Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Румыния Парламентінің орны
Seat of the Parliament of Romania
Парламент сарайы (Palatul Parlamentului), Республика үйі (Casa Republicii) немесе Халық үйі/Халық сарайы (Casa Poporului) деп те аталады, Румыния Парламентінің резиденциясы болып табылады және Бухарест қаласындағы Спирий төбесінде (Dealul Spirii) орналасқан. Сарайдың биіктігі – , жалпы ауданы – , көлемі – . Парламент сарайы әлемдегі ең ауыр ғимараттардың бірі, салмағы шамамен , Гизаның Ұлы пирамидасы (шамамен 5,75 миллион тонна) одан 40% ауыр. Ғимаратты бас архитектор Анка Петреску жобалап, шамамен 700 сәулетшіден тұратын командасымен 13 жыл (1984–1997) бойы социалистік реализмді ескере отырып, модернистік неоклассикалық сәулет формалары мен стильдерінде салған. Бұл оның және оның отбасының беделінің едәуір артқан кезеңімен сәйкес келді. 23 бөлімнен тұратын әсем интерьерімен танымал сарайда Румыния Парламентінің екі палатасы – Сенат (Senat) және Депутаттар палатасы (Camera Deputaților), сондай-ақ үш мұражай және халықаралық конференциялар орталығы орналасқан. Сарайдағы мұражайлар: Ұлттық қазіргі заманғы өнер мұражайы, Коммунистік тоталитаризм мұражайы (2015 жылы құрылған) және Сарай мұражайы. Құрылыс кезінде Республика үйі деп аталған сарай, 1989 жылғы желтоқсан революциясынан кейін Халық үйі деп кеңінен танылды. Оның әсерлі сипаттамаларына байланысты, мемлекеттік мекемелер мен халықаралық ұйымдар ұйымдастырған конференциялар мен симпозиумдар сияқты шаралар онда өткізіледі, бірақ оның шамамен 70% бос тұрады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, Парламент сарайының құны 4 миллиард евроға бағаланады, бұл оны әлемдегі ең қымбат әкімшілік ғимарат етеді. Жылыту, электр энергиясы және жарықтандыруға жұмсалатын шығын жылына 6 миллион доллардан аспайды. Ескі Депутаттар палатасы сарайы қазір Патриархат сарайы болып табылады.
The Palace of the Parliament (Palatul Parlamentului), also known as the House of the Republic (Casa Republicii) or People's House/People's Palace (Casa Poporului), is the seat of the Parliament of Romania, located atop Dealul Spirii in Bucharest, the national capital. The Palace reaches a height of , has a floor area of and a volume of The Palace of the Parliament is one of the heaviest buildings in the world, weighing about , also being the second largest administrative building in the world. (The Great Pyramid of Giza at about 5.75 million tons is about 40% heavier.) The building was designed and supervised by chief architect Anca Petrescu, with a team of approximately 700 architects, and constructed over a period of 13 years (1984–97) in modernist Neoclassical architectural forms and styles, with socialist realism in mind. during a period in which the personality cult of political worship and adoration increased considerably for him and his family. Known for its ornate interior composed of 23 sections, the palace houses the two chambers of the Parliament of Romania: the Senate (Senat) and the Chamber of Deputies (Camera Deputaților), along with three museums and an international conference center. The museums in the Palace are the National Museum of Contemporary Art, the Museum of Communist Totalitarianism (established in 2015) and the Museum of the Palace. Though originally named the House of the Republic when under construction, the palace became widely known as The People's House after the Romanian Revolution of December 1989. Due to its impressive characteristics, events organized by state institutions and international bodies such as conferences and symposia take place there, but despite this about 70% of the building remains empty. as of 2020, the Palace of the Parliament is valued at €4 billion, making it the most expensive administrative building in the world. The cost of heating, electricity, and lighting alone exceeds $6 million per year. The old Palace of the Chamber of Deputies is now the Palace of the Patriarchate.
Орналасқан жері
Сарай Бухаресттің орталық бөлігіндегі 5-ші секторда, Dealul Spirii (Spirea's Hill) төбесінде орналасқан, бұл төбе Dealul Arsenalului (Арсенал төбесі) деп те аталады. Ол сараймен бір уақытта салынған Бульвардул Унириінің (Одақ бульвары) батыс соңында жатыр және батыс және солтүстік-батыстан Извор көшесімен, солтүстіктен Біріккен Ұлттар даңғылымен, шығыстан Либерти даңғылымен және оңтүстіктен Calea 13 Septembrieмен айналдырылған.
