Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығармашылық беймәлім әдебиет түрі
Form of creative nonfiction
Наративтік журналистика, сондай-ақ әдеби журналистика деп те аталады, бұл нақты, жақсы зерттелген ақпаратты қамтитын шығармашылық беймәлім әдебиет ретінде анықталады. Ол тереңдей зерттеу журналистикасымен байланысты, онда жазушы бір тақырыпты немесе оқиғаны ұзақ уақыт бойы (апталар немесе айлар) бақылап, жеке адамның өмірлік тәжірибесін терең жеке көзқараспен сипаттайды.
Narrative journalism, also referred to as literary journalism, is defined as creative nonfiction that contains accurate, well researched information. It is related to immersion journalism, where a writer follows a subject or theme for a long period of time (weeks or months) and details an individual's experiences from a deeply personal perspective.
Тарих
Журналистік зерттеудің алғашқы "әдеби емес" романдарының бірі – аргентиналық Родольфо Уолш 1957 жылы аяқтаған «Операция Масакре» еді. Труман Капотенің «Салқын қан» (1966) романы – ағылшын тіліндегі осы жанрдың алғашқы үлгілерінің бірі саналады және қазір роман түріндегі повестік журналистиканың тарихи үлгісі ретінде орнықты. Капоте жазушыларға журналистиканың қағидаларын сақтай отырып, шығармашылық тәсілдерді қолдану мүмкіндігін көрсетті. Капоте осы жаңа журналистика түрін (яғни «Жаңа журналистиканы») өзі ойлап тапқанын айтса да, әдеби журналистиканың тамыры одан да ертерекке барып жетеді. Повестік журналистиканың ерекшеліктерін 18 ғасырдағы Дэниел Дефоның, 19 ғасырдағы Марк Твеннің және 20 ғасырдың басында мен ортасындағы Джеймс Эйджи, Эрнест Хемингуэй және Джон Стейнбектің шығармаларында кездестіруге болады. Мысалы, Джек Лондонның 1903 жылғы «Адбисс халқы» кітабындағы кедейлік туралы зерттеушілік баяндамасы көбінесе повестік журналистиканың ерте мысалы ретінде қарастырылады, себебі Лондон – жалқы киім киген адам кейпінде, оқиғаның белсенді қатысушысы және авторы болды. Капотенің замандасы Том Вольф 1974 жылы «Жаңа журналистика» атты еңбегін жазды және журналистикада повестьтің қолданылуы туралы пікірталасқа жол ашты. Ол «Гей Талезе оқырманы» кітабында Гей Талезені «Жаңа журналистиканың әкесі» деп атады, Талезе – повестік журналистиканың негізін қалаушы екенін айтты. Бүгінде көптеген әдеби емес романдар өздерінің оқиғаларын баяндау үшін повестік журналистиканы пайдаланады. Harper's, The New Yorker, Esquire, Rolling Stone және The Village Voice сияқты басылымдар да повестік журналистерге есік ашық. Көптеген басты газеттер уақыт және кеңістік шектеулеріне байланысты повестік журналистиканы қолдауға әлі де күдікпен қарайды, бірақ кейбіреулері демалыс күндері шығарылатын қосымша журналдарда немесе арнайы беттерде осындай материалдарды жариялайды.
One of the first "non fiction" novels of investigative journalism was Operación Masacre, completed in 1957 by the Argentinean Rodolfo Walsh. Truman Capote's In Cold Blood (1966) was one of the first English language examples of the genre, and it has since been established as a historic example of narrative journalism in novel form. Capote demonstrated to writers the possibility of using creative techniques while retaining the guidelines of journalism. Though Capote claims to have invented this new form of journalism (i. e., "New Journalism"), the origins of literary journalism can be traced much earlier. Characteristics of narrative journalism can be found in Daniel Defoe's writing in the 18th century, as well as in writings of Mark Twain in the 19th century and James Agee, Ernest Hemingway, and John Steinbeck in the early to mid 20th century. For example, Jack London's investigative reporting on poverty in The People of the Abyss (1903) is often seen as an early example of narrative journalism, as London—disguised as a tramp—is both an active participant in and the author of the narrative. Capote's contemporary Tom Wolfe wrote The New Journalism in 1974 and is credited with popularizing discussion on the appropriateness of narrative in journalism. He cites Gay Talese as the "father" of New Journalism in "The Gay Talese Reader," arguing that Talese exemplifies the foundations of narrative journalism. Today, many nonfiction novels use narrative journalism to tell their stories. Print publications such as Harper's, The New Yorker, Esquire, Rolling Stone, and The Village Voice are also welcome homes to narrative journalists. Many mainstream newspaper publications are still wary of supporting narrative journalism due to time and space constraints, though some will print an occasional narrative in Sunday features or a supplemental magazine.
