Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
17 ғасырдағы кусаригамадзюцу мектебі
17th century school of kusarigamajutsu
Иссин рю (一心流) – жапондық жекпе-жеқ өнерінің, кусаригама (тізбек пен орақ) қолдану өнерінің дәстүрлі мектебі. Оның нақты тегі даулы, мүмкін 14 ғасырда Нен Ами Дзион (念阿弥慈恩, 1351 ж. ш.) самурайы құрған, бірақ қазіргі заманғы техникалар 17 ғасырдан кешіктірмей жинақталған және Харайуки Уэмон Удзисаданың (原志右衛門氏貞) біріктіруі (тан'исшин, 丹一心) арқасында қалыптасқан, содан аталған. Ол Шинто Мусо рюде "хайден" (қосымша ілім) ретінде сақталады.
Isshin ryū (一心流) is a traditional school of the Japanese martial art of kusarigamajutsu, the art of using the chain and scythe (kusarigama). Its exact origin is disputed, and may have been founded as early as the 14th century by the samurai Nen Ami Jion 念阿弥慈恩 (b.1351 ? ), but the modern day techniques were compiled and incorporated no later than the 17th century, by the unification (tan'isshin, 丹一心) of Harayuki Uemon Ujisada (原志右衛門氏貞), hence the name. It is preserved in Shintō Musō ryū as a "heiden" (subsumed teaching).
Тарих
Бұл риухада бастапқыда оқытылған әдістерге боджитсу, хобаку (ходжитсу немесе торинава), торите, кусаригама және шурикен кіретін. Кейбір ғалымдар осы техникаларды жинақтаған Хараиуки Уэмон Удзисаданы бастаушы деп санайды. Дегенмен, оның шежіресі 15 ғасырдың басында өмір сүрген Нен Ами Дзион есімді дін қызметкеріне дейін жетеді, ол риусо (негізін қалаушы) саналады. Қай жағдайда болса да, риуха ақырында фрагменттерге бөлінді, себебі боджитсу дәстүрі Киотода қолданылып жатқаны анықталды; торите Нумата ханы мен Йошида ханында тіркелген, ал тағы бір тармақ Йонезава ханында боджитсу (сондай-ақ нагината) қолданылып жатқаны жазылған. Кусаригама риуханың ең жақсы танымал фрагменті болып табылады.
The methods that were originally taught in this ryuha included bōjutsu, hobaku (a. k. a. hojojutsu or torinawa), torite, kusarigama and shuriken. Some scholars date the origin to Harayuki Uemon Ujisada who compiled the techniques. Yet, his lineage harkens back to a priest who lived in the early 15th century, named Nen Ami Jion, as the ryuso (founder). In any case the ryuha eventually fragmented as the bōjutsu tradition was discovered to be practiced in Kyoto; the torite is recorded in Numata han and Yoshida han and still another branch was recorded as practicing the bōjutsu (as well as naginata) in Yonezawa han. The Kusarigama is perhaps the best known fragment of the ryuha.
Кусаригама
Құсариғаманың бастапқы шабыты – шаруалар егін жинауға, ал жаяу әскерлер жорық кезінде өсімдіктерді тазалауға қолданған қарапайым қыра (кама) болды. Иссин-рю дәстүріне сәйкес, Иссин-рю негізін қалаушы Нэн Ами Дзион, бір қолында қыра (кама) ұстаған, екінші қолында металл салмақ бар қасиетті жандарды көргеннен кейін IR құсариғамасын жасады. Басқа дәстүрлердегі әртүрлі құсариғама дизайндарының арасында Иссин-рюдегі құсариғама ерекше сирек кездесетін түрі болып табылады. IS құсариғамасының ерекшеліктері – ұзын тізбек және тік, екі жиекті пышақ. Ал басқа дәстүрлер қисық, бір жиекті пышақ пен әлдеқайда қысқа тізбекті қалайды. Қаруды сипаттаған алғашқы құжаттарда пышақтың ұзындығы шамамен ..., тізбектің ұзындығы ... деп көрсетілген. "Кама" немесе пышақ көбінесе тік болып келеді, екі жиекті және металл қол сақшысымен жабдықталған. Сап қатты ағаштан жасалған және шамамен ... ұзындығында болады.
