Кіріспе

Будапешттегі сарай кешені, Венгрия

Буда сарайы (Budavári Palota, link=no) – Будапешттегі венгр патшаларының тарихи сарай және сарай кешені. Ол алғаш рет 1265 жылы аяқталды, бірақ қазіргі уақытта жердің көп бөлігін алып жатқан алып барокко сарайы 1749 және 1769 жылдар аралығында салынған. Бұл кешен бұрын Патша сарайы (Királyi palota) немесе Корольдік сарай (Királyi Vár) деп аталған. Қазір сарайда Венгрияның Ұлттық галереясы және Будапешт тарихи мұражайы орналасқан. Буда сарайы Касл-Төбесінің оңтүстік ұшында, ортағасырлық, барокко және неоклассикалық үйлермен, шіркеулермен, қоғамдық ғимараттармен және ескерткіштермен танымал Варнегид (Қала кварталы) деп аталатын туристік аймақпен қоршалған. Төбе Кларк Адам алаңына және Сеченьи тізбекті көпіріне Касл-Төбесінің фуникулері арқылы жалғасқан. Сарай 1987 жылы Будапешттің ЮНЕСКО-ның Әлемдік мұрасы тізіміне енгендігі туралы жарияланды. Алғашқы Корольдік сарай Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қирады, ол Кадар дәуірінде қарапайым сталиндік барокко стилінде қайта салынды.

Мұражайлар мен мекемелер

Будапешт тарихы мұражайы Буда қамалының оңтүстік қанатында, E ғимаратында, төрт қабатқа орналасқан. Онда Будапешт тарихы, оның бастауынан бері қазіргі заманға дейін көрсетіледі. Ортағасырлық қамалдың қалпына келтірілген бөлігі, оның ішінде Корольдік шапель және қабырғалы готикалық зал көрмеге жатады. Көрменің ең бағалы экспонаттары – Буда қамалының готикалық мүсіндері және Анжу гербімен безендірілген 14 ғасырға жататын жібекке тоқылған көрпе. Ортағасырлық звингерлерде ғимараттың ең көне бөліктерінің айналасында шағын бақтар қайта жаңартылды. Венгрия Ұлттық галереясы A, B, C және D ғимараттарында орналасқан. Мұражай венгрия өнерінің 11 ғасырдан бастап қазіргі уақытқа дейінгі тарихын ұсынады, ерекше назар готикалық алтарьлық суреттерге (бұрынғы барокко сарайында орналасқан) бөлінеді. Соғысқа дейінгі Корольдік сарайдың сақталған жалғыз интерьері – Палатин криптасы мұражайға тиесілі. "F" ғимаратын Венгрия Ұлттық кітапханасы – Сеченьи ұлттық кітапханасы алып жатыр. Оның сирек және көне кітаптар, кодекстер мен қолжазбалар жинағында король Матьяш Корвиннің әйгілі кітапханасынан 35 "Корвина" туындысы бар. Алғашқы "Корвиния" кітапханасы ортағасырлық Буда патша сарайында орналасқан.

Үңгірлер мен үңгірлер

Осман дәуірінде аушылар бұл кең үңгірлер жүйесін жолбарыстар мен венгр тау аюларын сақтау үшін пайдаланған. Ішкі бөлмелерде Венгрияның солтүстік шекарасындағы Эгри шарап өсіру аймағынан әкелінген әсем шараптар жинағы сақталған.

Интерьер

Architectura Hungariae 8 (2006), 1 – жоспарлау схемасы және фотосуреттермен.