Кіріспе

Іс бойынша шешім қабылдау үшін сот қолданатын заңды таңдау ережелері.

Заңдар қақтығысындағы құқықта, lex loci (латын тілінен – "жергілікті заң") термині – іс бойынша қолданылатын заңды (lex causae) анықтайтын заңды таңдау ережелерінің қысқартылған түрі болып табылады.

Жалпы қағидалар

Егер сотқа іс келіп түскен кезде, егер істің негізгі ерекшеліктері (әсіресе тараптар мен талап ету негіздері) жергілікті болса, сот іс бойынша шешім қабылдау үшін lex fori, қолданыстағы жергілікті заңды қолданады. Алайда, егер істе "шетелдік" элементтер болса, сот заңдар қақтығысы бойынша, істі қарауға құзыреті бар-жоғын қарауға міндетті болуы мүмкін (forum shopping қараңыз). Сот содан кейін іс бойынша фактілік негізді тиісті құқықтық санаттарға бөлу үшін мәселелерді анықтауы керек. Содан кейін соттан әр талапқа қолданылатын заңды, яғни lex causae анықтау үшін заң таңдау қағидаларын қолдану талап етілуі мүмкін. Тиісті қағидаларға мыналар жатады.

(Schutzland қағидаты)

Lex loci protectionis (латынша: "[қорғау талап етілетін жердің] заңы") – авторлық құқықтар немесе патенттер сияқты зияткерлік меншік (ЗМ) құқықтарының бұзылуына қатысты істерде қолданылатын заң таңдау қағидасы. Ол мұндай істерде қолданылатын заңның locus protectionis, яғни зияткерлік меншік құқығының қорғалуы талап етілетін елдің заңы екенін айқындайды. Осыған сәйкес, зияткерлік меншік құрылған немесе тіркелген елдің заңы қолданылмайды. Lex loci protectionis, кемінде ЗМ құқықтарының болуы, жарамдылығы, көлемі және мерзіміне қатысты, ЗМ құқықтары үшін басым заң таңдау қағидасы ретінде қабылданған. Бұл – заңдар қақтығысы саласында мүліктік құқыққа иелік етуді беру ережесі мүліктің орналасқан жеріне байланысты болады және сол жерге қарай өзгереді деген доктрина. Қақтығыс – бұл мемлекеттік құқықтың бір саласы, ол егер қолданылатын заңдарға байланысты нәтижелер әртүрлі болса, "шет елдік" құқықтық элементтерді қамтитын барлық сот процестерін реттейді.