Кіріспе

Түстілік доктринасы – заң шығарушы орган өзінің үкіметінің конституциялық шектеулерінде істей алмайтын нәрсені іске асыру үшін, заңға басқа мақсатты жамылып, бастапқы мақсатына жетуге тырысады деген идея.

Үндістан

Үндістан Конституциясына сәйкес, заң шығару мәселелеріне қатысты Одақ пен мемлекеттің ерекше құзыреті берілген. Бұл 246-бапта көзделген, онда Үндістан Конституциясының жетінші кестесінде көрсетілгендей, Одақ үшін I тізімде, мемлекет үшін II тізімде және екеуі үшін де III тізімде әртүрлі тақырыптарды атап көрсету арқылы Үндістан Парламенті мен мемлекеттік жиналыстардың заңнамалық құзыреті шектелген. Осының салдарынан, Одақ пен мемлекет заң шығару үшін бөлек тізімдердің болуына байланысты құзыреттілік қақтығыстары туындайды. Заңнамада қатаң конституциялық шектеулер бұзылып, сол заң жобасының/актының сот қарауына түсуі жиі кездеседі. Заң жобасын қабылдау – заң шығару билігінің функциясы. Биліктердің бөлінуінің конституциялық шектеулерін бұзғаны үшін нақты бір заңның конституцияға қайшы екендігін анықтау үшін Сот оны мұқият тексеруден өткізеді. Заң шығарушы орган тек өзінің заң шығару құзыреті шегінде ғана заң шығара алады. Заң шығару құзыреті нақты тізімдегі жазбалармен немесе басқа конституциялық шектеулер мен тыйымдармен шектелуі мүмкін. Ол өз заңнамалық мүмкіндіктерінің шегінен асып кетпеуі керек. Осы ретте қарапайым қағида қолданылады: заң шығарушы органның тікелей заң шығаруға құқығы бар-жоғын анықтау. Егер құқығы болмаса, онда заң шығарушы орган оны жанама түрде де қабылдай алмайды. Егер тікелей істей алмайтын нәрсені, жанама түрде де жасауға тырыса алмайды. Сондықтан, заңның мазмұны оның қабылдануының негізділігін анықтау үшін нақтылануы тиіс. «Түсті заңнама» мәселесі Үндістанның Жоғарғы Сотында К.С. Гаджапати Нараян Део Ориссаға қарсы істе толыққанды талқыланды, және бұл шешім осы мәселе бойынша заңды реттеуші деп есептелді. Бұл шешім Жоғарғы Соттың Сонапур шай компаниясы мен вице-комиссарға қатысты ісінде расталды.