Кіріспе

Үндістанның азаттық күресінің қайраткері және саяси көшбасшысы (1880–1936)

Мұхтар Ахмет Ансари (25 желтоқсан 1880 – 10 мамыр 1936) – үндістандық ұлтшыл және саяси көшбасшы, Үндістан тәуелсіздік қозғалысы кезінде Үндістан Ұлттық Конгресінің және Мұсылман Лигасының экс-президенті. Ол Жамия Милия Исламия университетінің негізін қалаушылардың бірі болды және 1928 жылдан 1936 жылға дейін оның канцлері қызметін атқарды.

Ерте өмір және медицинадағы мансабы

Мұхтар Ахмет Ансари 1880 жылдың 25 желтоқсанында Шығыс Уттар-Прадеш штатының Юсуфпур Мохаммадабад қаласында дүниеге келген. Оның әулеті Герат қаласының суфи ғалымы Абдулла Ансариден тараған және 1526 жылы Моғол императоры Бабурмен бірге Үндістанға көшіп келген. Ол өте жақсы оқушы болды және Лондонның Локк ауруханасында және Чаринг Кросс ауруханасында жұмыс істеді. Ол – хирургия саласындағы Индияның алғашқы дамушыларының бірі, және бүгінде Лондонның Чаринг Кросс ауруханасында Ансари бөлімшесі бар.

Ұлттық іс-әрекеттер

1898 жылы Мадраста студент болған Ансари өзінің алғашқы Бүкіл Үндістан конгресінің сессиясына қатысты, оған Ананд Мохан Бос төрағалық етті. 1927 жылы сессиялар Мадраста қайтадан өткізілгенде, Ансари сессия төрағасы болды.

Доктор Ансари Англияда оқып жүрген кезінде Үндістанның тәуелсіздік қозғалысына қатысты. Ол Делиге оралып, Үндістан Конгресі мен Мұсылман лигасына қосылды. 1916 жылғы Лакхнау шартының келісуде маңызды рөл атқарды және 1918 және 1920 жылдары Мұсылман лигасының президенті болды. Ол Халифат қозғалысының белсенді жақтаушысы болды. 1920 жылдың наурыз айында Англияға жіберілген Халифат делегациясын жетекшілік етті. Бұл делегация сөз сөйлеп, министрлер кабинетімен және премьер-министр Ллойд Джорджпен кездесті. Ансари бірнеше рет Бүкіл Үндістан конгресс комитетінің (AICC) бас хатшысы және 1927 жылғы сессияда Үнді ұлттық конгресінің президенті қызметін атқарды. Ансари Жамиа Миллиа Исламия университетінің негізін қалаушылардың бірі болды және 1927 жылы оның негізін қалаушы Хаким Аджмал Хан қайтыс болғаннан кейін Делидегі Жамиа Миллиа Исламия университетінің канцлері болып тағайындалды.

Жеке өмір

Ансари Дарус Салам немесе Бейбітшілік мекені деп аталатын сарайда тұрды. Махатма Ганди Делиге келгенде осы үйге жиі қонақ болып, Конгресс саяси қызметтерінің орталығына айналдырған. Ансари 1936 жылы Муссоуриден Делиге жолда келе жатып жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Жамия Миллиа Исламия университетінің аумағында, Жаңа Делиде жерленген.

Құрметтер

Дарьягандж қаласындағы Ансари көшесі оның құрметіне аталған. Жаңа Делидегі AIIMS жанындағы Ансари Нагар да оның есімімен аталады. Сондай-ақ, Жамиа Милия Исламия университетінің аудиториясы мен ауруханасы да оның атымен аталыпты.