Алексей Апухтин: Өмір және шығармашылығы

Кіріспе

Алексей Николаевич Апухтин (27 қараша 1840 [е.с. 15 қараша 1840] – 29 тамыз 1893 [е.с. 17 тамыз 1893]) – орыс ақыны, жазушысы және сыншысы.

Өмірбаян

Апухтин Болхов қаласында дүниеге келіп, ежелгі ақсүйек отбасынан шыққан. Бала кезінде ол таңғажайып жад қабілетімен және, әсіресе, поэзия оқуға деген құштарлығымен көзге түсті. Он жасқа келгенде Пушкин мен Лермонтовтың шығармаларын жатқа білген. Олардан өзге, оның сүйіп оқыған ақындары мен кейінгі жылдардағы авторлары Грибоедов, Баратынский, Тютчев, Фет, А. Толстой, Л. Толстой, Тургенев, Достоевский және Островский болды. 1852 жылы, бар болғаны 11 жасында Санкт-Петербургтегі Императорлық құқық мектебіне қабылданды. Ол мектептің негізін қалаушы, Ольденбург герцогы Петр және директор Александр Языковтың қамқорлығында болды. 1859 жылы үздік дипломмен бітірді. Оның еңбектерін Тургенев пен Фет қолдады. Әйелдермен сыпайы және әдепті болса да, ер адамдар арасында тапқыр әңгімешіл ретінде танылды. Оның сөзі "осыншалықты тапқырлыққа толы және осылай тартымды орамға оралғандықтан, тек осы үшін ғана мазмұнының жеңілдігі ұмытылды" делінер еді. Ол бала кезіндегі дарын, екінші Пушкин деп есептелді. Бірақ оның шығармалары осы алғашқы үміттерді ақтамады, ал ол өзінің жазбаларынан пайда табуға қызығушылық танытпады. Қаржы тапшылығына байланысты ғана ол өлеңдерін жариялауға тырысты, олардың көпшілігін достарына сыйға берді, кейін олардың өлімінен кейін жинақталған басылым үшін қайтарылды. Чайковскиймен достығы келіспеушіліктер мен ренжістерге, содан кейін татуласуға толы болды. Апухтин Чайковскийге бірнеше өлең арнады. Чайковский сияқты, Апухтин да жас жігіттерге құмарлық танытқан гомосексуал болды және жиі жауапсыз махаббаттың күйін сезінді. Бірақ Чайковскийден айырмашылығы, ол басқа еркектерге деген сексуалдық қызығушылығын жасырмады, ал Апухтин еркек жандармен ашық өмір сүрді. Оның сексуалдық талғамдары қоғамда талқыланды және баспасөз беттерінде қынжылды. Ол Әділет министрлігінің қызметкері болып мемлекеттік қызметке қадам басты. Екі жылдық елде демалыстан кейін (1862–64) Ішкі істер министрлігімен байланысты болды. Өмірінің көп бөлігін Санкт-Петербургте өткізді. 1892 жылы Чайковский өзінің жақын туысы Владимир "Боб" Давыдовқа Апухтиннің оған деген қызығушылығына сақ болуды ескертті. Ол Апухтиннің оны азғырып, қызғаныш тудыратынынан қорқыды, өйткені Давыдов та Чайковскийдің құпия сексуалдық қызығушылығының нысаны болған. Алексей Апухтин семіздік, тыныс алудың қиындығы және ісінуден зардап шекті. 1893 жылдың 29 тамызында Санкт-Петербургте 52 жасында дүние салды. Ұлы князь Константин Чайковскийге Апухтиннің сол аттас өлеңіне негізделген Апухтиннің құрметіне реквием шығаруды ұсынды, бірақ ол өзінің 6-шы симфониясын аяқтағанын айтып, бас тартты. Ол өлеңдегідей көңіл-күйге ие болды және өзін жақын уақытта қайталаудан қауіптенді, сондай-ақ ол ешқандай реквием жазуға ниеттенбеді. Чайковскийдің өзі екі айдан кейін күрт қайтыс болды.

Apukhtin was born in Bolkhov and came from an ancient noble family. While yet a child, he displayed an astounding memory and a fondness for reading, especially poetry. By the age of ten, he knew by heart the works of Pushkin and Lermontov. Besides these, his favorite poets and authors of later years were Griboyedov, Baratynsky, Tyutchev, Fet, A. Tolstoy, L. Tolstoy, Turgenev, Dostoyevsky and Ostrovsky. In 1852, aged only 11, he entered the Imperial School of Jurisprudence in Saint Petersburg, where he was a class mate of Pyotr Ilyich Tchaikovsky, who was his exact contemporary and became a lifelong friend. The founder, duke Peter of Oldenburg, and the director, Alexander Yazykov, took him under their personal wings. He graduated with distinction in 1859. His work was encouraged by Turgenev and Fet. While he was polite and courteous in the company of women, he became a witty storyteller in the company of men. His conversation was "imbued with such wit and clothed in such attractive form that for the sake of this alone one forgot the frivolity of the contents". He was seen as a boy genius and a second Pushkin. But his output failed to live up to these early expectations, and he expressed little interest in making any money from his writings. It was only in the face of lack of funds that he made any attempt to publish his poems, giving many of them as gifts to his friends, from whom they were later retrieved for a posthumous collected edition. His friendship with Tchaikovsky was marked by cycles of disagreements and offences followed by reconciliations. Apukhtin dedicated several poems to Tchaikovsky. Like Tchaikovsky, Apukhtin was homosexual with a weakness for younger men, and often suffered the pain of unrequited love. But unlike Tchaikovsky, who never publicly acknowledged his sexual interests in other men, Apukhtin lived openly with his male lovers. His sexual tastes were discussed in society and ridiculed in the press. He entered the civil service as a member of the Ministry of Justice. After two years retirement in the country (1862–64), he became associated with the Ministry of the Interior. He spent most of his life in St. Petersburg. In 1892, Tchaikovsky issued a warning to his beloved nephew Vladimir "Bob" Davydov to be wary of Apukhtin's interest in him. He was concerned that Apukhtin would seduce him, which was a source of jealousy as Davydov was also the subject of Tchaikovsky's unspoken sexual interest. Aleksey Apukhtin suffered from obesity, shortness of breath and dropsy. He died in Saint Petersburg on 29 August 1893, aged 52. Grand Duke Konstantin suggested Tchaikovsky compose a requiem in honour of Apukhtin, set to Apukhtin's poem of the same name, but he declined, saying he had just completed his 6th Symphony, which was imbued with a mood similar to that in the poem, and he feared repeating himself so soon, but also because he had no desire to write any sort of Requiem. Tchaikovsky himself was to die suddenly just over two months later.

Жұмыс

Ол цигандық махаббат романтикасының дәстүріне сүйене отырып, осы жанрға өзінің көркем темпераментінің көп бөлігін енгізді. Оның алты романсын Чайковский музыкаға бөлді. Олардың ішінде "Осылай шапшаң ұмыту", "Күн патшалық ете ме?" және "Қияметтік түндер" бар. Сергей Рахманинов та Апухтиннің сөздерін музыкаға қойған композиторлардың бірі болды. Апухтиннің ақындық беделі 1886 жылы "Өлеңдер" жинағы жарық көргеннен кейін одан да нығайды. 1890 жылы ол бірнеше прозалық туындыларын жариялады: "Аяқталмаған әңгіме", "Графиня Д-нің мұрағаты", "Павлик Долскийдің күнделігі". Оның прозасын Михаил Булгаков жоғары бағалаған.