Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Норвегиялық әскери тұтқын мұражайы (Krigsfangemuseet i Schildberg) – Польшаның Острешов қаласында орналасқан, екінші дүниежүзілік соғыста Германия басып алған Польшадағы Острешовтағы әскери тұтқын лагерінде ұсталған норвегиялық әскери тұтқындардың тарихына арналған мұражай.
World War II museum in Poland
Norwegian POW Museum (Krigsfangemuseet i Schildberg) is a museum in Ostrzeszów, Poland devoted to the history of Norwegian World War II prisoners of war once interned in the POW camp in Ostrzeszów in German occupied Poland.
Өмірбаян
1940 жылы Германия басып алған Польшадағы Острешов қаласының бірнеше ғимаратында Сталаг XXI А әскери тұтқын лагері құрылды. 1943 жылы лагерь Норвегиядан келген 1150 әскери офицерді қамау үшін Oflag XXI C деп қайта аталды. 1943 жылғы 16 тамызда неміс Вермахты Норвегияда қалған барлық норвегиялық офицерлерді тұтқындады. Шамамен 1500 офицердің үштен бірі жасы, ауруы сияқты себептермен келесі аптада елдеріне қайтарылды. Қалғандары нацистік Германияның Польшаны басып алған аймағындағы тұтқындарына айналды.
A prisoner of war camp, Stalag XXI A, was established in some of the town buildings in Ostrzeszów, in German occupied Poland in 1940. In 1943, the camp was renamed Oflag XXI C for the imprisonment of 1,150 military officers transferred from Norway. On August 16, 1943 the German Wehrmacht arrested all Norwegian officers who were still in Norway. Of the approximately 1,500 officers who were detained, probably one third were sent home the following week because of age, illness, etc. The remainder were to become prisoners of the Nazi Germans in occupied Poland.
Басталуы
1982 жылы Норвегияның Мосс қаласынан Эйвинд Грунт Норвегия Қызыл Кресінің тапсырмасымен Польшаға жіберілді. Жұмысын аяқтаған соң, ол әкесінің Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде екі жыл тұтқын болған қаласын іздеуге кірісті. Бұл қиын міндет болды, себебі ол қаланың немісше атауын ғана білді: Шилдберг. Көптеген сауалдардан кейін Грунт Шилдбергтің Польшаның шағын Острешов қаласы екенін анықтады. Острешовта ол кездейсоқ жергілікті колледждің тіл профессоры Лехослав Новаковскиймен байланысқа түсті. Новаковский қала тарихын жақсы білді және Грунттың Сталаг XXI A-да бұрын тұтқындалған 1150 норвегиялық әскери тұтқынның тағдырына деген қызығушылығын бөлісті. Олар Грунттың әкесі қазір қаладағы ең ірі техникалық училищенің ғимаратында тұтқындалғанын анықтады. Училищенің жертөлесінде бірнеше норвегиялық заттар табылды, оның ішінде "Kaptein Vagn Enger" деген жазуы бар бүлінген қаңқадан жасалған табақ болды. Грунт жергілікті мұражай директоры Йозеф Янасқа хабарласып, олар мұражайда шағын норвегиялық коллекция құруға келісті. Бастапқыда ол директордың үстелінің оң жақ суында орналастырылды.
In 1982, Eyvind Grundt from Moss, Norway, was sent to Poland on a mission for the Norwegian Red Cross. After completing his work, he began a search for the town where his father had spent two years as a Prisoner of War (POW) during World War II. It was a difficult task, since he only knew the German name of the town, Schildberg. After many inquiries, Grundt found that Schildberg was a small Polish city of Ostrzeszów. In Ostrzeszów, by chance, he made contact with Lechoslaw Nowakowski, a language professor at the local college. Nowakowski had a good knowledge of the history of the town and shared Grundt's interest in the fate of the 1,150 Norwegian POWs once interned there at Stalag XXI A. They discovered that Grundt’s father had been interned in the building that now houses the town’s largest technical school. In the cellar of the school, several Norwegian artifacts were discovered, including a dented tin plate engraved “Kaptein Vagn Enger”. Grundt contacted the manager of the local museum, Josef Janas and they agreed to create a small Norwegian collection in the museum. Initially, it was in the right drawer of the manager’s desk.
