Кіріспе
Африкалық американдықтардың музыкалық театры – Нью-Йорк және Чикаго қалаларында африкалық американдықтар қойған 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы музыкалық театр өнімдерін қамтиды. "Лафайетті ойнаушылар" тобынан шыққан актерлер де киноға көшті. Чикагодағы "Пекин" театры танымал және әсерлі орын болатын.
African American musical theater includes late 19th and early 20th century musical theater productions by African Americans in New York City and Chicago. Actors from troupes such as the Lafayette Players also crossed over into film. The Pekin Theatre in Chicago was a popular and influential venue.
Ерте тарих
1821 жылы Нью-Йоркте Африкалық Гроув театры ашылды. 1890 жылдардың соңына дейін Бродвейде афроамерикандықтардың бейнесі «еуропалық американдық артистер жасаған қара өмірдің екінші көрінісі» болды. Стереотипті «кун әндері» танымал болды және қара бояу кеңінен қолданылды. Минстрельдік шоулар ерте тарихтан бері жиі қойылып, қара музыкадан шабыт алды. Бұл қойылымдар алғаш рет 1800 жылдары қара бояуды қолданған ақ адамдармен орындалды. Көптеген артистер ескі, жыртылған киім киді, кейбіреулері тіпті құлдардан ұрланған, құлдықтағы афроамерикандықтарды «бейнелеу» үшін. Киіммен қатар, ақ артистер қара адамдарды жалқау, ұры және басыбайлы деп көрсетті. Хайерс сестер 1870 жылдары алғашқы американдық мюзиклдерді жасады. Опера әншілері ретінде олар 20 жыл бойы АҚШ бойынша гастрольде болып, «комедиялық операларды» орындады, ол минстрельдік шоулардың стереотиптерін бұзып, құлдық пен бостандық туралы әңгімелер айтты. Шерман Х. Дадлидің Smart Set Company тағы бір пионерлік қара гастрольдік тобы болды, оның 1900 жылдардың басындағы музыкалық комедиялары ескі минстрельдік стильдегі стереотиптер мен жоғары сапалы, шынайы және өзіне сілтеме жасайтын юмор арасындағы қашықтықты қысқартты. Уилл Марион Кук пен Боб Коул 1898 жылы Бродвейге қара авторлық музыкалық комедияны әкелді. Куктың «Клоринди, немесе Кейк-уоктың шығу тегі» – бір сағаттық қойылым, ол Бродвейдің беделді үйі Казино Театрының төбесіндегі бақта ойналған алғашқы қара шоу болды. Коулдың «Кунтаундағы саяхат» – тек қаралар жазған, қойған және орындаған Нью-Йорктегі алғашқы толық метражды музыкалық комедия. Екі композитордың көзқарасы түбегейлі түрде өзгеше болды: Коул афроамерикандықтар сахнада да, сахнадан тыс жерде де ұқсас әрекет ету қабілеттерін дәлелдеу арқылы еуропалық американдықтармен бәсекелесуге тырысу керек деп сенді, ал Кук афроамерикандықтар еуропалық американдықтарды еліктемеуі керек, бірақ өз стилін жасауы керек деп ойлады. Боб Коул және оның бауырлары Джон Розамонд Джонсон мен Джеймс Уэлдон Джонсон афроамерикандық әндердің лирикалық деңгейін көтеруге ұмтылды. Олардың алғашқы бірлескен жұмысы «Луизиана Лайз» болды, бұл жаңа лирикалық стильде жазылған махаббат әні, ол ертеректегі «кун әндеріне» тән қарбыз, қырыш және «қызыл әйелдерді» қалдырды. Коул мен Джонсон ағайындары «Бриджпорттың сұлулығы», «Қызыл ай» (Джо Джорданмен бірге), «Шуулы полк», «Ньюпортта», «Хампти-Дампти» және «Салли біздің көшемізде» (Боб Коулдың «Бамбу ағашының астында») сияқты мюзиклдер жасады. 1911 жылы Боб Коулдың өзіне қол жұмсауы «Бродвей сахнасындағы ең үміткер музыкалық комедиялық командалардың бірінің» аяқталуын білдірді.