Онлайн-жазбалық журналистика
Онлайн-журналистиканың тиімді қолданылуының жоғары деңгейдегі мысалын Филадельфиялық Inquirer газетінің "Black Hawk Down" деректік сериясынан табуға болады. 1997 жылғы онлайн газеттерде американдықтардың Могадишоға жасаған шабуылы туралы мақалалар жарияланды. Бұл оқиға суреттермен толыққан кітап, деректі фильм және радио бағдарламасы сияқты түрлерде ұсынылып, оқырмандарға оқиғаны терең зерттеуге мүмкіндік берді. Бүгінде тегін онлайн жариялау мүмкіндігінің болуы наративтік журналистиканы маңызды оқиғалар мен қоғамдық мәселелер бойынша жеке пікірлерін білдіруге құштар жазушылар үшін танымал формаға айналдырды. Salon және Slate – наративтік журналистика үшін ең танымал платформалар. Creative Nonfiction және Atlantic Unbound та осы салаға арналған сайттардың қатарында. Азамат журналистикасының өркендеуімен, түрлі тақырыптарды қамтитын жаңа зерттеулерге мүмкіндік ашылды. 2003 жылы құрылған Six Billion онлайн журналы бір мәселені әртүрлі көзқараспен қарастыруға тырысқан наративтік журналистиканың үлгісі болды. Журналдың әр санында ("Соғыс алаңындағы штаттар" немесе "Шетелдегі соғыс ардагерлері" сияқты бір тақырыпқа арналған) мәтін, бейне, фотосурет, дыбыс, иллюстрация және интерактивті медиа форматында баяндалған оқиғалар жарияланды.
One high profile example of the effective use of narrative journalism online can be found in the Philadelphia Inquirers nonfiction serial "Black Hawk Down". The 1997 online newspaper series chronicled the American raid of Mogadishu and based their stories on interviews with the soldiers who fought in the battle. The story became part illustrated book, part documentary and part radio program and allowed readers to explore the story in depth. With the availability of free publishing online today, narrative journalism has become a popular form used by writers eager to give their personal perspectives on noteworthy events and public issues. Salon and Slate are two of the most popular forums for narrative journalism. Other sites devoted to this craft include Creative Nonfiction and Atlantic Unbound, and with the increasing popularity of citizen journalism there exists potential for more to explore on the scene to cater to a variety of niches. Six Billion, founded in 2003, was an online magazine of narrative journalism that attempted to tackle an issue from several perspectives. Each issue (themed by one topic such as "Battleground States" or "Veterans of Foreign Wars") featured stories told in text, film/video, photography, sound, illustration, and interactive media.
Аңыз журналистикасының мәселелері
Наратив негізгі қағидадан аттамайды: ештеңе ойлап табуға болмайды, әйтпесе тез арада осы орыннан шығып, Күн көзілдірігі дүкенінде жұмыс істеуге кетесіз, тіпті басыңыз айналып кетеді. Наратив – журналистиканың бір түрі, біздің өнердің үздіксіз, өзін-өзі кінәлау сенімсіздік дағдарысынан кейін ол айтарлықтай беделсізденді. — Патрик Бич, «Остин Американ-Стейтсмен». Наративтік журналистиканың көп бөлігі жазушының өзінің тәжірибесін қайта құруға негізделгендіктен, жаңалықтар саласындағы көптеген мамандар осы тәсілді қолдануға еңбектейді, себебі оқиғадағы фактілерді тексеру көбінесе қиынға соғады. Джейсон Блэрден кейінгі кезеңде адал хабарлау және жазу этикасын сақтауға ұмтылатындар оқырманды эмоционалды түрде әсер ету үшін фактілерді манипуляциялауға мүмкіндік беретін журналистік әңгімелерге күдікпен қарайды. Сонымен қатар, наративтік журналистика жаңалықтар беру ерекшелігіне байланысты әлі күнге дейін жаңалықтар қызметінде өз орнын таба алмады. Ұзақ форматтағы журналистика – көптеген журналистердің дайындығы жоқ саласы, ал жаңалықтарды жақсы жариялайтын тілшілер міндетті түрде жақсы әңгімешілер бола бермейді. Наративтік журналистиканы барлық жағдайда қолдануға болмайды.
"A narrative does not depart from the cardinal rule: Make nothing up or you'll be out of here and working at the Sunglass Hut so fast it'll make your head spin around. A narrative is a journalistic form that has fallen into considerable disfavor in the wake of our craft's ceaseless, self flagellating credibility crisis" — Patrick Beach, Austin American Statesman. Since so much of narrative journalism is based on a writer reconstructing his or her experiences, many professionals in the news industry find themselves wary of using this technique because it is often harder to verify facts within the story. In a post Jayson Blair era, those concerned with the ethics of honest reporting and writing are cautious of journalistic storytelling that may be manipulating facts to make the reader more emotionally invested. Also, narrative journalism has not yet found a definite home in the newsroom because of the nature of news reporting. Long form journalism is something that most journalists are not trained for, and incredible hard news beat reporters are not necessarily great storytellers. Narrative journalism cannot be practiced in every setting.