The Palace is in Sector 5 in the central part of Bucharest, at the top of Dealul Spirii (Spirea's Hill), also known as Dealul Arsenalului (Arsenal Hill). It is at the west end of the Bulevardul Unirii (Union Boulevard), constructed at the same time as the Palace, and is ringed by Izvor Street to the west and northwest, United Nations Avenue to the north, Liberty Avenue to the east and Calea 13 Septembrie to the south.
Тарих
Парламент сарайының құрылысы Николае Чаушескудің Румынияға таңған жүйелендіру бағдарламасының ең шұғыл көрінісі болды. Жүйелендіру – Чаушескудің 1971 жылы Шығыс Азия сапарында Солтүстік Кореяның Чучэ идеологиясындағы қоғамдық ұйым мен жаппай табынуға тәнті болған қала құрылысы бағдарламасы. Чаушеску Румынияны «көпжақты дамыған социалистік қоғамға» айналдыруды мақсат ете отырып, өз елінде ұқсас саясатты енгізуге шешім қабылдады. Unirii–Dealul Arsenalului ауданында жүйелендіру жобасы 1930 жылдан бері (II Кароль патша тұсында) жұмыс істеп келді. 1977 жылғы 4 наурыздағы Вранча жер сілкінісі Чаушескуге ескі Бухарестің бөліктерін бұзуға себеп болды. Ол елдің саяси бағытына сәйкес келетін азаматтық орталықты қалап, Бухаресті социалистік реализм стилінде қайта құру жоспарын бастады. Республика үйі Чаушеску жобасының орталық бөлігі болды. «Бухарест жобасы» деп аталған бұл жоба 1978 жылы Солтүстік Корея астанасы Пхеньянның көшірмесі ретінде басталды. Солтүстік Корея президенті Ким Ир Сен екі жыл бұрын осындай монументалды резиденция – Кумсусан сарайының құрылысын бастаған еді. Конкурс өткізіліп, 28 жасында жобаның бас сәулетшісі болып тағайындалған Анка Петреску (1949–2013) жеңіске жетті. Жұмысты үйлестіретін командаға 10 көмекші сәулетші кірді, олар тағы 700 адамды бақылады. Сарайдың құрылысы 1984 жылғы 25 маусымда басталды, ал ашылу салтанатына Чаушеску қатысты және ол құрылыс алаңын жиі тексеріп тұрды. Уран төбесі тегістелді, Уран Извор ауданы қиратылды, себебі ғимаратты тұрғызу қажет болды. Бұл аймақта Ұлттық мұражай, Михай Вода монастыры және басқа монастырлар, Бранковенеск ауруханасы, сондай-ақ 37-ге жуық ескі фабрика мен шеберхана орналасқан еді. Уран ауданындағы бұзу жұмыстары 1982 жылы басталды. Ескі қала орталығының шамамен бөлігі қиратылды, ал ауданнан 40 000 адам көшірілді. Құрылыс жұмысында әскерилермен қатар мәжбүрлі еңбек те пайдаланылды, бұл шығындарды азайтуға мүмкіндік берді. Жобаға және құрылысқа 20 000 мен 100 000-ға жуық адам жұмыс істеді, олар 5 000 румындық халық армиясының сарбаздарынан және көптеген «еріктілерден» тұратын үш сменада жұмыс істеді. Көптеген адамның қаза болған саны туралы дау бар, ресми деректерде 27 адам деп көрсетілген, бірақ жұмыс істеген немесе жұмыс істеуге мәжбүр болған адамдар одан да көп, мыңдаған адам қаза тапқан деседі. 1980 жылдары Румыния үкіметі сыртқы қарызды төлеу үшін қатаң үнемдеу саясатын жүзеге асырды. 1989 жылы құрылыс құны 1,75 миллиард АҚШ долларына, ал 2006 жылы 3 миллиард АҚШ долларына бағаланды. 1990 жылы Австралияда туған бизнес және медиа магнаты Руперт Мердок ғимаратты 1 миллиард АҚШ долларына сатып алуға тырысты, бірақ оның ұсынысы қабылданбады.
