Кіріспе

Британдық суретші

Конрад Мартенс (21 наурыз 1801 – 21 тамыз 1878) – Англияда туған, 1833 жылдан 1834 жылға дейін HMS Beagle кемесінде жұмыс істеген пейзаж суретшісі. Ол 1835 жылы Австралияға келді және 1878 жылы қайтыс болғанға дейін онда сурет салды.

Өмір және жұмыс

Конрад Мартенстің әкесі, J. C. H. Мартенс, Австрияда туған саудагер, ол бастапқыда Лондонға Австрия консулы ретінде келген. Конрад 1801 жылы Тауэр Хилл маңындағы Кручд Фрайрс қаласында дүниеге келді. 1816 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, көрнекті суретші Копли Филдингтен сурет салуды үйреніп, суретші мансабын құруға бел буды. Оның екі бауыры, Джон Уильям мен Генри де суретшілер болған. 1832 жылы HMS Hyacinth кемесінің капитаны Блэквуд оны үш жылдық Үндістанға саяхатқа топографиялық суретші ретінде шақырды. 1833 жылдың соңында Монтевидеода ол Магеллан бұғазын зерттеумен айналысатын HMS Beagle кемесінің капитаны Роберт Фицройдың кеме суретшісі Август Эрлдің ауруға шалдыққанын және оның орнына суретші іздеп жатқанын естіді. Осылайша ол HMS Beagle-дің екінші сапарына қосылды және шамамен екі жыл бойы кемеде болды, оларды ертіп келген шхуна төленгенге дейін және оның командасы болған офицер HMS Beagle-ге оралды, яғни Мартенске орын қалмады. Кемеде жүргенде Мартенс экспедицияға өзін-өзі қаржыландыратын джентльмен, табиғатты зерттеуші және капитанның серігі ретінде қатысқан Чарльз Дарвинмен өмір бойына созылған достық қарым-қатынас орнатты. Ол колониядағы ең білікті, көрнекті және өнімді ландшафт суретшілерінің бірі болды. "Beagle" 1836 жылы келді, ал Дарвин мен капитан Фицрой "Beagle" саяхаттарынан алынған От Жері мен Тынық мұхитының бірнеше суреттерін тапсырыс берді. Содан кейін ірі тапсырыстар келіп түсті, ал 1837 жылы Мартенстің бірнеше австралиялық акварельдері Лондондағы Корольдік қоғамда көрсетілді. Алайда 1839 жылы құрғақшылық экономикалық дағдарысты тудырды, ол 1850 жылдарға дейін созылды, және тапсырыстарды алу қиынға соқты. 1840 жылдары ол литографияға көшті, бұл оған бір жұмысты бірнеше рет сатуға мүмкіндік берді – оның Солтүстік жағалаудан Сидней көрінісі ерекше танымал болды. Конрад Мартенс 1837 жылдың 9 наурызында Сиднейдегі Сент-Джеймс шіркеуінде Уэльс тұқымынан шыққан Джейн Картерге, Уильям мен Джейн Картердің жалғыз қызына үйленді. Джейннің әкесі, жеке адвокат және Жаңа Оңтүстік Уэльс Жоғарғы сотының бірінші шебері 1836 жылдың қыркүйегінде Мартенстің суретінің бірін, "Таитиге көрініс" суретін сатып алған. 1851 жылдың соңында Мартенс Брисбенге кемемен сапар шекті, содан кейін Ұлы бөлгіш жотасы арқылы Дарлинг Даунсқа, одан кейін Оңтүстік Жаңа Англия арқылы Сиднейге қайтты. Жолда ол шаруалармен және мал өсірушілермен бірге тұрып, олардың үйлерін және меншіктерін суреттеді, сондай-ақ тапсырыстарды күтті. Жоспар сәтті аяқталды, Мартенс жетпістен астам акварель суретін салуға тапсырыс алды, олардың шамамен қырығы бүгінгі күнге дейін белгілі. 1841 және 1852 жылдар аралығында ол Ньюкасл және Хантер аймақтары арқылы саяхаттады, оның коллекциясының көп бөлігі Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасында цифрландырылды. Ол 1853 жылы Мельбурндағы Викториялық Көркемөнерлер қоғамында және 1855 жылы Париждегі Халықаралық көрмеде көрме ұйымдастырды. 1850 жылдардың соңында Австралия экономикасының жақсаруы (көбінесе алтынның табылуына байланысты) маңызды тапсырыстардың көбеюіне әкелді. Белгілі суреті – "Солтүстік бас, Сидней порты" (1854). Ол Дарвинге Брисбен өзенінің акварель суретін жіберіп, оны Лондондағы Халықаралық көрмеге ұсынды. 1863 жылы ол Парламент кітапханасында көмекші кітапханашы болып жұмыс істеді, бұл оның қаржылық жағдайын жақсартты, бірақ көркемдік жұмыстарға жұмсайтын уақытын қысқартты. Жаңа Оңтүстік Уэльс өнер академиясынан (кейіннен Жаңа Оңтүстік Уэльс өнер галереясы), оның кеңесі 1877 жылы мүше болды. 1860 жылдардың соңында Мартенс стенокардиядан зардап шекті, және ол 1878 жылдың 21 тамызында жүрек талмасынан қайтыс болды. Көптеген суретшілер сияқты Мартенс өмірінде кеңінен танылмады, бірақ 1910 жылы оның туындылары Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасындағы Митчелл галереясының ашылуында мақтан тұтатын орынға ие болды. Атап айтқанда, акварельдер осы кезде мақтауға ие болды:

Отбасы

Мартенс Джейн Бракенбери Мартенсқа үйленген, туған тегі Картер (1894 жылдың 6 шілдесінде қайтыс болған). Олардың бір ұлы мен екі қызы болды; үлкен қызы Ребекка Мартенс (1838 – 1909 жылдың 10 шілдесі) британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамының Сент-Леонардс бөлімшесінің ұзақ жылдар бойы хатшысы және қолдаушысы болды. Ол суретші, акварельдерімен белгілі болған. Ал қалған екі баласы олардан бұрын дүниеден озды.