Тәжірибелер желісі: ақпарат алмасу және білімді бөлісу құралдары
Network of practice
Тәжірибе желісі (NoP) – ақпарат алмасуға көмектесетін әлеуметтік желілер жиынтығы. Білім алмасу, қарым-қатынастар және тәжірибелік мақсаттар туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Практика желісі (көбінесе NoP деп қысқартылады) – Джон Сили Браун және Пол Дугид ұсынған түсінік. Жан Лав пен Этьен Венгердің практикалық қауымдастықтар туралы жұмыстарымен байланысты, бұл түсінік практикалық мақсаттары бар адамдар арасында ақпарат алмасуды жеңілдететін түрлі бейресми, пайда болатын әлеуметтік желілердің жиынтығын көрсетеді. Яғни, практика желілері оқу процесі жүзеге асатын практикалық қауымдастықтардан бастап, электрондық практика желілеріне дейін (көбінесе виртуалды немесе электрондық қауымдастықтар деп аталады) ауқымды.
Network of practice (often abbreviated as NoP) is a concept originated by John Seely Brown and Paul Duguid. This concept, related to the work on communities of practice by Jean Lave and Etienne Wenger, refers to the overall set of various types of informal, emergent social networks that facilitate information exchange between individuals with practice related goals. In other words, networks of practice range from communities of practice, where learning occurs, to electronic networks of practice (often referred to as virtual or electronic communities).
Негізгі түсініктер
Тұжырымдаманы одан әрі анықтау үшін, ең алдымен, желі термині әлеуметтік қатынастар арқылы байланысқан адамдар тобын білдіреді, бұл қатынастар берік немесе әлсіз болуы мүмкін. Қоғам термині қарым-қатынастың мықты түрін көрсетеді, ал желілер әлеуметтік қарым-қатынастардың барлық түрлерін қамтиды, олардың күшіне қарамастан. Екіншіден, практика термині желідегі адамдарды байланыстыратын негізгі элементті білдіреді. Басты идея – практика жеке тұлғалар мен топтардың өз жұмысын атқару кезіндегі іс-қимылдарын көрсетеді, мысалы, бағдарламалық жасақтама инженерлерінің, журналистердің, педагогтардың және т.б. практикасы. Сондай-ақ, практика адамдар арасындағы өзара әрекеттесуді қамтиды. Практика желісін басқа желілерден ерекшелендіретін нәрсе – практика желісінде қарым-қатынастардың туындауының басты себебі, адамдардың ақпарат алмасып, білімді сұрап-ұсынып, бірлесіп жұмыс істеуі болып табылады. Практика желісін ортақ хоббилерге немесе жұмысқа баратын автобуста спорт туралы әңгімелесу сияқты басқа факторларға байланысты пайда болған желілерден ажыратуға болады. Сонымен қатар, практика міндетті түрде бір мамандыққа немесе функционалдық салаға ғана шектелуі қажет емес. Ол түрлі мамандықтардан адамдарды қамтуы мүмкін, сондықтан практика термині мамандық сияқты басқа терминдерге қарағанда қолайлырақ. Жоғарыда айтылғандай, практикалық желілер бейресми, жаңадан пайда болған желілерді қамтиды, олар практикалық қоғамдастықтардан бастап практикалық электрондық желілерге дейін жетеді. Лав пен Венгердің бастапқы жұмысына (1991) сүйене отырып, Браун мен Дугид практикалық қоғамдастықтарды практикалық желілердің жергілікті және мамандандырылған бөлігі деп ұсынды, олар әдетте ортақ практикамен айналысатын және көбінесе бетпе-бет қарым-қатынаста болатын адамдарды байланыстыратын берік байланыстардан тұрады. Спектрдің екінші ұшында практикалық электрондық желілер орналасқан, олар көбінесе виртуалды немесе электрондық қоғамдастықтар деп аталады және әлсіз байланыстардан тұрады. Электрондық практикалық желілерде адамдар бір-бірін танымай немесе бетпе-бет кездеспеуі мүмкін, және олар әдетте блогтар, электрондық пошта тізімдері немесе хабарландыру тақталары сияқты құралдар арқылы үйлестіреді.
