Кіріспе

Сиқыршылық үшін өлім жазасына кесілген соңғы еуропалық

Анна Гёльди (сондай-ақ Гёльдин немесе Гоельдин, 24 қазан 1734 – 13 маусым 1782) – 18 ғасырдағы швейцариялық үй қызметшісі, Еуропада сиқыршылық үшін өлім жазасына кесілген соңғы адамдардың бірі. Гларста бас кесіліп өлім жазасына кесілген Гёльди Швейцарияда "соңғы сиқыршы" деп аталады. 2008 жылы Глар кантонының үкіметі оны қайтыс болғаннан кейін ақтап тастады.

Өмірбаян

Сегіз баланың төртіншісі болып, Сеннвальдта туған Гёльди 18 жасында үй шаруасының қызметшісі болып жұмыс істеді. 1762 және 1765 жылдар аралығында ол Сеннвальдтың пасторлық үйінде жұмыс істеді. Гёльдидің нәрестесі туған түні қайтыс болды (сол кездегі жоғары нәресте өліміне байланысты, мұндай жағдай сирек емес еді). Сот процесінде оған қарсы сиқыршылық бойынша ресми айыптаулардан қашытылды, ал сот хаттамалары жойылды. Сондықтан бұл үкімді толыққанды сиқыршылыққа қатысты сот деп санауға болмайды. Дегенмен, осы үкімге әкелген айқын сиқыршылық іздеу салдарынан, өлім жазасы Швейцария мен Киелі Рим империясы бойынша наразылық тудырды. Тарихшы Август Людвиг фон Шлёцер сол кездегі осы үкімді сот қылмысы деп сипаттады ("әділетсіздікпен өлтірілген бір адам, қасақана және қасиетті әділеттіліктің барлық салтанатымен").

Мұра

1982 жылы Эвелин Хаслер Анна Гөлди туралы роман жариялады, ол кейіннен ағылшын тіліне «Анна Гөлдин – Соңғы сиқыршы. Роман» деп аударылды. 1991 жылы Гертруд Пинкус Хаслердің кітабы негізінде фильм шығарды.

Айыппұлдан босату

2007 жылдың 20 қыркүйегінде Швейцария парламенті Анна Гёльди ісін әділетсіздікке ұшыраған жағдай деп мойындады. Фриц Шиссер, Швейцария парламентіне Гларус өкілі ретінде, Анна Гёльдиді ақтауға шақырды, ол оның өлімінен 226 жыл өткен соң, 2008 жылдың 27 тамызында "заңсыз сот процесіне" қатысқандығы негізінде мақұлданды. 2017 жылдың 20 тамызында Хангитурм ғимаратында Анна Гёльди мұражайы ашылды. Оның өмірі сондай-ақ 1782 doom metal тобының "Ол колдовство жасаған" атты әнінде бейнеленді.