Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Венгр ақыны (1814–1868)
Hungarian poet (1814–1868)
Янош Ердели (1 сәуір 1814 – 23 қаңтар 1868) – венгр ақыны, сыншы, жазушы, философ және этнограф. Ол 1814 жылдың 1 сәуірінде Унг округінің Нагикапос қаласында дүниеге келді және Сароспатак протестант колледжінде білім алды. 1833 жылы Пестке көшіп, 1839 жылы Венгрия Ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Әдеби мансабын халықтық стильде жазылған өлеңдерімен (1844 жылы жарық көрген) бастады. Оның әдеби даңқы «Мажар ұлттық өлеңдері мен халық аңыздары жинағы» – Magyar népköltési gyűjtemény, népdalok és mondák («Мажар фольклоры, халық әндері мен ертегілер жинағы», Пест, 1846–1847) арқылы қалыптасты. Бұл еңбек Кисфалуди қоғамы тарапынан басылып шығарылды, кейіннен оған Stier (Берлин, 1851) жартылай аударған неміс тіліндегі ұлттық поэзиясы қосылды. Ердели Кисфалуди қоғамы үшін «Мажар мақал-мәтелдер кітабы» – Magyar közmondások könyve («Мажар мақал-мәтелдер кітабы», Пест, 1851) атты мажар мақал-мәтелдерінің кең жинағын да құрастырды және біраз уақыт «Әдеби шолу» – Szépirodalmi Szemle журналының редакторы болды. 1848 жылы Песттегі ұлттық театрдың директоры болып тағайындалды, бірақ 1849 жылдан кейін туған қаласына оралды. 1868 жылдың 23 қаңтарында Сароспатак қаласында қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң «Халық поэзиясы: халық әндері, ертегілер мен мақал-мәтелдер» – A nép költészete: népdalok, népmesék és közmondások («Халық поэзиясы: халық әндері, ертегілер мен мақал-мәтелдер», Пест, 1869) атты халық поэзиясы жинағы жарық көрді. Бұл еңбекте 300 ұлттық ән, 19 халық аңызы және 7362 венгр мақал-мәтелі қамтылған. Философ ретінде ол Гегельдің ықпалында болған утопиялық социалист болды.
János Erdélyi (1 April 1814 – 23 January 1868) was a Hungarian poet, critic, author, philosopher and ethnographist. He was born 1 April 1814 at Nagykapos, in the county of Ung, and educated at the Protestant college of Sárospatak. In 1833 he removed to Pest, where he was, in 1839, elected member of the Hungarian Academy of Sciences. He began his literary career with poems written in folk style (published in 1844). His literary fame was made by his collection of Hungarian national poems and folk tales, Magyar népköltési gyűjtemény, népdalok és mondák ("Collection of Hungarian Folklore, Folk Songs and Tales", Pest, 1846–1847). This work, published by the Kisfaludy Society, was supplemented his ilnon Hiinaarian national ooetrv afterwards partially translated into German by Stier (Berlin, 1851). Erdélyi also compiled for the Kisfaludy Society an extensive collection of Hungarian proverbs Magyar közmondások könyve ("Book of Hungarian Proverbs", Pest, 1851), and was for some time editor of the Szépirodalmi Szemle ("Review of Polite Literature"). In 1848 he was appointed director of the national theatre at Pest; but after 1849 he resided at his native town. He died on 23 January 1868 in Sárospatak. A collection of folklore was published the year after his death, entitled A nép költészete: népdalok, népmesék és közmondások ("Poetry of the People: Folk Songs, Tales and Proverbs", Pest, 1869). This work contains 300 national songs, 19 folk tales and 7362 Hungarian proverbs. As a philosopher he was an utopian socialist, influenced by Hegel.
Дәйексөздер
Білім халық поэзиясына зиян келтіреді делінген, және ол рас, бірақ таңды жоқ қылған Күнді қарғауымыз керек пе?
"It was said that education harms folk poetry, and it's true, but should we curse the Sun for banishing the dawn?" (Mondatott: a műveltség árt a népköltészetnek, s ez igaz, de miért átkoznók a napot, hogy a hajnalt elűzi egünkről.)