Кіріспе

1998 жылғы Уит Стиллменнің фильмі

Сюжет

"80-ші жылдардың басында" Элис Киннон мен Шарлотта Пингресс, Хэмпшир колледжінің түлектері, Нью-Йорк қаласындағы баспагер үшін төмен жалақымен оқырман болып жұмыс істейді. Бір күні кешкісін жұмыс аяқталғаннан кейін олар эксклюзивті дискотекалық түнгі клубқа кіреді, онда Элис өзінің жарнамалық клиенттерін көңілдету үшін клубты пайдаланатын Джимми Стейнвеймен араласуға үміттенеді. Клиенттерді әкелуге тыйым салынған Джиммиді ақырында оның досы Дес Макграт, клубтың менеджері, Джимми мен оның клиенттерін жібергені үшін жұмысына қауіп төніп тұр. Джимми кеткеннен кейін Элис Шарлоттаның кеңесін қабыл алып, екінші таңдауы Том Платпен үйіне барады. Келесі күні таңертең Элис пен Шарлотта басқа редакторлардан өздерінің мансабын қалай жылдамдату керектігін сұрайды. Жалға төлеуге мүмкіндігі болмағандықтан, олар үшінші қыз Холлимен бірге тұрады. Элисдің қарсылығына қарамастан, олар теміржол пәтерінде тұрып қалады. Клубқа оралғанда, Элис Шарлоттаның Джиммиге қатысты жоспарлары бар екенін және Том Элиспен ұйықтағанда ұзақ уақыт бойы қыздан бөлініп кеткенін, бірақ олардың бір түндік қатынасы оны оған қайта оралуға сендіргенін білгенде ренжіді. Дес Алисаны қуып жүреді. Жұмыста Элис Далай-ламаның ағасы жазған буддизм туралы кітапты жариялауға ұмтылады, Шарлотта бұған дейін бас тартуды ұсынған болатын және редакторлардың құрметін алады. Авторы Далай-ламаның ағасы емес екені анықталады, бірақ Элис кітапты оқыған ең жақсы кітаптардың бірі деп санайды. Қазір Джимимен кездесіп жүрген Шарлотта оның және Элистің көрнекті достық қарым-қатынасына сенімді емес. Шарлотта клубтағы әртүрлі достарына Алистің гонореясы бар екенін қатты жариялайды, ол Алис ішуден бас тартқанда оны шығарады. Ол дереу кешірім сұрайды, бірақ Элиске бұл еркектердің оған көбірек қол жетімді деп қарауына әкелетінін айтады. Дес Әлиске көбірек қызығады және олар кездейсоқ кездесе бастайды. Алиса Томмен бірге түскі асқа шығады және оған гонорея бергені туралы оған қарсы шығады, ол бастапқыда оны жоққа шығарады, бірақ Алиса оның алғашқы жыныстық серіктесі болғанын айтады. Ол оған герпес жұқтырғанын мойындады. Джош Нефф, аудан прокуроры және Джиммидің достары, ол клубқа жиі қатысады, Элисті түскі асқа кітап ұсынуға шақырады. Ол шын мәнінде Алиске қызығушылық танытатынын мойындайды және олар нағыз кездесуге барады, онда ол оған маниактық депрессияға қарсы дәрі-дәрмектер қабылдап жатқанын айтады. Үйге оралғанда, Элис Шарлотты жедел жәрдемде алып кететінін және Джиммидің Барселонаға көшетінін айтады. Ауруханада Шарлотта Элистен Джими онымен бірге болуға қызығушылық білдірген-тігін сұрайды. Алисаның бұл туралы айтқанын естігенде, Шарлотта жылап, оның бірге тұратын пәтерден көшіп кетуін қалайтынын айтады. Полиция салықтық алаяқтық үшін клубқа шабуыл жасайды және Джош оны қорғауға уәде бергенімен, Джоштың Алиске деген қызығушылығы оны әділетсіз әрекет етуге итермелейді деп сеніп, Дес қашып кетуге тырысады. Кейіннен олар дискотекалық пластинкалардың сатылуы тоқтап, келушілер санының төмендеуін байқайды. Элис пен Шарлотта жұмыс берушілерінің үлкен баспамен біріккенін және жұмыстан босатулар күтілетінін біледі. Біраз уақыттан кейін Шарлотта, Джош және Дес жұмыссыздық кеңсесінен шығып бара жатқан көрінеді. Джош түскі асқа Лутеске баратынын хабарлайды, оны көтермелеуін және оны фантастикадан өзін-өзі көмектесуге ауыстырғаннан кейін жарық көрген кітабын атап өтіп жатқан Элис күтеді. Дес пен Шарлотта олардың үлкен тұлғалары Әлиса, Джош және Джимми сияқты қарапайым адамдар үшін тым көп екенін талқылайды. Дес моногамды жұп құру олардың сәнді өмір салтын бұзады дейді және Шарлотта келіседі. Лутеске метромен бара жатқанда, Элис пен Джош болашақ перспективаларын талқылайды, содан кейін "Love Train" әнін билейді, оған пойыздағы және метро стансасындағы жолаушылар қосылады.