The construction of the Palace of the Parliament was the most extreme expression of the systematization program imposed on Romania by Nicolae Ceaușescu. Systematization was a program of urban planning carried out by Ceaușescu, who was impressed by the societal organization and mass adulation he saw in North Korea's Juche ideology during his East Asia visit in 1971. Ceaușescu decided to implement similar policies in his country, with the stated goal of turning Romania into a "multilaterally developed socialist society." A systematization project had existed since the 1930s (during the time of King Carol II) for the Unirii–Dealul Arsenalului area. The Vrancea earthquake of 4 March 1977 gave Ceaușescu a pretext to demolish parts of old Bucharest. He wanted a civic center more in line with the country's political stance and started a reconstruction plan of Bucharest based on the socialist realism style. The House of the Republic was the centrepiece of Ceaușescu's project. Named Project Bucharest, it began in 1978 as an intended replica of the North Korean capital, Pyongyang. North Korean President Kim Il Sung had started construction on a similarly monumental residence, the Kumsusan Palace, two years earlier. A contest was held and won by Anca Petrescu (1949–2013), who was appointed chief architect of the project at the age of 28. The team that coordinated the work was made up of 10 assisting architects, which supervised a further 700. Construction of the palace began on 25 June 1984, and the inauguration of the work was attended by Ceaușescu, who also frequently inspected the site. Uranus Hill was leveled, and the Uranus Izvor neighborhood was destroyed so the building could be erected. The area had also been home to the National Archives, Mihai Vodă Monastery and other monasteries, Brâncovenesc Hospital, as well as about 37 old factories and workshops. Demolition in the Uranus area began in 1982. Approximately of the old city centre were demolished, with 40,000 people being relocated from the area. The works were carried out with forced labour in addition to soldiers, minimizing costs. Between 20,000 and 100,000 people worked on the site and project, operating in three shifts made up of 5,000 Romanian People's Army soldiers and huge numbers of "volunteers". A controversy is how many people died, official data suggest 27 but individuals who worked or were forced to work here talk of a much higher number, some say thousands. During the 1980s, the Romanian government implemented a crippling austerity policy to pay the foreign debt. In 1989, the building costs were estimated at US$1.75 billion, and in 2006 at US$3 billion. In 1990, Australian born business and media magnate Rupert Murdoch tried to buy the building for US$1 billion, but his bid was rejected.
1989 жылдан кейін
1994 жылдан бері сарайда Румыния Парламентінің төменгі палатасы – Депутаттар палатасы орналасқан. Бұрынғы орны, Депутаттар палатасының сарайы (қазір Патриархат сарайы) мемлекет тарапынан Румыния Православ шіркеуіне сыйға берілді. 2004 жылдан бастап жоғары палата, Румыния Сенаты, бұрынғы Румыния Коммунистік партиясы Орталық комитетінің штаб-пәтерінен көшкеннен кейін Парламент сарайында орналасқан. Сарай құрылысы аяқталғаннан кейін алты жыл өткен соң, 2003 және 2004 жылдар аралығында сыртқы лифттермен бірге әйнек қосымша салынды. Бұл 2004 жылы сарайдың батыс жанағында ашылған Ұлттық қазіргі заманғы өнер мұражайына сырттан қол жеткізуді жеңілдету үшін жасалды. Сол кезеңде үлкен ту көтеруді жоспарлаған жоба халық наразылығынан кейін тоқтатылды. Сондай-ақ, ғимарат сыртында орнатылған ту да наразылық акцияларынан кейін алынып тасталды. Саясаткерлерге ғана қолжетімді сарай ішіндегі мейрамхана жаңартылды. 1998 жылдан бері ғимаратта Оңтүстік-Шығыс Еуропалық ынтымақтастық бастамасы (SECI) трансшекаралық қылмысқа қарсы күрес орталығы да орналасқан. 2008 жылы сарай Солтүстік Атлантика шарты ұйымының 20-шы саммитіне төралқа болды. 2010 жылы саясаткер Сильвиу Пригона ғимаратты сауда және ойын-сауық орталығына айналдыруды ұсынды. Қолданылатын шығындарды атап, Пригона Румыния Парламентінің жаңа ғимаратқа көшуі керектігін айтты, себебі олар алып сарайдың барлық 30% -ын ғана пайдаланып отыр. Бұл ұсыныс Румынияда пікірталас тудырды, ал саясаткер Мирон Митреа бұл идеяны "әдемі әңгіме" деп бағалады. Сарай сонымен қатар бірнеше автоспорттық шараларға, соның ішінде 2011 жылғы Румыния Дрифт Гран-приіне алаң болды, ол Еуропаның түкпір-түкпірінен кәсіби дрифтерлерді біріктірді.
