Альпілік тас гүлі (Arabis alpina) – сипаттамасы мен таралуы
Arabis alpina
Альпілік тас кресі (Arabis alpina) – Еуропа, Африка, Азия мен Солтүстік Америка тауларында өсетін гүлді өсімдік. Сирек кездесетін, көктемде гүлдейтін түр.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдік түрі
Species of flowering plant
Арабис альпина, Альпілік тау құрмасы – Brassicaceae тұқымдасына жататын, Еуропаның, Солтүстік және Шығыс Африканың, Орталық және Шығыс Азияның, сондай-ақ Солтүстік Американың кейбір аймақтарындағы таулы жерлерде өсетін гүлді өсімдік. Британ аралдарында тек Скай аралының Куиллин қырқасындағы бірнеше жерде ғана кездеседі. Ол көбінесе әктас үстіндегі ылғалды қиыршық тас және құмдақтарда өседі.
Arabis alpina, the Alpine rock cress, is a flowering plant in the family Brassicaceae, native to mountainous areas of Europe, North and East Africa, Central and Eastern Asia and parts of North America. In the British Isles, it is only known to occur in a few locations in the Cuillin Ridge of the Isle of Skye. It inhabits damp gravels and screes, often over limestone.
Сипаттама
Сабақтары 40 см (16 дюйм) дейін өседі және ақ, төрт қанаты бар гүлдің шашыраңқы шоғырымен аяқталады. Гүлдер көктемде гүлдейді. Тамыр розеткасындағы жапырақтары ұзын, күшті тісті және жақсы сабақталған, ал сабақтағы жапырақтары сабақсыз және сабаққа жабысады. Бұл көп жылдық өсімдік. Өсімдік көбелектерді тартады.
The stems grow up to 40 cm (16 inches) tall, and are topped with loose heads of white, four petalled flowers. Flowers bloom in spring. The leaves in the basal rosette are long, strongly toothed and clearly stalked, although the stem leaves are stalkless and clasp the stem. It is a perennial herb. The plant attracts butterflies.
Таксономия
Арабис альпинасы шамамен 2 миллион жыл бұрын Кіші Азияда пайда болған деп саналады. Одан ол Шығыс Африкаға екі рет қоныс аударды (500 000 жыл бұрын), және бүгінде Шығыс Африканың жоғары тауларында, эрикалық белдеуде өседі. Тағы бір қоныс аудару жолы А. альпинаны Еуропаға жеткізді, ол кейін мұздықтан кейінгі жағдайда кеңістікке тарады. Генетикалық тұрғыдан алғанда, ең жоғары әртүрлілік Кіші Азияда байқалады. Орталық және солтүстік Еуропада А. альпина генетикалық тұрғыдан біркелкі болып көрінеді. Арабис альпинаны генетика, популяциялық генетика және молекулалық биология салаларындағы зерттеулер үшін үлгілік организм ретінде дамытуға үлкен қызығушылық танылып жатыр. Алғашқы генетикалық байланыс картасы құрылды және алғашқы фенотиптер, әсіресе көп жылдық өмір сүру қасиеті, QTL карталау арқылы зерттеледі.
Arabis alpina is believed to have originated in Asia Minor about 2 million years ago. From there it migrated twice into East Africa (500,000 years ago) where it grows today on the high East African mountains in the ericaceous belt. Another migration route led A. alpina into Europe which was then colonised periglacially. In genetic terms, the highest diversity is found in Asia Minor. In central and northern Europe, A. alpina seems to be genetically quite uniform. There is growing interest to develop Arabis alpina as a model organism for genetics, population genetics, and molecular biology. The first genetic linkage map has been created and the first phenotypes, especially perenniality, are tackled by QTL mapping.
Бөлімшелер
Бұрынғы төрт түрі, А. alpina subsp. caucasica, енді жеке түр, Arabis caucasica ретінде танылды.
A former subspecies, A. alpina subsp. caucasica, is now recognised as a separate species, Arabis caucasica.