Мақсатқа бағытталған талаптар тілі (GRL) негіздері
Goal-oriented Requirements Language
Жүйе дамытудағы GRL тілі: мақсаттарға бағытталған талаптарды модельдеу, функционалды емес талаптарды анықтау. Мақсат, жұмыс, сенім, ресурс түрлері бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мақсатқа бағытталған талаптар тілі (GRL) – жүйелерді әзірлеуде қолданылатын i* негізіндегі модельдеу тілі, мақсатқа бағытталған модельдеуді және талаптарды, әсіресе функционалды емес талаптарды талдауға қолдау көрсетуге арналған.
Goal oriented Requirements Language (GRL), an i* based modeling language used in systems development, is designed to support goal oriented modeling and reasoning about requirements especially the non functional requirements
Қасақана жасалған элементтер
Қасақана элементтер: мақсат, жұмсақ мақсат, міндет, сенім және ресурс. Мақсат – қол жеткізілуі мүмкін немесе қол жеткізілмейтін жағдай немесе ситуация. Мақсат жүйенің функционалдық талаптарын анықтау үшін қолданылады. GRL нотациясында мақсат ішінде мақсат атауы бар дөңгелек тіктөртбұрышпен бейнеленеді. Міндет мақсатқа жетудің әртүрлі жолдарын көрсету үшін қолданылады. GRL нотациясында міндет ішінде міндет атауы бар алтыбұрышпен бейнеленеді. Жұмсақ мақсат функционалдық емес талаптарды анықтау үшін қолданылады. Ол әдетте қасақана элементтердің бірінің сапалық қасиеті болып табылады. GRL нотациясында жұмсақ мақсат ішінде жұмсақ мақсат атауы бар ирек сызықты пішінмен бейнеленеді. Ресурс – міндетті орындау үшін қолданылатын физикалық немесе ақпараттық объект. Ресурс GRL-де тіктөртбұрыш түрінде бейнеленеді. Сенім – болжамдар мен қатысты жағдайларды көрсету үшін қолданылады. Бұл құрылым GRL нотациясында эллипс ретінде бейнеленеді.
Intentional elements are: goal, soft goal, task, belief and resource. Goal is condition or situation that can be achieved or not. Goal is used to define the functional requirements of the system. In GRL notation goal is represented by a rounded rectangle with the goal name inside. Task is used to represent different ways of how to accomplish goal. In GRL notation task is represented by hexagon with the task name inside. Softgoal is used to define non functional requirements. It’s usually a quality attribute of one of the intentional elements. In GRL notation softgoal is represented by irregular curvilinear shape with the softgoal name inside. Resource is a physical or informational object that is available for use in the task. Resource is represented in GRL as a rectangle. Belief is used to represent assumptions and relevant conditions. This construct is represented as ellipse in GRL notation.
Қарым-қатынастар
Мақсатты қатынастар: мақсат-құрал, бөліну, үлесі, корреляция және тәуелділік. Мақсат-құрал қатынасы мақсатқа қалай жетуге болатынын көрсетеді. Мысалы, оны міндетті мақсатқа байланыстыру үшін қолдануға болады. Бөліну қатынасы міндеттің кіші құрамдас бөліктерін көрсету үшін қолданылады. Үлес қатынасы бір элементтің екіншісіне қалай әсер ететінін сипаттайды. Ықшамдық үшін көбінесе салмақты мақсат-құрал қатынасы қолданылады. Оң (+ve) және теріс (-ve) үлес, қорғаушылар (Defenders) және жоққа шығарушылар (Defeaters) арқылы мүмкін болатын логикалық дәлелдемелерге жол ашады. Корреляция қатынасы бір элементтің басқа элементтерге қосымша әсерін сипаттайды. Тәуелділік қатынасы агенттер арасындағы өзара байланысты сипаттайды.
Intentional relationships are: means ends, decomposition, contribution, correlation and dependency. Means ends relationship shows how the goal can be achieved. For example, it can be used to connect task to a goal. Decomposition relationship is used to show the sub components of a task. Contribution relationship describes how one element influence another one. Often a weighted means ends relationship for brevity. +ve and ve contribution allows for defeasible reasoning by way of Defenders and Defeaters. Correlation relationship describes side effects of existence of one element to others. Dependency relationship describe interdependences between agents.
Актерлер
Актер – мақсатқа жету үшін әрекеттерді орындайтын белсенді нысан. GRL нотациясында актер актер атымен ішінде жазылған шеңбер түрінде бейнеленеді. Агент – адам немесе машина сияқты нақты актер. Роль – актерге немесе агентке тағайындалған мінез-құлықтың бір қыры.
Actor is an active object that carries out actions to achieve the goal. In GRL notation actor is represented as a circle with the actor name inside. Agent is a concrete actor, such as a human individual or machine. Role can be taken to be an behavioral aspect assigned to either an Actor or an Agent.
GRL құралын қолдау
Қазіргі уақытта GRL жалпы мақсаттағы ұйымдық модельдеу құралы OME (Ұйымдық модельдеу ортасы) арқылы қолдауға ие. OME түрлі модельдеу аяларын және олардың функционалдық модульдерін динамикалық түрде жүктеу арқылы қолдайды.
At present, GRL is supported by a general purpose organization modelling tool OME (Organization Modeling Environment). OME provides support to various modelling frameworks by loading the framework and its functional modules dynamically.