Кіріспе

Қытай индонезиялықтарының асханасы (,) – қытай және жергілікті индонезиялық стильдің үйлесімімен ерекшеленеді. Қытай индонезиялықтары, көбінесе хань этносының хоккьин және хакка тілдерінде сөйлейтін ұрпақтары, қытай асханасының мұрасын алып келді және индонезиялық ингредиенттерді – мысалы, кекап маниc (тәтті соя соусы), пальма қанты, арахис соусы, бұрыш, санта́н (көкмай) және жергілікті дәмдеуіштерді қосып, кейбір тағамдарын өзгертті, осылайша қытай-индонезиялық гибридтік асхана қалыптасты. Кейбір тағамдар мен тәттілер Малайзия мен Сингапурдағыдай стильде, оларды перанакандықтар ньонья асханасы деп атайды.

Қытай асханасының мұрасы

Индонезиялық тағамдарда қытай әсері айқын байқалады. Танымал қытай-индонезиялық тағамдардың қатарында бакми, миа айам, пангсит, баксо, лумпия, кветьяу горинг және мие горинг бар. Қытай аспаздық мәдениеті Индонезия тағамдарында Хоккиен, Хакка және Кантон тілдерінен алынған қарыз сөздер арқылы ерекше көзге түседі. "Bak" (肉) сөзімен басталатын сөздер ет бар екенін көрсетеді, мысалы, бакпау ("етті самса"); "cai" (菜) сөзімен аяқталатын сөздер көкөністерді білдіреді, мысалы, пецай ("қытай капустасы") және кап цай ("аралас көкөністер"). Сондай-ақ, "ми" немесе "мие" (麵) сөздері лапшаны білдіреді, мысалы, мие горинг ("қырылған лапша"). Бұл тағамдар мен ингредиенттерге қатысты қарыз сөздердің көпшілігі Хоккиен тілінен шыққан және Индонезия тілінің барлық аймақтарында, сондай-ақ ірі қалалардың тілінде қолданылады. Олар жергілікті тілдің ажырамас бөлігіне айналғандықтан, көптеген индонезиялықтар мен этникалық қытайлар олардың Хоккиен тегін білмейді. Наси горинг, мие горинг, бихун, кветьяу, лумпия және бакпия сияқты танымал индонезиялық тағамдардың шығу тегі қытай әсерімен байланысты. Кейбір тағамдар мен ингредиенттер жергілікті халық пен этникалық қытайлардың күнделікті тамақтануында, басты азық – күрізбен бірге беріледі. Қытай әсері отаршылдық дәуірден бері қытайлар көп қоныстанған қалаларда, әсіресе Джакарта, Чиребон, Семаранг, Сурабая, Медан, Батам, Банка, Палембанг, Сингкаванг және Понтианак қалаларында айқын байқалады. Осының нәтижесінде, осы қалаларда лапша (ми) және тофу (тау) рецепттерінің саны артты. Бетави халқының (жакарталықтардың) тағамдарында қытай әсері зор, олардың мәдениеті негізінен "перанакан" мәдениеті ретінде қалыптасқан. Сондықтан бетави халқы асинан және ружак джухи сияқты қытай-индонезиялық тағамдарды өздерінікі деп санайды. Семаранг, Соло және Сурабаядағы явалықтар да қытай аспаздық мәдениетінің әсерін қабылдады, нәтижесінде мие горинг, лумпия, баксо және тау гунтинг сияқты тағамдарды өздерінікі санайды. Қытай мәдениетінде тамаққа берілген мән зор, қытай отбасылары көбінесе сапалы уақытты сыртта тамақтануға арнайды, бұл бүкіл әлемдегі қытай қауымдастықтарында кең таралған банкет дәстүріне ұқсас. Индонезия қалаларындағы Пецинан (қытай аудандары) дүкендер мен мейрамханалардың көптігімен көзге түседі, олар қаланың аспаздық орталықтары болып табылады. Қытайлар мен индонезиялықтар тамақ бизнесін ашқандықтан, көптеген тамақтану орындары пайда болды, олар көшедегі шағын арбалардан бастап, ерекше тағамдарын ұсынатын сәнді мейрамханаларға дейін жетеді. Жакартадағы Глодок, Печеноган және Келапа Гадинг, Медандағы Кесаван, Пусат Пасар, Джалан Семаранг, Азия Мега Мас, Цемара Асри және Сунгал, Бандунгтегі Чибадак және Гардужати / Гарду Джати, Сурабайдағы Кия-кья Кембэг Япония, Чиребон, Семаранг және Солодағы Пецинан аудандары көптеген варангтар, дүкендер мен мейрамханаларға толы, олар қытай-индонезиялық тағамдармен қатар, жергілікті және халықаралық тағамдарды да ұсынады.

Қытай индонезиялық тағамдарының тізімі

Көбінесе қытайлық индонезиялық тағамдардың атауы бастапқы қытайлық Хоккиен тіліндегі атауымен сақталады (мысалы, бакми, бакпау, локупан, лумпия, свики). Бірақ кейде атау оның мағынасының, құрамының немесе дайындалу жолының индонезия тіліне аудармасынан туындайды (мысалы, babi kecap, kakap asam manis, kembang tahu, nasi tim).

Десерт және тәттілер

Бакпия (肉餅), Фуцзянь провинциясынан шыққан тәтті бұршақпен толтырылған бәліш. Индонезияда оны бакпия Паток деп те атайды, ол Йогьякартаның бұл бәлішке маманданған Паток ауданының атымен аталған. Синкао (青草), мұздатылған сусында, кокос сүті және қант қосылған шөп желесі. Кембанг таху (豆花), тәтті имбирь және қант сиропындағы жұмсақ тофу пудингі. Куаци (瓜子), жеуге жарамды кептірілген және тұздалған қарбыз немесе күнбағыс тұқымы. Kue bulan немесе tiong chu pia (中秋餅), қытай ай торттарының жергілікті атауы. Kue keranjang немесе dodol cina; нян гаоның (年糕) жергілікті атауы, пальма қанты қосылған жабысқақ күріштен жасалған тәтті десерт, жергілікті жерде додол деп танылады. Kue ku (龜粿), қытайлық текті, тәтті начинкасы бар жабысқақ күріш ұнынан жасалған торт. Қытайдың "Анг ку куэ" (Қызыл тасбақа торт) торттарымен бірдей. Kue moci (麻糬), жаңғақ пастасымен толтырылған және сусамы тұқымдарымен жабылған жабысқақ күріш. Нопия, бакпиядан кішкентайрақ, пальма қантымен толтырылған бәліш. Индонезияда ол Орталық Явадағы Пурбалинга және Банумас қалаларымен байланысты. Onde onde, жаңғақ пастасымен толтырылған және сусамы тұқымдарымен жабылған қуырылған жабысқақ күріш допшасы, джин деуидің жергілікті атауы. Ронде, жаңғақ пастасымен толтырылған, ыстық және тәтті имбирь мен лимон шөп шайында жүзетін қарапайым ақ немесе түрлі-түсті тәтті печеньелер, жабысқақ күріш ұнынан жасалған. Секотенг (四果湯), жаңғақ, кесілген нан және пакар чина қосылған имбирь негізіндегі ыстық сусын, Джакарта, Батыс Ява және Йогьякартада таба аласыз.