Ұлттық тану
Берт Уильямс пен Джордж Уокер, "Екі нағыз мысық" деп аталған, 1896 жылы "Алтын құрт" атты музыкалық фарспен танымал болды. Дуэттің кек-шоу орындауы сәтті аяқталды. Уильямс Уокермен 1893 жылы Сан-Францискода танысты, олар 1894 жылы Калифорнияның қысқы халықаралық көрмесінде Дагомеялықтар рөлін ойнаған. Олар өнерлерін дайындап, түрлі сахналарда өнер көрсетті. Уильямс пен Уокер "Ишамның октарондарынан" шығарылды, ол министрлік өнерден бас тарған алғашқы афроамерикандық компаниялардың бірі еді. Содан кейін олар "A Lucky Coon", "Sons of Ham" және "The Policy Players" сияқты бірнеше шағын қойылымдар қойды, бірақ олардың басты мақсаты – Бродвейде өз мюзиклдерін өндіріп, бас рөлдерде ойнау болатын. Сондықтан олар Сан-Францискодағы өткен шақтарын еске алып, Пол Лоуренс Данбар, Джесси А. Шипп және Уилл Марион Кукпен бірлесіп "Дагомейде" (1903) мюзиклін жасады. "Абиссиния" (1906) және "Бандана Лэнд" (1908) Уильямс пен Уокердің атағын одан әрі арттырды. Олардың жұлдыз болу арманы орындалды және мюзиклдерді жаңа бағытқа, Африкаға бұрды. Джордж Уокер "Бандана Лэнд" қойылымы кезінде қайтыс болды, ал оның әйелі Ада Овертон Уокер қойылымның соңғы аптасында оның орнына шықты.
Кроссоверлік шоулар
1911 жылы Эрнест Хоган, Боб Коул және Джордж Уокер қайтыс болды. Уилл Марион Кук және Джонсон ағайындылары Джеймс пен Дж. Розамонд жаңа мансаптар іздеді, ал Берт Уильямс Зигфелд Фоллиз театрына көшті, нәтижесінде қара нәсілді музыкалық театр уақытша тоқтап қалды. 1915 жылы рагтайм композиторы Скотт Джоплин Гарлемде «Тремониша» операсын қоюға тырысты, бірақ қойылым қаржылық және сындық тұрғыдан сәтсіз аяқталып, Джоплин қиын жағдайға түсіп, 1917 жылы қайтыс болғанға дейін зейнеткерлікке шықты. 1921 жылдың мамыр айында таңғажайып табысқа ие болған «Shuffle Along» атты қойылым Нью-Йоркке шамамен 18 000 доллар қарызбен жетті. «1920-жылдардың ең танымал қара нәсілді шоуларының бірі; сегрегация үлгісін өзгертуді бастады». Тарихтағы маңызды жетістікке қол жеткізгендер – Дикси дуэті, Нобл Сисл мен Юби Блейк, олар 1915 жылы Мэриленд штатының Балтимор қаласындағы бір кеште танысты. Олардың мансабы қысқа болғанымен, сәтті болды. «Shuffle Along» – қара нәсілді музыкалық театрдың дамуындағы маңызды кезең, ол 1930-жылдардың соңына дейін барлық қара нәсілді музыкалық қойылымдарды бағалау стандарты болды. «Shuffle Along» (1921) қойылымының авторы Ф. Э. Миллер мен Обри Лайлс 1906 жылы танысып, 1906-1909 жылдар аралығында Чикаго маңындағы «Пекин театры акционерлік компаниясында» Гарри Лоуренс Фримен сияқты басқа да афроамерикандық жұлдыздармен бірге өнер көрсете бастады. 1921 жылы Миллер мен Лайлс «Фотокинема» атты қысқа фильмде өздерінің «De Ducks» композициясын орындады, ал Сиссл мен Блейк 1923 жылы Ли Де Форест «Фонофильм» технологиясымен үш фильм түсірді. Бұл қысқа фильмдер сол кездегі осы төрт суреткердің сахнада орындаған музыкасына ұқсас жазбалар болып табылады.
Ранг Танг
"Ранг Тан" 1927 жылғы 12 шілдеде Бродвейдегі "Рояль" театрында тұңғыш рет көрсетілді және 119 қойылымға дейін сахналанды, оның ішінде 14 аптаға созылған қосымша қойылымдар бар еді. 1927 жылғы 24 қазанда "Маджестик" театрында аяқталды.