Since 1994, the palace has housed the lower house of the Romanian Parliament, the Chamber of Deputies, after its former seat, the Palace of the Chamber of Deputies (now the Palace of the Patriarchate), was donated by the state to the Romanian Orthodox Church. Since 2004, the upper house, the Senate of Romania, has also been housed in the Palace of the Parliament, after having left the former headquarters of the Central Committee of the Romanian Communist Party. Six years after the palace's completion, between 2003 and 2004, a glass annex was built alongside the external elevators. This was done to facilitate outside access to the National Museum of Contemporary Art, which opened in 2004 in the west wing of the palace. During the same period, a project aiming to hoist a huge flag was cancelled following public protests. A flag already hoisted outside the building was also removed after the protests. A restaurant inside the palace, accessible only to politicians, was refurbished. Since 1998, the building has also housed an office for the Regional Southeast European Cooperative Initiative (SECI) Centre for Fighting Transborder Crime. In 2008, the Palace hosted the 20th summit of the North Atlantic Treaty Organization. In 2010, politician Silviu Prigoană proposed re purposing the building into a shopping centre and entertainment complex. Citing costs, Prigoană said that the Romanian Parliament should move to a new building, since they occupied only 30% of the massive palace. While the proposal sparked debate in Romania, politician Miron Mitrea dismissed the idea as a "joke". The palace has also been the background for several motorsports events, including the 2011 Drift Grand Prix Romania, which brought together professional drifters from all over Europe.
Ғимараттың суретіне авторлық құқық
Парламент сарайы мемлекеттік қаржымен қаржыландырылса да және сәулетшілер жалдамалы жұмыс жасаса да, бас сәулетші Анка Петреску қайтыс болғаннан кейін оның мұрагерлері белгілі ғимараттың суреттерін рұқсатсыз қолданғаны үшін Депутаттар палатасын сотқа берді. Палата ғимараттың бейнесі бар фотосуреттер мен сувенирлерді сату арқылы авторлық құқықты бұзғаны үшін айыпталды. Басқа да сот ісінде мұрагерлер сарайды әртүрлі бұрыштан бейнелеу арқылы бас сәулетшінің сауда белгілерін бұзғанын мәлімдеді. Заң сарапшылары туристердің коммерциялық мақсатта емес, нышанды ғимаратты суретке түсіргісі келгендерге ешқандай шектеулер жоқ екенін айтса да, Николае Чаушеску ядролық соғыс қаупінен қорқып отырды. Бункер – радиацияға төзімді деп есептелетін қалың бетон қабырғалары бар бөлме. Ұлтас Румыниядағы барлық әскери бөлімшелермен телефон байланысы бар бас залынан және соғыс жағдайында мемлекет басшылығы үшін пайдаланылатын бірнеше тұрғын үй пәтерлерінен тұрады. Парламент сарайының жалпы ауданы 365 000 шаршы метрді құрайды, ол АҚШ-тағы Вашингтоннан тыс жердегі Пентагоннан және Таиландтағы Саппая Сасапаттан кейін әлемдегі үшінші ірі әкімшілік ғимарат болып табылады. Бұл ғимарат көлемдік көрсеткіш бойынша да ең үлкендердің қатарында: Мысырдағы Гиза пирамидасының көлемінен 2% артық, сондықтан кейбір дереккөздер оны «фараондық» деп атайды. Парламент сарайы жыл сайын өзінің салмағынан шөгіп жатыр. Румыниялық мамандардың мәліметінше, сарайдың үлкен салмағы ғимараттың астындағы шөгінді қабаттарының тұнуына себеп болып отыр.
