Кіріспе

Кашечеван алғашқы ұлысы – Канаданың Солтүстік Онтариодағы Джеймс шығанағына жақын орналасқан Кри алғашқы ұлысының тобы. Қоғам Албани өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан. Кашечеван алғашқы ұлысы 1950 жылдары Олд-Форт-Олбаниден (қазіргі Форт-Олбани 67 үнді резерваты) құрылған екі қауымның бірі. Екінші қауым – Форт-Олбани алғашқы ұлысы, ол қазір Албани өзенінің оңтүстік жағалауында орналасқан. Қоғам Джеймс шығанағының жағалауындағы басқа қалалармен маусымдық мұз жолы / қысқы жол арқылы байланысты, ол Аттаупискат, Форт-Олбани және Мусони қалаларымен жалғасады. Кашечеванды Нишнаубе Аски полиция қызметі – аборигендерге негізделген полиция қызметі қамтамасыз етеді. 2006 жылғы 9 қаңтарда полиция бөлімшесінде болған өрттен бір офицер ауыр жарақат алды, ал екі тұтқынды құтқару мүмкін болмағандықтан қаза тапты. Кашечеван қауымы құрылғанда, жаңа тұрғындар "Кешечеван" деген атауды таңдады, бұл Кри тілінде "судың тез ағып жатқан жері" деген мағынаны білдіреді. Бірақ жаңа пошта кеңсесінің тақтасы келгенде, онда "Кашечеван" деп жазылған қателік болды, және осы қате жазу қоғамның ресми атауына айналды. Бұл ресми атаудың Кри тілінде нақты мағынасы жоқ.

Саясат

Кашечеван алғашқы ұлысы – Солтүстік Онтариодағы тағы жеті алғашқы ұлтпен бірге Мушкегук кеңесінің мүшесі. Қауым мен Мушкегук кеңесі Нишнаубе Аски Ұлты (NAN) арқылы өкілдік етіледі. NAN – 9-шарт аймағындағы 49 алғашқы ұлтты білдіретін саяси-аумақтық ұйым. Облыс деңгейінде қауым, тайпалық кеңес және саяси-аумақтық ұйым провинциялық үйлестіру органы – Онтарио басшыларына қатысады. Бірінші Ұлттар Ассамблеясы қауымды басқа алғашқы ұлттар ұйымдары мен кеңестерімен, сондай-ақ Канаданың 600-дан астам алғашқы ұлтымен бірге өкілдік етеді. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, алғашқы ұлттың сайланған басшылары – басшы Лео Фрайдей Сн. және басшының орынбасары Хосея Уэсли. Қауым басшылығы басшыдан, басшының орынбасарынан және 9 кеңесшіден тұрады. Жергілікті сайлаулар үш жылда бір рет өткізіледі, соңғысы 2018 жылдың тамызында болды. Қауымда сондай-ақ 11 мүшеден тұратын және 5 негізгі лауазымға ие Жастар кеңесі бар (Жастар басшысы, Жастар басшысының орынбасары, Жастар кеңесінің төрағасы, қазынашы және хатшы).

