті таулардағы терең көлдерде мекендегендігі айтылады. Айдаһар символы корей мәдениетінде, корей мифологиясында және ежелгі корей өнерінде кеңінен қолданылған. Ежелгі мәтіндерде кейде сезімтал, сөйлей алатын айдаһарлар туралы айтылады, олар құрмет, мейірімділік және алғырлық сияқты күрделі сезімдерді түсіне алады. Бір корей жырлауында, патша Мунму өлім төсегінде Кореяны қорғау үшін «Шығыс теңізінің айдаһарына» айналу тілегін білдірген. Корей айдаһары көп жағынан қытай және жапон айдаһарларымен ұқсас. Қытай айдаһарынан айырмашылығы – оның сақалы ұзақ. Қытайдағыдай, Кореяда да тоғыз саны маңызды және сәттілік әкеледі, айдаһардың арқасында 81 (9×9) қабыршақ болған, ол янь энергиясын білдіреді. Сирек жағдайларда айдаһардың тырнақтарында немесе аузында «ёуижу» (хангул=여의주) деп аталатын алып шар бейнеленеді, бұл мифтік Цинтаманидің корей атауы. Еуижуды қолдана алатын адам шексіз күшке ие болып, қалауынша жарату қабілетіне қол жеткізеді, ал төрт саусақты айдаһарлар (шарларды ұстауға арналған бармақтары бар) осы шарларды қолдануға жеткілікті дана және күшті болды, ал үш саусақты айдаһарлар одан әлсіз болды.
Whereas most dragons in European mythology are linked to the elements of fire and destruction, dragons in Korean mythology are primarily benevolent beings related to water and agriculture, often considered bringers of rain and clouds. Hence, many Korean dragons are said to have resided in rivers, lakes, oceans, or even deep mountain ponds. The symbol of the dragon has been used extensively in Korean culture, both in Korean mythology and ancient Korean art. Ancient texts sometimes mention sentient speaking dragons, capable of understanding complex emotions such as devotion, kindness, and gratitude. One particular Korean legend speaks of the great King Munmu, who on his deathbed wished to become a "Dragon of the East Sea in order to protect Korea". The Korean dragon is in many ways very similar in appearance to other East Asian dragons such as the Chinese and Japanese dragons. It differs from the Chinese dragon in that it developed a longer beard. As with China, the number nine is significant and auspicious in Korea, and dragons were said to have 81 (9×9) scales on their backs, representing yang essence. Very occasionally a dragon may be depicted as carrying a giant orb known as the yeouiju (hangul=여의주), the Korean name for the mythical Cintamani, in its claws or its mouth. It was said that whoever could wield the yeouiju was blessed with the abilities of omnipotence and creation at will and that only four toed dragons (who had thumbs with which to hold the orbs) were both wise and powerful enough to wield these orbs, as opposed to the lesser, three toed dragons.
Имуги
Корея халық мифологиясында айтылғандай, көптеген аждаһалар бастапқыда иммуги (хангул=이무기) немесе кіші аждаһалар болған, олар алып жыландарға ұқсайтын. Кореялық фольклордың бірнеше нұсқалары иммугилердің не екенін және олардың толыққанды аждаһаға айналу жолын сипаттайды. Кореялықтардың пікірінше, иммуги аспаннан түскен Еуижуді ұстаса, йонг немесе миреу сияқты нағыз аждаһаға айналуы мүмкін. Тағы бір түсіндірме бойынша, олар мүйізсіз, аждаһаға ұқсайтын, бірақ қарғысқа ұшырағандықтан аждаһа бола алмаған жаратылыстар. Кейбір мәліметтерде иммуги – толыққанды аждаһаға айналу үшін мың жыл өмір сүруі тиіс прото-аждаһа. Қай жағдайда болса да, олар суда немесе үңгірлерде мекендейтін, питонға ұқсас, ірі, мейірімді жандар деп есептеледі және оларды көру жақсылыққа байланысты. Иммугиді ишими (хангул=이시미), мири (хангул=미리), йонно (хангул=영노), гангчеори, кквангчеори (хангул=꽝철이), ккангчеори (хангул=깡철이), бари (хангул=바리), хверьонг (хангул=훼룡) немесе ирьонг (хангул=이룡) деп те атайды.
Korean folk mythology states that most dragons were originally imugis (hangul=이무기), or lesser dragons, which were said to resemble gigantic serpents. There are a few different versions of Korean folklore that describe both what imugis are and how they aspire to become full fledged dragons. Koreans thought that an imugi could become a true dragon, or yong or mireu, if it caught a Yeouiju which had fallen from heaven. Another explanation states they are hornless creatures resembling dragons who have been cursed and thus were unable to become dragons. By other accounts, an imugi is a proto dragon that must survive one thousand years in order to become a fully fledged dragon. In either case, they are said to be large, benevolent, python like creatures that live in water or caves, and their sighting is associated with good luck. The imugi is also called ishimi (hangul=이시미), miri (hangul=미리), yeongno (hangul=영노), gangcheori, kkwangcheori (hangul=꽝철이), kkangcheori (hangul=깡철이), bari (hangul=바리), hweryong (hangul=훼룡), or iryong (hangul=이룡).
