Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия Корольдік Әскери-теңіз флотының ауыр крейсері
Heavy cruiser of the Italian Royal Navy
Болцано – 1930 жылдардың басында Италияның Регия Маринасына (Корольдік Әскери-теңіз флоты) салынған, Италияда салынған соңғы ауыр крейсер. Ол Trento класының өңделген нұсқасы болып табылды, оның суыруы ауыр, ұзындығы сәл қысқа, жаңа үлгідегі зеңбірек және қуатты қозғалтқыш жүйесі бар еді. Trento класынан кейін болған өзгерістердің әсерінен туған басқа да айырмашылықтар да болды. Болцано Gio. Ansaldo & C. компаниясымен 1930 жылдың маусымында шағылысы салынып, 1933 жылдың тамызында қолданысқа енгізілді. Болцаноның бейбіт уақыттағы карьерасы тыныш болды, ол негізінен итальяндық және шетелдік шенеуніктерге арналған теңіз парадтарынан тұрды. Ол Италияның Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан алғашқы үш жылында белсенді әрекеттерге қатысты. Ол Калабрия, Таранто, Спартивенто және Матапан шайқастарына қатысты. Калабрия шайқасында кемеге аз ғана зақым келді, бірақ ол басқа шайқастардан зардап шекпеді. 1941 және 1942 жылдары Солтүстік Африкаға конвойлерді жиі сүйреп әкелді және Орта Жерорта теңізінде британдық теңіз күштерін бақылады. Кеме екі рет британдық теңіз асты қайықтарымен торпедаланды; алғашқысы 1941 жылдың шілдесінде болды, нәтижесінде үш айлық жөндеу жұмыстары қажет болды. 1942 жылдың тамызында болған екінші торпедалық шабуыл кемеге ауыр зақым келтіріп, оның карьерасын аяқтады. Соңында ол Ла Специяға сүйреліп әкелінді, онда жөндеу жұмыстарын аяқтау жоспарланған. Алайда, ресурстар жетіспеді және Болцано сол жерде, қолданыстан шығарылған күйде қалды. Оны гибридтік крейсер-авианосецке айналдыру жоспарлары да осы себеппен іске аспады. Италия 1943 жылдың қыркүйегінде одақтастарға капитуляциялағаннан кейін, Ла Специя неміс күштері басып алды; оларды кеме блоктау үшін пайдалануына жол бермеу үшін, итальяндық және британдық десантшылары 1944 жылдың маусымында Chariot торпедаларын қолданып Болцаноны батырды. Италия теңіз флоты 1949 жылдың қыркүйегінде кемені көтеріп, металл тескілеріне бөлді.
Bolzano was a unique heavy cruiser, sometimes considered to be a member of the , built for the Italian Regia Marina (Royal Navy) in the early 1930s, the last vessel of the type to be built by Italy. A modified version of the earlier Trento class, she had a heavier displacement, slightly shorter length, a newer model of gun, and a more powerful propulsion system, among other differences influenced by the that had followed the Trentos. Bolzano was built by the Gio. Ansaldo & C. between her keel laying in June 1930 and her commissioning in August 1933. Bolzano had a fairly uneventful peacetime career, which primarily consisted of naval reviews for Italian and foreign dignitaries. She saw extensive action in the first three years of Italy's participation in World War II. She took part in the Battles of Calabria, Taranto, Cape Spartivento, and Cape Matapan. The ship was lightly damaged at Calabria, but she emerged from the other engagements unscathed. She also frequently escorted convoys to North Africa in 1941 and 1942 and patrolled for British naval forces in the central Mediterranean Sea. The ship was torpedoed twice by British submarines; the first, in July 1941, necessitated three months of repairs. The second, in August 1942, caused extensive damage and ended the ship's career. She was eventually towed back to La Spezia, where repairs were to be completed. Resources were unavailable, however, and Bolzano remained there, out of action. Plans to convert her into a hybrid cruiser aircraft carrier came to nothing for the same reason. After Italy surrendered to the Allies in September 1943, La Spezia was occupied by German forces; to prevent them from using her as a blockship, Italian and British frogmen sank Bolzano using Chariot manned torpedoes in June 1944. The Italian Navy ultimately raised the ship in September 1949 and broke her up for scrap.