Көрмелер
1982 жылдан бері Норвегия мен Польшада норвегиялық әскери тұтқындарына қатысты көптеген заттар жинақталды. Бастапқыда оларды көрсету үшін бірнеше арнайы көрмелер ұйымдастырылды, бірақ 1996 жылдан бастап норвегиялық коллекция жаңадан жөнделген Острешов мұражайында тұрақты көрме алаңына ие болды. Заттарды жинау жалғасуда, және мұражай норвегиялық әскери тұтқындары туралы ақпараттық және біліктілік орталығына айналды. Мұражай осы тақырыпқа қатысты кең көлемді әдебиеттерді жинаумен айналысады. Норвегиялық әскери тұтқындар мұражайын ерекшелендіретіні – Острешов лагерінің бұрынғы тұтқындарының біріне тиесілі фотосуреттер жинағы. Тұтқын лагерьге кішкентай камераны жасырып әкелген соң, неміс күзетшілерінен пленка сатып алу үшін Қызыл Кресттен келген азық-түліктерінен шоколад пен темекі ұсынды. Осылайша ол әскери тұтқындардың өмірінің көптеген жақтарын ерекше тәсілмен құжаттай алды. Оның көптеген фотосуреттері үлкейтіліп, мұражай қабырғаларын жабады. Норвегия мұражайын ел шекарасынан тыс жерде табу сирек кездеседі. Острешов тұрғындары олардың және Норвегияның ортақ ерекше тарихын көрсету мүмкіндігіне қоршады. 2003 жылы әскери тұтқындар мұражайын 6000-нан астам адам, оның ішінде поляк және норвегиялық отбасылар мен жеке тұлғалар барды. Мұражай әскери тұтқындардың тағдырына арналған бірнеше брошюралар шығаруды жоспарлап отыр. Ақпарат сондай-ақ интернетте де жарияланады.
Since 1982, a number of objects connected to the Norwegian POWs have been collected, in both Norway and Poland. Several special exhibitions to present them were arranged at first, but from 1996 onwards, the Norwegian collection has had a permanent exhibition area in the newly renovated Ostrzeszów museum. The collection of objects continues, and the museum has developed into an information and competence centre concerning Norwegian POWs in general. The museum is engaged in collecting the abundant literature relating to the subject. What makes the Norwegian POW Museum especially unique is photographic collection of one of the former POWs of the Ostrzeszów camp. After managing to smuggle a small camera into the camp, the prisoner used chocolate and cigarettes from his Red Cross parcels to “buy” film from the German guards. Thus he could document many aspects of POW life in a unique way. Many of his photographs have been enlarged and cover the walls in the museum. It is rather unusual to find a Norwegian museum far outside the borders of the country. The inhabitants of Ostrzeszów are proud of being able to display the unique history that they and Norway share. In 2003 more than 6,000 people visited the POW museum; including Polish and Norwegian families and individuals. The museum intends to publish several booklets covering the fate of the POWs. Information will also be published on the internet.
Қолданылу аясы
Мұражай жергілікті Сталаг XXI А-дағы әскери тұтқындарды, сондай-ақ Скокидегі Oflag XXI C, Гроновкодағы Oflag XXI C/Z және Лукенвальдедегі Сталаг III A және Oflag III A лагерлерін қамтиды. Музейдің болашақ жоспарларында Сталаг Люфт III-дегі (Жагань) және Вестертимкедегі Марлаг унд Милаг Норд лагерлеріндегі тұтқындарды қамту көзделген. Кейіннен интернаттағы азаматтар, полиция тұтқындары және студенттер сияқты басқа тұтқындар тобы да қарастырылады. KZ және NN лагерьлеріндегі, қатаң еңбек лагерлері мен түрмелердегі (саяси тұтқындар мен "қылмыскерлер") тұтқындар, сондай-ақ Норвегиядағы тұтқындар қараусыз қалады.
The museum covers the military POWs in the local Stalag XXI A, as well as camps of Oflag XXI C in Skoki, Oflag XXI C/Z in Gronówko and Stalag III A and Oflag III A of Luckenwalde. The museum has future plans to cover POWs in Stalag Luft III in Żagań and Marlag und Milag Nord in Westertimke. Later still, other groups of prisoners, such as interned civilians, police prisoners and students will be covered. Prisoners in KZ and NN camps, in hard labour camps and jails (political prisoners and “criminals”), as well as prisoners in Norway, will not be included.