Кіріспе

Иерусалем ғибадатханасында әрдайым болатын нан немесе нан пісірілімдері

Көктегі нан (Лехем хаПаним, сөздік мағынасы: "Жүздерінің наны"), патша Джеймс нұсқасында "көктегі нан" деп аударылған, библейлік немесе еврей контекстінде, Иерусалем ғибадатханасындағы арнайы дайындалған үстелде Құдайға шалиған нан немесе нан пісірілімдерін білдіреді. Басқа, әрі дұрыс аударма - "көктегі нан" (Білім) деп аударылады, өйткені Киелі кітап нанның әрдайым Құдайдың алдында болуын талап етеді (Мысырдан шығу 25:30 (HE)).

Киелі кітап сілтемелері

Торада көрнекі нан тек Құдай заңдары мен Қасиеттілік кодексінде ғана еске алынады, бұл нан дайындаудың құпия қосымша талаптары болғандығын көрсетеді, олар тек қохаттықтарға ғана белгілі болған. Сондай-ақ, оған қандай да бір нан құрбандық ретінде ұсынылғаны туралы мәлімет жоқ болғандықтан, көрнекі нан ашытылған болуы мүмкін.

Кестені (шүлхан)

Киелі кітап ережелеріне сәйкес, көрсетілім наны үшін арналған үстел немесе шұлхан, киелі орынның солтүстік бөлігінде, құрбандық тұғыры мен оның арасында тұрған менораның қасында орналастырылуы керек еді. Септуагинта үстелдің толық алтыннан жасалғанын айтады, бірақ Масорет мәтінінде ол аққаядан жасалған және алтынмен қапталған, ал үстінде алтын жиек болғандығы көрсетілген; үстелдің өлшемдері – ұзындығы екі шынтақ, ені бір шынтақ, ал биіктігі 1,5 шынтақ. Үстелдің аяқтары төрт алтын сақина бекітілген сақина тәрізді қоршаумен жабдықталған, осы сақиналар арқылы акация ағашынан жасалған және алтынмен қапталған таяқтарды өткізіп, осылайша үстелді киелі шатырдың басқа элементтері сияқты тасымалдауға болар еді. Киелі кітапта көрсетілгендей, үстелді көтеріп алып бара жатқанда, оны қызыл-көк түсті матамен жауып, нан мен ыдыстарды соған қоятын, ал одан кейін қызыл матамен жабатын, одан жоғары жұқа былғарыны жабатын еді. Әрбір киелі орында бір үстел болған, бірақ Иерусалим ғибадатханасында Хроникада он үстел болғандығы айтылған. Үстелге алтын ыдыстар – "табақтар, кеселер, құмыралар және құюға арналған ыдыстар" берілген, бұл көрсетілім нанымен қатар басқа да тағамдар мен сусындар да берілгенін көрсетеді. Киелі кітаптың Джеймс нұсқасында ыдыстар "оның үстіне ретпен қойылған" делінген. Сүлейменнің ғибадатханасында көрсетілім нанын дұрыс көрсету үшін жағдай жасалған. Антиох Епифан Екінші ғибадатханадан көрсетілім нанының үстелін тонаған, бірақ Яһуда Маккавей басшылығымен оның орнына жаңасы қойылған.

Ежелгі ұрпақтардың ішінде

Біздің заманымыздың басында, Құмран қауымы және Мысырдағы терапевтер сияқты еврей топтарының болғанына дәлелдер бар. Олар географиялық тұрғыдан оқшауланған болса да, өздерін Иерусалим ғибадатханасында құлшылық ететін негізгі еврей қауымдастығының бір бөлігі деп санаған көрінеді. Кейінгі еврей ойларында олар теологиялық тұрғыдан ерекшеленген. Өлі теңіздің кітаптарында 2-шұңқырда табылған арамей тіліндегі бірнеше фрагменттер, көрініс нанының желуіне эсхатологиялық байланыстарды талқылайды, оларды Мэтью Блэк 1-шұңқырдағы (1QSVI) қасиетті қауымдық тамақпен және сол үңгірдегі басқа кітапта (1QSall) талқыланған Мессиандық тамақпен байланыстырады. Профессор Блэк Құмран қауымының тұрақты нан бөлісуін Иерусалим ғибадатханасындағы демалыс күні көрініс нанының бөлінуінің қайта жаңғыртуы деп қарастырған болуы мүмкін деп ұсынады. Бірақ, Өлі теңіз кітаптарында Құмран қауымы Иерусалимдегі құлшылықтың діни қасиеттілікке жетпегенін көрсетеді, ал Филон терапевтердің ғибадатханадағыдан сәл өзгеше амалдарды әдейі енгізгенін, бұл ғибадатхананың көрініс нанына деген құрметтің белгісі ретінде сипаттайды.