Су сапасының күрт нашарлауы

2005 жылдың қазан айының соңы мен қараша айының басында 800-ден астам алғашқы ұлт өкілдері олардың сумен жабдықтау жүйесінде E. coli бактериясы табылғаннан кейін эвакуацияланды. Алғашқы ұлт екі жыл бойы суды қайнату туралы ескертуде болған. Ішуге арналған су 1998 жылдың наурыз айында салыныс салыстырмалы түрде жаңа тазарту қондырғысымен қамтамасыз етілді. Судың ластану себебі – бітелген хлор инжектор екені анықталды, оны тазарту қондырғысын басқару үшін жеткілікті дайындықтан өтпеген жергілікті операторлар анықтамаған. Шенеуніктер келгеннен кейін мәселені шешкенде хлор деңгейі шамамен 1,7 мг/л құрады. 2001 жылы Онтарионың таза су агенттігі провинциядағы үнді резервацияларындағы су жүйелерін зерттеді, бұл зерттеуді Үнді және Солтүстік істер федералды министрлігі мен Онтарионың алғашқы халықтарының техникалық қызметтер корпорациясы қаржыландырды. Зерттеу нәтижесінде 62 қауымдыстық, соның ішінде Кашечеванды анықтады, онда су жүйелерімен байланысты ауыр проблемалар болды. Бұл проблемаларға тазарту қондырғыларының бұзылған жабдықтары, қауіпсіздік сигнализациясының жұмыс істемеуі, қаржыландыру тапшылығы, су үлгілерін алудағы кемшіліктер және білікті су тазарту қондырғыларының қызметкерлерінің жетіспеуі кірді. Бүгінгі күнге дейін есептің ұсыныстары бойынша ешқандай шара қабылданбады. 2003 жылы осы агенттіктің бір есебі Кашечевандағы жағдайды «күтіп тұрған Уолкертон» деп сипаттады. Кейіннен бірнеше саясаткерлер, оның ішінде провинциялық парламент мүшесі Жиль Биссон және парламент мүшесі Чарли Ангус, сондай-ақ Онтарионың қоғамдық қауіпсіздік министрі Монте Квинтер 2005 жылдың сәуір айында алғашқы ұлтқа сапар жасады.

Су сапасының жағдайы нашарлаған сайын, Үнді және Солтүстік істері алғашқы ұлтқа бөтелкеленген суды әкете бастады. 2005 жылдың сәуірінен 2005 жылдың қазан айының ортасына дейін бұл шамамен 250 000 CAD құнға бағаланды.

Е. coli бактериясын табу

Е. coli бактериясы 2005 жылдың 18 қазанында тұңғыш ұлттың суында табылды, бұл жағдай Канада БАҚ-тарында кеңінен жарияланды. Судың ластануы туралы хабарды алғаш рет «Тимминс Daily Press» басылымы жариялады. Осыдан кейін, қауымды эвакуациялау мүмкіндігі туралы алғашқы мәлімдеме Үндістер және Солтүстік істер министрлігінен жасалды, олар 24 қазанда жағдайды бағалағаннан кейін қауым эвакуацияланбайтынын хабарлады. Келесі күні, 25 қазанда Онтарио үкіметі медициналық көмекке мұқтаж барлық Кашечеван тұрғындарын эвакуациялайтынын мәлімдеді. Бұл қауымның 1900 мүшесінің шамамен 60% құрады, олар медициналық көмек алу үшін Тимминс, Кокрейн, Садбери, Саулт-Сте. Мари, Капреол және Солтүстік Онтарионың басқа да қалаларына жол тартты. Эвакуацияланғандардың арасында саңырауқұлақ және импетиго диагнозы қойылған балалар да болды. 25 қазанда федералды үкімет «2005 жылдың 17-19 қазан аралығында алынған су сынамаларында қауымның су көзінде Е. coli немесе колиформ бактериялары табылмағанын көрсетті» деп растады. 27 қазанда үкімет қауымды аймақтағы биік және қауіпсіз жерге көшіруге, соның ішінде су тазарту станциясын салуға қаржы жұмсалатынын мәлімдеді. 30 қазанда кері осмоз технологиясы арқылы күніне 50 000 литр таза, ішуге жарамды су өндіре алатын, уақытша көшпелі су сүзгісі қауымға жеткізілді. 5 қарашада федералды үкімет өзінің қорытындысын жариялады. Есепте айтылғандай, «су сынамаларының соңғы нәтижелері Е. coli, жалпы колиформ бактериялары жоқ екенін және хлордың максималды деңгейі провинциялық стандарттарға сәйкес келеді. Бұл станция таза су өндіреді дегенді білдіреді». Алғашқы халықтар ассамблеясының басшысы Фил Фонтейн Канададағы 100-ден астам абориген қауымы қазіргі уақытта тұрақты, ұзақ мерзімді қайнаған су туралы ескертулермен өмір сүріп жатыр деп мәлімдеді.