Актерлік құрам

Хлоя Севиньи Элис Киннон рөлінде: Екі басты кейіпкердің бірі, Манхэттенде кітап редакторы болып жұмыс істейтін тыныш, пассивті, бірақ ақылды жас әйел. Ол Шарлоттамен жиі араласатын, бір жариялаушымен жұмыс істейтін, беделді колледжге бірге оқған. Кейт Беккинсейл - Шарлотта Пингресс: Басқа басты кейіпкер, өзін-өзі бағалайтын және терең емес адам. Ол Әлиске үнемі "кеңес" береді және оның қарым-қатынас жасамауын сынға алады. Ол сыртқа шығады, бірақ айналасындағыларға үстемдік етеді. Крис Эйгман - Дес Макграт рөлінде: Элис пен Шарлотта жиі кездесетін дискотеканың менеджері, бір кездері Элиспен кездеседі. Ол көптеген сценарийлерде күлкілі көңіл-күйді қамтамасыз етеді және әңгімелесуде көп түсінік береді. Ол ақылды, бірақ біршама қу, көптеген әйелдермен байланысады, оларға қызығушылығын жоғалтқан кезде гомосексуалист ретінде көрінеді. Маккензи Астин - Джимми Стейнвей: Дестің жарнама саласында жұмыс істейтін амбициялық досы. Джимми дискотекаға киім киіп кіруге мәжбүр, өйткені үй иесі клубқа "осындай адамдарды" кіргізбейді. Ол Шарлоттамен кездеседі. Мэтт Кислар Джош Нефф рөлінде: Алисқа қызығушылық танытатын аудандық прокурордың көмекшісі. Дискотекада Алисқа танысқаннан кейін, оны Шарлотта дөрекі үзіп, оны қуып жібереді. Ақырында Алиса онымен қарым-қатынас жасайды және оның маниакты депрессиялық бұзылыстан зардап шегетінін біледі. Роберт Шон Леонард - Том Плат: Әлистің бір түндік қатынасы бар обалдуу, бай экологиялық заңгер. Ол Дискотекада танысқаннан кейін Алисқа қызығушылық танытады, бірақ ол қарым-қатынас жасауға жарамайтынын дәлелдеді. Елістің жыныстық қатынаста болғанынан гонорея мен герпес жұғады. Дженнифер Билс - Нина Мориц: Дестің бір жеңімпазы, ол "күшін ашу" әрекетіне құлап, кейіннен одан құтылу үшін өтірік айтқанын біледі. Мэтью Росс - Дэн Пауэрс: Гарвард түлегі және Элис пен Шарлоттаның әріптесі. Ол оларды жиі сынға алады; олар оны "Бөлiмдік Дэн" деп атайды. Тара Субкофф - Холли: Шарлотта мен Элис ақыл-ойы мен қарым-қатынас таңдауларын күмәнге салатын тыныш әйел. Олар бірге тұруға шешім қабылдаған кезде ол олардың бөлмедесі болады. Бёрр Стирс - Ван: дискотеканың жұмысшысы және Бернидің қолбасшысы. Дэвид Торнтон Берни Рафферти рөлінде: Дискотеканың иесі және Дестің бастығы. Марк МакКинни Рекс рөлінде: Рекс барының иесі. Джордж Плимптон мен Энтони Хейден қонақ ретінде клубқа барады. Кэролин Фарина қысқаша камеода Метрополитендегі Одри Руже ретінде, сондай-ақ оның Метрополитендегі серіктестері Брайан Ледер (Фред Нефф) және Дилан Хандли (Салли Фаулер) ретінде пайда болады. Тейлор Николс сонымен қатар, Барселонадан Чарли Блэк және Тед Бойнтон ретінде, сонымен бірге оның сол кездегі қыз досы Беттимен (Деббон Эйер) бірге, жұмыссыз Жиммиге Барселонадағы халықаралық фирмада жұмыс іздеуге шабыт береді.