Although the Palace of the Parliament was financed from public funds and the architects did work for hire, after the death of chief architect Anca Petrescu, her heirs sued the Chamber of Deputies for using images of the iconic building without authorization. The chamber was accused of copyright infringement for selling photos and souvenirs depicting the building's image. In other lawsuits, the heirs claimed violation of trademarks owned by the chief architect through the depiction of the palace from different angles. While legal experts state that no restrictions exist for tourists wishing to photograph the iconic building for non commercial purposes, Nicolae Ceaușescu feared nuclear war. The bunker is a room with thick concrete walls said to be impervious to radiation. The shelter is composed of a main hall – headquarters which would have had telephone connections with all military units in Romania – and several residential apartments for state leadership, to be used in the event of war. The palace's floor area of makes it the world's third largest administrative building after the Pentagon outside of Washington, D. C. in the United States and the Sappaya Sapasathan in Thailand. It is also among the most massive buildings in terms of volume, measuring : for comparison, the building exceeds by 2% the volume of the Great Pyramid of Giza in Egypt, leading some sources to label it "pharaonic". The Palace of the Parliament sinks each year due to its weight. Romanian specialists who have analyzed the data have explained that the palace's massive weight is causing the layers of sediment below the building to settle.
Материалдар
Ғимарат негізінен румындық материалдардан салынған. Аз ғана ерекшеліктердің бірі – Николае Бэлческу залының есіктері, оны Чёушеску Заирдің (қазіргі Конго Демократиялық Республикасы) ұзақ жылдар бойы тоталитарлық президенті болған досы Мобуту Сесе Секодан сыйлық ретінде алған. Материалдардың ішінде 3500 тонна кристалдан 480 шамшырақ, 1409 төбе шамдары және айналар жасалған; ескеретін есіктер мен терезелер, шамшырақтар мен капителдер үшін 700 000 тонна болат және қола; мәрмәр (отандық өнімнің 95% астам бөлігі) паркет және қаптама үшін, оның ішінде жаңғақ, емен, тәтті шие, қарағай, сикомор; түрлі өлшемдегі жүн кілемдер (кейбір үлкен кілемдерді тоқу үшін станоктар ғимараттың ішіне көшірілуге тиіс болды); күміс және алтынмен тігілген кестелермен және бағалы тастармен әшекейленген барқыт және брокаттан жасалған перделер.
The building was constructed almost entirely of materials of Romanian origin. Among the few exceptions are the doors of Nicolae Bălcescu Hall, received by Ceaușescu as a gift from his friend Mobutu Sese Seko, longtime totalitarian President of Zaire (today the Democratic Republic of the Congo). Among the materials are 3,500 tonnes of crystal – 480 chandeliers, 1,409 ceiling lights and mirrors were manufactured; 700,000 tonnes of steel and bronze for monumental doors and windows, chandeliers and capitals; of marble, (over 95% domestic) for parquet and wainscotting, including walnut, oak, sweet cherry, elm, sycamore maple; of woollen carpets of various dimensions (machines had to be moved inside the building to weave some of the larger carpets); velvet and brocade curtains adorned with embroideries and passementeries in silver and gold.
Танымал мәдениетте
Парламент сарайы әртүрлі фильмдерде пайда болды, ең әйгілісі – 2018 жылғы "The Nun" фильміндегі Ватикан рөлі. Басқа фильмдердің ішінде Джона Хилл бас рөлде ойнаған "Соғыс иттері", Николас Кейдж ойнаған "Жұрақ өлтіру", сондай-ақ Шарон Стоун мен Энди Гарсияның қатысуымен түсірілген "Сүйіспеншілік туралы не ойлайсың?" (2022) фильмдері бар. 2009 жылы "Top Gear" бағдарламасының бір бөлімінде де көрсетілді, ол "Transfagarasan тас жолын табу үшін румындық GT саяхаты" деп аталды.
The Palace of the Parliament has featured in a variety of films, most famously as the Vatican in the 2018 horror film The Nun. Other films include War Dogs, starring Jonah Hill; Dying of the Light, starring Nicolas Cage; and What About Love (2022), starring Sharon Stone and Andy García. It also appeared on an episode of Top Gear in 2009, titled "Romanian GT Road Trip to Find the Transfagarasan Highway".