Дизайн
Болцано 1929–1930 жылдардағы құрылыс бағдарламасы бойынша тапсырыс берілді; жаңа эскиз дайындалды, ол негізінен «Тренто» класына негізделген, бірақ «Зара» эскизінен алынған жақсартулар да енгізілді. Оларға жаңа, ұзын ұңғы, қуатты қазандықтар және толқын кешуді жақсарту үшін көтеріңкі бастиондық палуба кірді. Кеме әуеде барлау жүргізу үшін екі-үш IMAM Ro.43 гидроұшағын тасымалдай алатын. Кеме испандық Азамат соғысы кезінде республикалық бомбалаушылардың шабуылынан 25 мамырда «Барлетта» итальяндық көмекші крейсерінде қаза болған алты итальяндық теңізшінің денелерін алу үшін Балеар аралдарына барып қайтты. Болцано 3 маусымда Италияға оралды. Төрт күннен кейін ол Неаполь шығанағында өткен оқу-жаттығуларына қатысты, бұл жаттығулар неміс фельдмаршалы Вернер фон Бломбергтің сапары барысында ұйымдастырылды. 1938 жылдың 5 мамырында тағы бір ірі флоттық парад өтті, осы жолы неміс диктаторы Адольф Гитлердің мемлекеттік сапары құрметіне арналды. Муссолини 1939 жылдың қаңтар айында Сардиниядағы Ла-Маддаленада орналасқан кезде Болцаноға сапар жасады. Кеме 17 мамырда Неаполь шығанағында Югославияның принці Паул үшін өткізілген тексеруге қатысты. Сондай-ақ, ол 5-19 маусым аралығында Ливорнода өткен Әскери-теңіз күнінің алғашқы мерекесіне қатысты.
Bolzano was ordered under the 1929–1930 construction program; A new design was prepared that was based heavily on the Trento class, but also incorporated improvements from the Zara design. These included the new, longer gun, more powerful boilers, and a stepped up forecastle deck to improve seakeeping. She could carry two or three IMAM Ro.43 seaplanes for aerial reconnaissance. The ship steamed to the Balearic Islands to retrieve the bodies of six Italian sailors who had been killed on 25 May aboard the auxiliary cruiser Italian auxiliary cruiser Barletta by Republican bombers during the Spanish Civil War; Bolzano arrived back in Italy on 3 June. Four days later, she took part in training exercises in the Gulf of Naples; these were held during the visit of German Field Marshal Werner von Blomberg. Another major fleet review took place on 5 May 1938, this time to honor German dictator Adolf Hitler during his state visit. Mussolini visited Bolzano in January 1939 while she was stationed in La Maddalena, Sardinia. The ship took part in a review for Prince Paul of Yugoslavia in the Gulf of Naples on 17 May. She was also present during the first Navy Day celebration, held between 5 and 19 June in Livorno.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Италияның 1940 жылғы 10 маусымда Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуымен, «Болцано» кемесі екі «Тренто» класты крейсермен бірге 2-ші эскадрильяның 2-ші дивизиясына бекітілді. 9 шілдеде «Калабрия» шайқасына қатысты, онда итальяндық ауыр крейсерлердің британдық қарсыластарымен шайқасқанда алдыңғы қатарда болды. Сағат 16:05-те екі экипаж мүшесі қаза болған және рульді солға бұрып, тар шеңберде айналуға мәжбүр еткен үш снарядтан зақымданды. Снарядтар сонымен қатар, кеменің алдыңғы бастиондық мұнарасына да тиді, бірақ ол әлі де атуға қабілетті болды. Екі флоттар қарым-қатынасты үзіп алғаннан кейін, итальяндық әуе күштері кемені британдық кеме деп жаңылысып, шабуыл жасады, бірақ тигізбеді. 12 шілдеде «Ла Специяға» жетіп, шайқастағы зақымдануын жөндеді. 11-12 қараша түнде «Болцано» «Тарантоға» көшірілді; сол түні «Тарантоға» жасалған шабуылға қатысты, бірақ британдық торпедалық бомбалаушылардың шабуылына ұшырамады. 26 қарашада «Болцано» және флоттың қалған бөлігі Мальтаға бағытталған британдық конвойді тоқтату үшін теңізге шықты. «Спартивенто» түбегіндегі шайқаста «Болцано» шайқас кемесімен қақтығысты, бірақ екі кеме де әрекет тоқтағанға дейін зақым алмады. 1941 жылғы наурыз айының соңында Шығыс Жерорта теңізіне жасалған жорықта «Матапан» мысығы шайқасына қатысты. Шайқас барысында британдық торпедалық бомбалаушылар «Болцаноға» шабуыл жасады, бірақ кеме торпедалардан сәтті құтылды. Содан кейін «Болцано» Солтүстік Африка кампаниясындағы Орталық державалар күштерін қолдау үшін келесі бірнеше ай бойы Триполиге конвойларды сүйемелдеуге қатысты. Алғашқы конвой 24-30 сәуірде өтті. Бір айдан кейін тағы бір конвой 24-27 мамырда, ал маусымда екі конвой 8-9 және 25 маусым – 1 шілдеде жүргізілді. Ол 16-20 шілдеде Триполиге және кері бағытта жүзіп өткен бесінші конвойды қорғады. Конвой операциялары тамыз айының соңында британдық соғыс кемелерін іздеуге жасалған сәтсіз жорылмен тоқтатылды. «Мессина» бұғазы арқылы портқа қайтып келе жатқанда, «Болцано» британдық теңіздік кемесімен торпедаланды. Екі буксирмен «Мессинаға» сүйретілді, онда үш айға созылған жөндеу жұмыстары жүргізілді. 8-9 қарашада Триполиге тағы бір конвойды сүйемелдеу үшін қайта қызметке кірісті. Кеменің батып кетпеуі үшін экипаж «Панарея» аралының жағасына тіреп қойды. 