Даму және құю

Фильм идеясы Стиллманға оның бұрынғы «Барселона» фильміндегі дискотекалық сахналарды түсіргеннен кейін келгені хабарланды. 1970-1980 жылдары Нью-Йорк дискотекаларына жиі барган Стиллман жобаны көп ұзамай жариялады, ал фильмнің сценарийі жазылмастан бұрын бірнеше кинодистрибьюторлар мен актерлердің қызығушылығы оянды. Стиллманның 2009 жылғы фильмге арналған аудио түсіндірмесінде айтуынша, әртүрлі актерлер (олардың көптегені «танымал есімдер» деп есептеледі) жобаның бастапқы идеясынан бастап қызығушылық танытқан; Бен Аффлек бастапқыда Дес рөлін ойнауға ниеттенген, бірақ бұрын Крис Игменмен жұмыс істеген Стиллман оған рөл берді. Ол кезде Англияда тұрған Беккинсейл Стиллманға кастингке түсуге арналған видеожазба жіберді; ол бірден әсерленді және оны Шарлотта рөліне бекітті. Алғашқы рөлді – Элис Киннон рөлін табу ең ұзаққа соқты – бастапқыда ол белгілі емес еуропалық актрисаға берілуге тиіс болған, бірақ Стиллманның сөзіне сүйенсек, ол Беккинсейлге тым ұқсас болды және сонымен қатар американдық емес акценті қиындықтар тудырды.

Түсірілім

Негізгі түсірілім 1997 жылдың 12 тамызында басталып, 27 қазанында аяқталды. Түсірілім Нью-Йорк қаласының әртүрлі локацияларында өтті, ал дискотека үшін қолданылған ғимарат Нью-Джерси штатының Джерси-Сити қаласындағы Loew's Jersey Theatre болды, оны сол кезде жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатқан еді. Фильм жасаушылар бұл локацияны бұрын түсірілген тағы бір фильммен бөлісуге мәжбүр болды. Басқа фильм өндірісі ғимаратта қолданылған қызыл кілемге ақы төледі, ал интерьердің қалған бөлігін Стиллманның командасы жобалады және қаржыландырды. Онда топтық қарым-қатынастар да көрсетілген. Клубта туындаған қарым-қатынастар көбінесе ұзақ диалогтар арқылы бейнеленеді, Стиллманға тән құрғақ юмор мен "нақты сөздер" жиі, әсіресе Шарлотта мен Джош есімді кейіпкерлердің аузынан шығады.

Кассалық жинақ

Дискотеканың соңғы күндері 1998 жылдың 12 маусымында АҚШ кинотеатрларында көрсетілді, алғашқы көрсетілім күндері 277 601 доллар жинады. Солтүстік Америкада фильм 3 миллион доллар таба алды. 8 миллион долларлық өндіріс бюджетіне қарамастан, фильм қаржылық жағынан сәтсіз болды, дегенмен көптеген сыншылар оны жақсы қабылдады. Ол сыншылардың қатты сынауына ұшыраған, Манхэттендегі "Студио 54" дискотекасы туралы "54" фильмінен де жақсы қабылданды.