Лью Леслидің "Қара құстары"
1928 жылы ақ продюсер және режиссер Лью Лесли «Blackbirds» ревюлерінің танымал сериясының біріншісін қойды, онда әншілер Аделаида Холл мен Аида Уорд, биші Билл "Божанглз" Робинсон және көрнекті комедия актері Тим Мур сынды таланттар өнер көрсетті. 1930 жылы Этель Уотерс, Бак пен Бабблз және Флорной Миллер, 1933 жылы Эдит Уилсон, ал 1939 жылы Лена Хорн мен Тим Мур қатысқан «Blackbirds» ревюлері сахналады. Леслидің табысының кілті – ол тапқан ерекше таланттар еді. «Лесли қара ревюлерін бір немесе бірнеше жарқын орындаушылардың айналасына құруға қол жеткізді, олар қарапайым қойылымды сәттілікке жеткізе алды». Бұл өнер көрсетімдері қара талантты көрсеткенімен, оларды толығымен ақ жазушылар мен композиторлар жасады. Сұхбатының бірінде Лесли «Олар (ақ адамдар) түсті терілі адамды өзінен де жақсы түсінеді» деген қызық пікір білдірді. Түсті терілі композиторлар рухани әндерде шебер, бірақ олардың басқа әндері – «не» (ақтардың тіліндегі сөз) әндері, тек қара сөздерімен айтылған.
Порги мен Бесс, WPA, The Swing Mikado және Кармен Джонс
Джордж Гершвиннің "Порги мен Бесс" (1935) – Вилл Марион Куктың әйелі Эбби Митчелл және тағы да көптеген актерлермен – 1930 жылдардың ең танымал афроамерикандық мюзиклы. Оны афроамерикандық актерлік құрамға байланысты афроамерикандық мюзикл деп атайды, тіпті музыкасы мен сюжеті де авторлар жариялағандай, "негр шабытынан" тумаған. "Порги мен Бесс" – афроамерикандық музыкалық комедия тарихындағы төмен нүкте, Бродвейдегі афроамерикандық музыкалық театрдың дәстүр мен тәжірибесінің аяқталуын көрсетеді. Бұл, сондай-ақ, Жұмыс прогресі әкімшілігін 22 қалада бағдарламалары бар Негр бөлімін құрған Федералдық театр жобасын бастауға итермеледі. Бұл күрескен суретшілерге жаңа мүмкіндік берді. Негр бөлімі музыкалық комедиялардан жаңылды, бірақ Эуби Блейктің "Swing It" сияқты афроамерикандық актерлермен бірнеше мюзикл қойды, ол 1937 жылы жабылып, Федералдық театр жобасына деген үмітті азайтты. Дегенмен, бір афроамерикандық музыкалық комедия сәттілікке жетіп, мюзикл театрының жаңа бағытын өзгертті – Гилберт пен Салливанның классикалық опереттасы "Микадо"ның "жаңартылған" нұсқасы "Свинг Микадо" (1937). Одан кейін "Жылы Микадо" (1939) қойылды. Классиканың тағы бір заманауи нұсқасы – Оскар Хаммерштейн II-нің Бродвей мюзиклы "Кармен Джонс" (1943), Жорж Бизенің "Кармен" операсының толық афроамерикандық актерлік құраммен қойылған нұсқасы.
Қазіргі күн
20 ғасырдың соңы мен 21 ғасырда афроамерикалық музыкалық театрлық қойылымдары көбірек таралды. Атақты қойылымдар: Once on This Island, The Color Purple, MJ the Musical, Dreamgirls, The Lion King, Tina: The Tina Turner Musical, Ain't Too Proud, Passing Strange және The Wiz. Sister Act негізінен афроамерикалық кейіпкер басқарады, ал Hairspray-де бірнеше афроамерикалық кейіпкерлер, топ мүшелері және интеграция туралы оқиға бар. Майкл Р. Джексонның "A Strange Loop" мюзиклі 2020 жылы драма саласындағы Пулитцер сыйлығын жеңіп алып, осы сыйлыққа ие болған тұңғыш афроамерикалық мюзикл атанды.