15 қыркүйекке дейін ол сол жерде тұрды, содан кейін зақымды басқару тобы зақымдалған корпустың жағдайын жақсартты, буксирлердің кемені «Неапольге» сүйретіп әкелуіне мүмкіндік берді, онда құрғақ докқа қойылды, зақымды тексеру үшін. Уақытша жөндеу жұмыстары жүргізілді, ал қазан айында «Ла Специяға» көшірілді, онда толық жөндеу жұмыстары аяқталады. Жөндеу кезінде «Regia Marina» кемені гибридтік крейсерлік ұшақ тасымалдағышқа қайта құруды қарастырды. 1943 жылғы 3 қыркүйекте Италия одақтастарға бас берді, ал 8-9 қыркүйекте неміс әскерлері «Ла Специяны» басып алды. Кеме әлі де қолдануға жарамсыз болғандықтан, экипажы «Болцаноны» суға батырмады, оны жартылай суға қалдырды. Неміс оккупациясы кезінде олар «Болцанодан» және сонымен қатар зақымдалған «Горициядан» пайдалы бөлшектерді алып, басқа мақсаттар үшін қолданбады. 1944 жылғы 21-22 маусым түнде британдық және итальяндық жағалау дайверлерінің тобы – Италия одақтастар жағында соғысқа қайтадан кірген – «Болцаноны» және «Горицияны» немістердің оларды кеме тоқтату үшін пайдалануына жол бермеу үшін батыру үшін «Chariot» торпедалық кемелерін пайдаланып «Ла Специяға» кірді. Олар «Болцаноны» батыруға қол жеткізді, бірақ «Гориция» су бетінде қалды. «Болцано» 1947 жылғы 27 ақпанда теңіз тізілімінен алынып тасталды, ал 1949 жылғы қыркүйекте құтқарушылар кемені көтеріп, кейін металл сынықтарына бөліп жіберді.
Upon Italy's entrance into the Second World War on 10 June 1940, Bolzano was assigned to the 2nd Division in the 2nd Squadron, along with the two Trento class cruisers. On 9 July, the ship took part in the Battle of Calabria; there, she led the line of Italian heavy cruisers as they engaged their British counterparts. She was hit by a salvo of three shells at 16:05 that killed two crewmen and jammed her rudder to port, forcing her to turn in a tight circle. The shells also hit her forward superfiring gun turret, though it was still able to fire. The hits had come from the light cruiser After the two fleets disengaged, Italian aircraft misidentified the ship as a British vessel and attacked her, though they failed to score any hits. She reached La Spezia on 12 July, where her battle damage was repaired. By the night of 11–12 November, Bolzano had been moved to Taranto; she was present during the raid on Taranto that night, but was not attacked by the British torpedo bombers. On 26 November, Bolzano and the rest of the fleet sortied to intercept a British convoy to Malta. In the ensuing Battle of Cape Spartivento, Bolzano engaged the battlecruiser , but neither ship scored any hits before both sides broke off the action. She took part in the sweep into the eastern Mediterranean in late March 1941 that resulted in the Battle of Cape Matapan. During the battle, British torpedo bombers attacked Bolzano but she successfully evaded their torpedoes. Bolzano thereafter took part in escort duties for convoys to Tripoli for the next several months to support the Axis forces fighting the North African Campaign. The first such convoy took place on 24–30 April. Another followed a month later on 24–27 May, and two were conducted in June, on 8–9 and 25 June – 1 July. She protected a fifth convoy that steamed to Tripoli and back on 16–20 July. Convoy operations were interrupted in late August by an unsuccessful sweep to locate British warships. While returning to port via the Strait of Messina, Bolzano was torpedoed by the British submarine She was towed to Messina by a pair of tugs, where repairs were effected, lasting three months. She was back in service in time to escort another convoy to Tripoli on 8–9 November. To keep her from sinking, her crew beached the ship on the island of Panarea. She remained there until 15 September, by which time damage control parties had shored up the damaged hull enough to allow tugs to tow her back to Naples, where she entered the drydock so the damage could be inspected. Temporary repairs were effected, and in October she was transferred further north, to La Spezia, where permanent repairs would be completed. While she was awaiting repairs, the Regia Marina considered rebuilding the ship into a hybrid cruiser aircraft carrier. On 3 September 1943, Italy surrendered to the Allies, and on 8–9 September, German troops occupied La Spezia. As the ship was still in an unusable condition, her crew did not scuttle Bolzano, instead leaving her partially afloat. During the German occupation, they cannibalized Bolzano and the also damaged Gorizia for useful parts but otherwise did not make use of her. On the night of 21–22 June 1944, a team of British and Italian frogmen—Italy having re entered the war on the side of the Allies—entered La Spezia using Chariot manned torpedoes to sink Bolzano and Gorizia to prevent the Germans from sinking them as blockships. They succeeded in sinking Bolzano but Gorizia remained afloat. Bolzano was formally stricken from the naval register on 27 February 1947, and in September 1949, salvage workers raised the ship and she was subsequently broken up for scrap.