To further define the concept, firstly the term network implies a set of individuals who are connected through social relationships, whether they be strong or weak. Terms such as community tend to denote a stronger form of relationship, but networks refer to all networks of social relationships, be they weak or strong. Second, the term practice represents the substrate that connects individuals in their networks. The principal ideas are that practice implies the actions of individuals and groups when conducting their work, e. g., the practice of software engineers, journalists, educators, etc., and that practice involves interaction among individuals. What distinguishes a network of practice from other networks is that the primary reason for the emergence of relationships within a network of practice is that individuals interact through information exchange in order to perform their work, asking for and sharing knowledge with each other. A network of practice can be distinguished from other networks that emerge due to other factors, such as interests in common hobbies or discussing sports while taking the same bus to work, etc. Finally, practice need not necessarily be restricted to include those within one occupation or functional discipline. Rather it may include individuals from a variety of occupations; thus, the term, practice, is more appropriate than others such as occupation. As indicated above, networks of practice incorporate a range of informal, emergent networks, from communities of practice to electronic networks of practice. Following Lave and Wenger's original work (1991), Brown and Duguid proposed that communities of practice are a localized and specialized subset of networks of practice, typically consisting of strong ties linking individuals engaged in a shared practice who typically interact in face to face situations. At the opposite end of the spectrum are electronic networks of practice, which are often referred to as virtual or electronic communities and consist of weak ties. In electronic networks of practice, individuals may never get to know one another or meet face to face, and they generally coordinate through means such as blogs, electronic mailing lists, or bulletin boards.
Жобалық топтар сияқты ресми жұмыс топтарынан ерекшеленуі
Ресми жұмыс топтарында жиі қолданылатын, келісімшарттық міндеттемелер, ұйымдық иерархиялар, ақшалай ынталандырулар немесе міндетті ережелер сияқты білім алмасуды қолдау үшін ресми бақылауларды пайдаланудан өзгеше, тәжірибе желілері бейресми әлеуметтік желілер арқылы тәжірибе салалары бойынша білім ағынын қамтамасыз етеді. Сондықтан, тәжірибе желілерін және ресми ұйымдық тапсырмамен құрылған жұмыс топтарын ажыратудың бір жолы – бақылау механизмдерінің ерекшелігі. Екінші ерекшеліктері олардың құрамына қатысты. Тәжірибе желілері мен ресми жұмыс топтары мөлшері жағынан өзгеше: тәжірибе желілері бірнеше таңдалған адамдардан мыңдаған қатысушыдан тұратын кең ауқымды электрондық желілерге дейін жете алады, ал жұмыс топтары көбінесе кішірек болады. Сонымен қатар, кім қатыса алатыны да әртүрлі. Жұмыс топтары мен виртуалды командалар ресми түрде тағайындалған және бекітілген мүшелерден тұрады. Керісінше, тәжірибе желілері мүшелікке ресми шектеулер қойылмайтын, еріктілерден құралады. Сонымен қатар, тәжірибе желілері мен ресми жұмыс топтары қатысу күтулері тұрғысынан да ерекшеленеді. Ресми жұмыс топтары мен виртуалды командаларда қатысу ортақ шешіммен айқындалады және мүшелерден нақты жұмыс мақсатына жету күтіледі. Практикалық қауымдастықтарға қатысу да ортақ түрде анықталады, сондықтан адамдар көмек алу үшін нақты адамдарға жүгінеді. Электрондық тәжірибе желілерінде қатысу жеке шешіммен қабылданады; білім іздеушілер өз сұрақтарына кім жауап беретінін немесе жауаптардың сапасын бақылай алмайды. Ал білім берушілер іздеушілердің берілген жауапты түсінетініне немесе жақсылыққа жауап қайтаратынына кепілдік бере алмайды.
In contrast to the use of formal controls to support knowledge exchange often used in formal workgroups, such as contractual obligation, organizational hierarchies, monetary incentives, or mandated rules, networks of practice promote knowledge flows along lines of practice through informal social networks. Therefore, one way to distinguish between networks of practice and workgroups created through formal organizational mandate is by the nature of the control mechanisms. The second group of distinguishing properties refers to their composition. Networks of practice and formal work groups vary in terms of their size since networks of practice may range from a few select individuals to very large, open electronic networks consisting of thousands of participants while groups are generally smaller. They also vary in terms of who can participate. Workgroups and virtual teams typically consist of members who are formally designated and assigned. In contrast, networks of practice consist of volunteers without formal restrictions placed on membership. Finally, networks of practice and formal work groups vary in terms of expectations about participation. In formal workgroups and virtual teams, participation is jointly determined and members are expected to achieve a specific work goal. Participation in communities of practice is jointly determined, such that individuals generally approach specific others for help. In electronic networks of practice, participation is individually determined; knowledge seekers have no control over who responds to their questions or the quality of the responses. In turn, knowledge contributors have no assurances that seekers will understand the answer provided or be willing to reciprocate the favor.