Сыни қабылдау

The Last Days of Disco сыншылардан көбінесе жағымды пікірлер алды. Rotten Tomatoes 62 сынға негізделген 73% рейтинг берді, орташа бағасы 6.5/10. Metacritic 24 сыншының бағасы бойынша 100-ден 76 ұпай жинады, бұл "көбінесе жағымды пікірлерді" көрсетеді. Фильм сыншысы Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың 3.5-ін берді және былай деп жазды: "Егер [Ф.] Скотт Фицджеральд қайта тірілсе, ол Уит Стилманның фильмінде өзін үйінде сезінер еді. Стилман адамдардың қалай сөйлейтінін тыңдайды және олар туралы не білетінін жақсы түсінеді". The New York Times газетінде Джанет Маслин Эйгманның актерлік шеберлігін жоғары бағалады: "Мистер Эйгман режиссерді кез келген нәрсе туралы ойша білдіре алатын, тіпті ең ұсақ-түйек нәрселерді де терең ойлай алатын мінберге айналдырды. Мұнда ол "Леди мен сарбаздың" психологиялық мәнін зерттейді". Эндрю Саррис The New York Observer журналында былай деп жазды: "Мистер Стилманның "Метрополитен" фильмінің көлемді минимализмі үшін сыншылар берген тегін билеті бұрыннан-ақ бітіп қалған. Оның болашақ жобаларында барлық сүйкімділік пен шаттық құрылымның және нақты шындықтың жетіспеушілігін толықтыра алмайды". Entertainment Weekly фильмге A− бағасын берді; Лиза Шварцбаум: "Стилманның тобы орта жасқа қарай ұлғайып бара жатыр, бірақ әңгімелесу мен зияткерлік талқылаудың маңызды қуаныштары сақталып қалғанын білу жағымды" деп жазды. Кеннет Туран Los Angeles Times газетінде жазған пікірінде "керемет актерлік топты" "өсіп келе жатқан, әдемі сөйлейтін, ақылды жастардың сынық салтын сәтті бейнелегені үшін" мақтады. Олар "Менің іздегенім – сезімтал тұлға еді" және "Бұл одан да күрделі және нюансты" сияқты сөздерді айтады.

Мұра

Стиллман "Жетім қыздар" (2012) фильміне дейін тағы бір фильм түсірген жоқ. Севиньидің 2009 жылғы фильмге арналған аудио-комментарийде айтқанынша, оның "Дискотеканың соңғы күндері" фильміндегі өнері, әсіресе метродағы көтеріңкі би сахнасының финалы, режиссер Кимберли Пирстің назарын аударды, ол Севиньиді "Жігіттер жыламайды" (1999) фильміне шақырды. Севиньи сол фильмдегі рөлі үшін Оскарға ұсынылды, бірақ ол жасаған барлық фильмдерінің ішінде "Дискотеканың соңғы күндері" фильмі туралы көбірек сұрақтар қоятынын айтты. Севиньи түсірілім алаңында әріптесі Субкоффпен жақсы дос болғанын, түсірілім аяқталғаннан кейін де олармен жақын қарым-қатынаста болғанын жеткізді. Фильм Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайының киноқорына қосылды, онда ол кейде көрермендерге көрсетіледі. Соңғы рет мұражайдың 2009 жылғы тамызда өткен Pop Rally іс-шарасында көрсетілді, көрсетілімнен кейін Стиллман, Эйгман және Субкофф сұрақ-жауап сессиясына қатысты. Сол кеште фильмнің көрсетілуіне арналған кеш те ұйымдастырылды.

Новелизация

Стиллман фильмнің романдық нұсқасын жазды, оны Farrar, Straus and Giroux баспасы осы атаумен, "Соңынан Петроссианда коктейльдермен" деген қосымша тақырыппен шығарды. Ол 2014 жылғы Prix Fitzgerald сыйлығына ие болды.

Үй медиасы

Фильм 1999 жылы Image Entertainment арқылы VHS және DVD форматында жарық көрді. DVD нұсқасына фильмнің түпнұсқа трейлері ғана қосылды. Біраз уақыт бойы үйде сатуға қолжетімсіз болғаннан кейін, фильм 2009 жылы Criterion Collection DVD сериясы үшін Стилман бекіткен, жаңадан қалпына келтірілген нұсқада қайта шығарылды. Бұл сериядағы 485-ші фильм болды. Стилманның алғашқы фильмі "Метрополитен" де Criterion сериясында жарық көрді. Criterion шығарған "The Last Days of Disco" дискісіне Стилман, Севиньи және Эйгеманның аудио түсіндірмелері; төрт жойылған көрініс; промо-ролик түсірілімі; Стилманның өзінің романынан оқыған аудио жазбасы; Стилманның мәтіндік түсіндірмесі бар суреттер жинағы; және түпнұсқа трейлер енгізілді. Романшы Дэвид Шиклердің мақаласы қағаз түрінде қосымша ретінде берілді. Criterion DVD-нің мұқабасында француз суретшісі Пьер Ле Тан салған сурет бар, онда Бекинсейл мен Севиньи дискотекаға барар алдында грим бөлмесінде дайындалып жатыр; бұл картина фильмдегі бір көріністің көшірмесі. Criterion 2012 жылдың 24 шілдесінде Blu-ray дискісін шығарды.