Танымал мәдениетте
2007 жылы Оңтүстік Кореяның "D War" фильмінде екі иммуги, біреуі игі, екіншісі зұлым, "Еуйджу" (여의주) деп аталатын күш көзіне ие болу үшін бәсекелесіп жатыр, осы күш арқасында олардың бірі айдаһарға айналуға мүмкін еді. Ақырында, зұлым иммуги өзінің қарсыласы осы күшті қолға алғаннан кейін дереу жойылды. Бұл жерде екеуінің физикалық ерекшеліктері көрсетіледі: зұлым иммуги қараңғырақ түсті, жіңішке денелі және кобраның мойнына ұқсас икемсіз қалқанмен ерекшеленеді, ал жақсы иммуги ақшыл, тоқ, қалқансыз және питонға көбірек ұқсайды. Фильмдегі баяндама көптеген иммуги бір уақытта бар екенін, бірақ олардың тек азы ғана айдаһарға айналуға тағайындалатынын көрсетеді. Иммуги – 2020 жылы Оңтүстік Кореяда түсірілген "Тоғыз құйрықты ертегі" драмасындағы басты жау. Сериалда иммуги адам пішініндегі жылан ретінде бейнеленеді, ол адамдарды иеленуге, өлімге әкелетін жұқпалы аурулармен зарарлауға және адамдардың ойларын оқуға қабілетті. Бұрын ол айдаһар рухына айналуға тырысқан, бірақ сәтсіз болған. Ол сәтсіздіктен кейін бір патшалықты басып алуға тырысты, бірақ тау рухы Ли Ён, патшалықтың ханшайымы Аэумның көмегімен оны өлтірді. Қазіргі заманда қайта тірілген ол, Аэум рухынан да, оның жаңа өмірге келген нұсқасы – Нам Жихадан да кек алуды көздейді.
In the 2007 South Korean film D War, two imugi, one benevolent and the other evil, are seen competing for possession of a source of power called the Yeouiju (여의주), by which one of them could become a dragon. Ultimately, the evil imugi is destroyed by his rival moments after the latter had captured the source. Here, the two are shown to be physically different, in that the evil imugi is darker colored, more slender and distinguished by an inflexible hood similar to that of a cobra, whereas the good imugi is paler, stockier, hoodless, and more closely resembles a python. Narration in the film implies that many imugi exist at a time, whereof few are designated to become a dragon. An imugi is the main antagonist in the 2020 South Korean drama Tale of the Nine tailed. In the series, the imugi is portrayed as a serpent in human form with the ability to possess humans, infect people with deadly, contagious diseases, and read people's minds. In the past, he unsuccessfully sought to become a dragon spirit. After his failure, he attempted to take over a kingdom but was killed by the mountain spirit Lee Yeon with aid from the kingdom's princess, Ah eum. Resurrecting in the present day, he seeks revenge on both the spirit and the reincarnation of Ah eum, Nam Ji ha.
Гангчеори
Гангчеори – 17 ғасырда корей мифологиясында кең таралған, айдаһар тәрізді құбыжықтар. Гангчеори туралы ең алғашқы деректердің бірі – «Джибунг Юсеол» (1614 жыл). Сол кезде «Гангчеори қайда барса, күз болса да көктемдей болады» деген мақал болған. Автор Ли Сукван ауылдағы қарт кісіден осы сөздің шығу тегін сұрағанда, ол Гангчеори деп аталатын, бірнеше шақырым жерді өртеп тастайтын құбыжық туралы айтқан. «Сонго сасеол» (18 ғасырдың ортасы) жазбаларында Гангчеори – батпақтар мен көлдерде мекендейтін, улы айдаһар екені айтылады. Ол қатты ыстық шығарып, ылғалды жойып, құрғақшылыққа себеп болады. Сонымен қатар, дауыл, найзағай мен ақ қар жаудырып, егістіктерді қырып жібереді.
Gangcheori are dragon shaped monsters that popularly feature in Korean mythology that were introduced in the 17th century. One of the earliest records of Gangcheori being mentioned is the Jibong Yuseol (1614). In those days, there was an old saying, "Where Gangcheori goes is like spring even it is fall." When author Lee Soo kwang asked an old man in the countryside about the origin of the word, the old man told him about a monster called Gangcheori that burns down everything in a few miles. According to the records in "Seongho saseol" (mid 18th century), Gangcheori is a venomous dragon that like to live in swamps or lakes, and emits a powerful heat that destroys moisture and causes drought. It also brings storms, lightning, and hail to ruin crops.
Кореялық кокатрис
Корей кокатрисі гиеронг (계룡) – "тауық айдаһары" деп аталады; олар айдаһарлар сияқты жиі кездеспейді. Олар кейде маңызды аңыздағы тұлғалардың немесе аңыздағы батырлардың ата-аналарының көліктерін тартқан жандар ретінде бейнеленеді. Мұндай аңыздың бірі Силла мемлекетінің құрылуымен байланысты, онда әйел Ареон кокатрис жұмыртқасынан туған дегенді айтады. Сонымен қатар, Оңтүстік Чхунчхон провинциясындағы Гьерьон қаласының аты да осыдан шыққан.
The Korean cockatrice is known as a gyeryong (계룡) "chicken dragon"; they do not appear as often as dragons. They are sometimes seen as chariot pulling beasts for important legendary figures or the parents of legendary heroes. One such legend involves the founding of the Kingdom of Silla, whose Lady Aryeong was said to have been born from a cockatrice egg. It is also the origin of the name for the city of Gyeryong in South Chungcheong Province.