Терінің жағдайы

Қордың суы қауым мүшелері тарапынан созылмалы тері ауруларының себебі деп айыпталды, бұл 2016 жылы депутат Чарли Ангус өзінің Twitter аккаунтында тері зақымдалған балалардың суреттерін жариялағаннан кейін көпшілік назарына ілікті. Канаданың Денсаулық сақтау министрлігімен келген дәрігерлер 26 адамды, олардың көп бөлігі балалар, тері ауруларымен күресіп жатқанын анықтады; пациенттерге әртүрлі диагноз қойылды: қышыма, жеңіл импетиго және ең көп кездесетіні – экзема. Тері жағдайлары "жедел медициналық көмек қажет емес" деп сипатталды, бірақ хлордың жоғары деңгейі терінің құрғауына және осының салдарынан қышымаға себеп болуы мүмкін, ал экзема жағдайында ыстық су мен құрғақ ауа жағдайды нашарлатады.

Су тасқыны

Қоғам 2006 жылдан бері Альбани өзенінде мұз еріген кезде су тасқыны мен судың ластануынан үнемі зардап шегуде. 2012 жылдан 2019 жылға дейінгі аралықта қоғам мүшелері қатарынан алты жыл бойы эвакуацияланды.

Өзін-өзі өлтіру дағдарысы

2007 жылдың қаңтар айында Кашечеван қаласында 21 жас адам, оның ішінде тоғыз жасар бала, өмірге қол жұмсауға тырысты. 7 ақпанда Канада Парламентінің депутаты Чарли Ангус (Тимминс – Джеймс Бэй) Канада Парламенті палатасында бұл дағдарыс туралы сөз сөйлеп, үкіметке дағдарысқа назар аударуға және Бірінші Ұлттар мектептеріндегі арнайы білім беру және дағдарыс жағдайында кеңес беру қызметтерін жақсартуға көмектесу үшін білім беруге қаржыландыруды ұлғайтуға шақырды. Зерттеулер көрсеткендей, Канаданың Бірінші Ұлттары арасындағы суицид деңгейі канадалықтардың арасындағы суицид деңгейінен бес-алты есе жоғары.

Ұсынылған әрекет

2006 жылдың 9 қарашасында бұрынғы провинциялық парламент мүшесі Алан Поуптың баяндамасында Кашечеван дағдарысын шешу үшін бірнеше мүмкін болатын жолдар ұсынылды, оның ішінде қазіргі орналасқан жерін жаңарту, қауымды жаңа орынға көшіру, немесе тұрғындарды Форт-Олбани, Смут-Рок-Фоллс немесе Тимминс қалаларына көшіру. Тимминс тұрғыны Поуп, Тимминс нұсқасын ұсынды. 2007 жылдың 30 шілдесінде Канада үкіметі қауыммен келісім және түсіністік туралы меморандумға қол қойды, осы арқылы Кашечеван алғашқы ұлтының резерватына инфрақұрылымды, тұрғын үйді және су тасқынынан қорғау қызметтерін жақсарту және жөндеу үшін 200 миллион доллар көлемінде грант берілді. 2017 жылдың 31 наурызында Канада үкіметі, Онтарио үкіметі және Кашечеван алғашқы ұлты қауымды өзен бойымен жоғары көшіру үшін негізгі келісімге қол қойды. Қауымның көпшілігі осы негізгі келісім ұсынылғанға дейін дауыс берген болатын. Бұл қауымның қауіпсіздігі мен өмір сапасын жақсартуға қатысты маңызды мәселе болды және болып отыр. Салтанатты шараға қатысқан көрнекті тұлғалар: Басшы Лео Фрайдей, Басшының орынбасары Хосея Уэсли, Мушкегук Басшысы Джонатан Соломон, Басшының орынбасары Ребекка Фрайдей, Нишнаубе Аски Ұлтының Басшысы Элвин Фидлер, Басшының орынбасары Анна Ачнепинескум, Басшының орынбасары Джейсон Смолбой, Онтарио аймақтық басшысы Исадор Дэй, құрметті INAC министрі Кэролин Беннет, Онтарио заң шығарушы жиналысының құрметті мүшесі Дэвид Циммер және Кашечеван алғашқы ұлтының қауым мүшелері.