Кіріспе

Астмамен ауыратын науқастарға тағайындалатын дәрі

Ұзақ әрекет ететін β-адренорецептор агонисттері (LABA) – бұл бета-адренергиялық агонисттер, көбінесе орташа және ауыр тұрақты астма мен созылмалы обструктивті өкпе ауруына (СОӨА) тағайындалады. Олар сальбутамол (альбутерол) сияқты қысқа әрекет ететін β2-агонисттеріне деген қажеттілікті азайтуға арналған, себебі олардың әсер ету ұзақтығы сальбутамолдың 4-6 сағатқа қарағанда шамамен 12 сағатқа созылады. Бұл оларды кортикостероидтердің жоғары дозаларын азайтуға, түнгі астманы емдеуге және СОӨА-мен ауыратын науқастарда симптомдарды жеңілдетуге мүмкіндік береді. Формотеролдан басқа, ұзақ әрекет ететін β2-агонисттері сальбутамолға қарағанда әсер етуінің баяу басталуына байланысты, астманың күрделі жағдайларын емдеу үшін ұсынылмайды. Олардың ұзақ әрекет етуі адренергиялық рецепторлардағы экзосайтқа байланысатын, липофильді ұзын тізбектің болуымен байланысты. Бұл молекуланың белсенді бөлігінің өкпедегі тегіс бұлшықеттердегі β2-рецепторларына үнемі байланысып, ажырауына мүмкіндік береді.

Медициналық қолданыстар

Ингаляциялық стероидтармен қолданылғанда β-адренорецептор агонисттері симптомдарды жақсартуы мүмкін. Балаларда бұл пайдасы белгісіз және олар зиян келтіруі ықтимал. 2018 жылғы мета-талдау, бұрынғы мета-талдауда тек қана сальметеролді тұрақты қолданумен байланысты тіркелген ауыр жағымсыз құбылыстардың көбеюі, қосымша ингаляциялық кортикостероид қолдану арқылы жойыла ма, жоқ па, анықтай алмады. Қосымша ақпарат алу үшін ірі бақылау зерттеулері жалғастырылуда. Сальметерол ингаляциялық стероидпен бірге қолданылғанда астмаға байланысты өлім жағдайлары мен ауыр жағымсыз құбылыстар тіркелген жоқ. Форматеролмен кем дегенде, стероидтар қолданылған жағдайда да қауіптің артуы байқалады, ал сальметерол үшін бұл қауіп жоққа шығарылмаған.

Қауіпті жағдайлар

2006 жылғы мета-талдау зерттеуі (19 сынақтың біріктірілген нәтижелері, 33 826 қатысушы) салметеролдың астмамен ауыратын адамдарда өлім қаупін арттыруы мүмкін екеніне және қосымша қауіп ингаляциялық стероидтарды бірге қолдану кезінде (мысалы, флутиказон/салметерол комбинациясында) азайтылмауы мүмкін екеніне қатысты алаңдаушылық тудырды. Ұсынылған механизм бойынша, LABA-лар астма белгілерін жеңілдеткенімен, ескертусіз бронхтардың қабынуын және сезімталдығын арттыруы мүмкін. 2011 жылдың 18 ақпанында FDA ұзақ әрекет ететін β-агонисттерге қатысты қауіпсіздік туралы ескерту жариялады. Бірақ, жаңа клиникалық қауіпсіздік сынақтарынан кейін FDA 2017 жылғы 20 желтоқсанда жаңартылған нұсқаулық шығарды, онда ингаляциялық кортикостероидтермен бірге қолданылғанда LABA-лардың салдарынан туындайтын ауыр астманың қаупінің едәуір жоғарыламауы анықталды.