The original inspiration for the kusarigama is the ordinary scythe (kama) which was used by peasants to harvest crops and by infantrymen to clear out vegetation when on campaign. The Isshin ryu tradition dictates that the claimed founder of Isshin ryu, Nen Ami Jion, created the IR kusarigama after receiving a vision of a divine being holding a scythe(kama) in one hand and a metal weight in the other. Among the various kusarigama designs of other traditions the kusarigama found in Isshin ryu is of a rather uncommon design. IS kusarigama traits are the longer chain and straight, double edged blade, with several other traditions preferring a curved single edged blade and a much shorter chain. Early documents describing the weapon state that the blade is around , with a chain length of The "kama" or blade is straight for the most part, and has a double edge with an attached metal handguard. The handle is made of hardwood and is approximately in length.
Кусаригама әдістері
Кусаригаманың майдан қаруы ретіндегі рөлі шектеулі болды, себебі тізбекті және салмақты қозғау үшін кең ашық жер қажет еді. Тізбекті тиімді пайдалану мүмкіндігі қалың майданда өте төмен болды, тіпті биік шөптер мен ағаш бұтақтары тізбекті дұрыс айналдыруға кедерілді. Кусаригама көбінесе бейбіт уақытта құқық қорғау органдарында немесе дуэльдерде, қиындықтар тудырмайтын ортада қолданылды. Практикалық қару ретінде IR кусаригаманың айқара бөлігі қарсыластың денесінің әртүрлі жерлеріне – мойынға, қолдарға, білезіктерге және күнқаздырғышқа – соққы беру, кесу немесе шаншу үшін пайдаланылады. Айқараны қарсыластың қылышын жүзі мен сақшысының арасына түсіру үшін де қолданады. IR кусаригаманың артықшылығы – оны әдеттегідей, айқарасын жоғары ұстап немесе кері бұрып қолдануға болады. Қатты ағаштан жасалған саптың өзі соққы беруге, шаншуға, қорғануға және қайтаруға қолданылады. Тізбекті қамшыдай қозғап, қарсыластың қылышын, дене мүшелерін немесе тіпті денесін тұзаққа түсіруге болады, бұл оның қозғалуын немесе қаруын тиімді пайдалануын қиындатады. Кейбір формаларда (ката) салмақ қарсыластың денесіне – басына, арқасына және қолдарына – соққы беру үшін қолданылады.
The kusarigama's role as a battlefield weapon was limited, as it required an open area in which to swing the chain and weight. The ability to use the chain effectively was slim on a crowded battlefield and even tall grass and tree branches could prevent the chain from being swung properly. The kusarigama found its main usage in peace time for law enforcement or duels in less hindering environments. As a practical weapon, the scythe part of the IR kusarigama is used to strike, slash or thrust at various parts of an opponent's body, including neck, hands, wrists and solar plexus. The scythe is also used to catch an opponent's sword between the blade and the handguard. A strength of the IR kusarigama is that it can be wielded in the normal manner, with the scythe up, or it can be used upside down. The handle itself, being made of hardwood, is used to strike, thrust, block and parry. The chain can be swung as a flail and used to ensnare the opponent's sword, limbs or even the body itself making it difficult for the swordsman to maneuver or using his weapon effectively. In some forms (kata) the weight is deployed to strike the opponent's body, including the head, back and hands.
Оқыту
Кусаригама көбінесе Синто Мусо рю Джодо формаларында жоғары деңгейдегі шеберлікке жеткен озық студенттерге ғана үйретіледі, бірақ қажетті деңгей стандартталмаған және әртүрлі Джодо ұйымдарының талаптары әртүрлі. Қазіргі Isshin ryu өкілдері қауіпсіздік үшін кусаригаманың ағаш нұсқасын пайдаланады. Қол сақшысы (гокен) әлі де металдан жасалған, бірақ тізбек пен салмақ арқанмен және былғары қаппен алмастырылған. Көрсетулер үшін кейде металл (бірақ кескіш емес) жүзі бар кусаригама қолданылады.
The kusarigama is for the most part taught only to advanced students who have achieved a high level of proficiency in the Shinto Muso ryu Jodo forms, though the level required is not standardized and different Jodo organizations have different requirements. Modern Isshin ryu exponents use a wooden version of the kusarigama for safety reasons. The handguard (goken) is still made of metal but the chain and weight replaced by rope and a leather bag. A kusarigama with a metal (though non sharp) blade is sometimes used for demonstrations.