Кіріспе

1997 жылы түсірілген американдық құпия триллер фильмі – «Red Corner».

«Red Corner» фильмі 1997 жылы Джон Авнеттің режиссерлігімен, Ричард Гир, Бай Линг және Брэдли Уитфордтың басты рөлдерде ойнауымен түсірілген. Роберт Кинг жазған сценарий бойынша фильм Қытайдағы американдық бизнесменнің қасақана кісі өлтіру ісі бойынша сотталуы туралы. Оның ақталғанына және бостандыққа шығуына жалғыз үміті – осы елден келген әйел адвокат. Фильм 1997 жылғы Ұлттық сын кеңесінің «Сөз бостандығы» сыйлығын (Ричард Гир, Джон Авент) және NBR «Жылдың жаңарулы әйел актрисасы» сыйлығын (Бай Линг) алды. Бай Линг сондай-ақ Сан-Диего киносыншылары қоғамының «Үздік актриса» сыйлығына ие болды.

Сюжет

Бай америкалық бизнесмен Джек Мур (Ричард Гир) Қытайға саяхат жасап, Қытай үкіметімен бірлескен кәсіпорын аясында спутниктік байланыс келісімін жасауға тырысады. Келісімді бекітуге үлкермес бұрын Мурді ықпалды қытай генералының қызын өлтірді деген айыппен сотқа тартып, спутниктік келісімшарт Мурдың бәсекелесі Герхардт Хоффманға (Ульрих Матсхосс) беріледі. Мурға тағайындалған адвокат Шен Юэлин (Бай Линг) бастапқыда оның кінәсіздігіне күмәнданады, бірақ екеуі бірлесіп Мурді ақтауға жеткілікті дәлелдерді табады және Қытайдың орталық үкіметінің жоғары лауазымды тұлғаларының қатысын көрсетеді, осылайша зор қастандық пен жемқорлық әшкере болады. Шен бірнеше жоғары шенеуніктерді Мурдың кінәсіз екенін дәлелдейтін мәліметтерді жариялауға көндіреді. Мур түрмеден дереу босатылып, оны айыптаған конспираторлар қамауға алынады. Әуежайда Мур Шеннен онымен бірге Қытайдан кетуге шақырады, бірақ ол қалуды жөн көреді, себебі бұл оқиға оның көзін Қытайдағы кең таралған әділетсіздіктерге ашты. Дегенмен, ол Мурмен танысқаны өмірін өзгертетінін мойындайды және енді оны өз отбасының бір бөлігі санайды. Олар Моур Америкаға ұшу алдында әуежай жолағында жылы құшақтасады.

Өндіріс

"Қызыл бұрыш" Лос-Анджелесте түсірілді, онда кең ауқымды декорациялар мен 3500 тұрақты кадрдың және Қытайдан алынған екі минуттық видеоматериалдың компьютерлік графикасы қолданылды. Фильмнің шындыққа жақындығын қамтамасыз ету үшін бірнеше бейжіңдік актерлер түсірілімдерге визамен АҚШ-қа шақырылды. Сот және жаза орындау орнының сахналары Қытайда тәжірибелі адвокаттар мен судьялар берген мәліметтер негізінде қайта жаңғыртылды. Ал қытайлық тұтқындардың атылуын көрсететін видео түсірілім нақты атылу болды. Бұл видеоны және мәліметтерді Авенет пен оның командасына жеткізген адамдар осылай істеу арқылы үлкен тәуекелге барды.

Қабылдау

Джанет Маслин («Нью-Йорк Таймс» газетінен) Хичкок стиліндегі құрылымды атап өтті, ол «сенім» сөзіне екі мағына беруге мүмкіндік береді, сонымен қатар «қытайға деген қызығушылықты ойын-сауықпен үйлестіреді». Роджер Эберт («Чикаго Сан Таймс» газетінен) «Қызыл бұрышты» Ричард Гирдің Қытайға деген наразылығын көрсетуге арналған, қиын және ауыр триллер деп сипаттады, бұл оқиға мен кейіпкерлерді қараңғылыққа тоңдырады. Қытайлар мұны өздері жасаған дұрыс. «Көк шаңырақ» және «Өмір» сияқты қытай фильмдерінен айырмашылығы, олар Қытайды ішкі біліммен және егжей-тегжейлі сынмен қарастырады, ал «Қызыл бұрыш» – ксенофобиялық саяхатнама мен Перри Мейсонның араласуындай көрінеді. «Film Journal International» журналының Синтия Лэнгстон бұл фильмге: «Бұл настолько шынайы емес, қиын және ашық түрде «Голливудтық» туынды, Гирдің бұл мәселеге көз ашатынына немесе оны шешуге есік ашатынына сену мүмкін емес» деді. Лос-Анджелес Таймс газетінде Кеннет Туран «Қызыл бұрышты» «жарқын емес және қызықсыз мелодрама, өзінің маңызды бірдеңе айтып отыр деген жаңылыс пікірмен нашарлаған» деп атады. Бірақ жүйеге қарсы бір адам туралы оның әңгімесі банальды, ал Қытайдағы әділет жүйесі туралы айтқан пікірлері ксенофобияға жақын көзқараспен бәсекелеседі. «Салон» киносыншысы Эндрю О’Хехир фильмнің астындағы мәтіні «Гирдің жоғары моральдық қасиеттері мен ерлігіне дейін оқиғаны жұтып қойды, олардың екеуі де қытай әйелдері үшін өте бағалы» деп атап өтті. О’Хехир сондай-ақ фильм Азия әйелдерінің сексуалды бейнесі туралы батыстық стереотиптерді (мысалы, Сюзи Вонг әлеміндегідей) және ең көне стереотиптерді күшейтетінін атап өтті. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 23 сыншының пікірі бойынша 30% мақұлдау көрсеткіші берілген. Total Film 5 жұлдыздың 3-ін берді, «Қызыл бұрыш» – «әлсіз режиссура мен жарқын емес Ричард Гирдің арқасында күші әлсіреген жартылай күшті триллер. Дегенмен, жаңа келген Бай Линг және қытай заң жүйесінің қаталдығына тіке қарауы «Қызыл бұрышты» ашық және жабық жағдайға айналудан сақтайды» деді, сонымен қатар қытай заң жүйесінің қатал қарым-қатынасын бейнелейтін кейбір көріністерді «ойландыратын» деп сипаттайды, ал қалғанын тек «жағымды ойын-сауық» деп бағалайды.

Цензура

Фильм Қытай Халық Республикасында Қытайдың сот жүйесін жағымсыз бейнелеуіне байланысты цензураланды. Гир фильмнің "Тибетке қатысты басқаша көзқарас" және Қытайдың Тибетке жасаған қысымы туралы саяси мәлімдеме екенін айтты, тіпті фильмде Тибеттің аты есімдері ешқашан аталмаса да. Қытайлық шенеуніктер фильмнің студиясы және дистрибьюторы MGM-ге Қытай президенті Цзян Цзэминьнің АҚШ-қа сапары кезінде студияның фильмді неге шығарып жатқанын сұрап келді. Қытайдың радио, кино және теледидар министрлігі Америка кино ассоциациясының президенті Джек Валентиге және қытайлық кино кеңселерiне жолдаған хабарламасында "Қызыл бұрыш" (MGM/United Artists), "Кундун" (Disney) және "Тибетте жеті жыл" (Columbia TriStar) фильмдерін жасаған Голливуд студияларымен ынтымақтастыққа тыйым салды. Хабарламада бұл фильмдер "Қытайға қатысты зыян келтіретін және қытай халқының сезімдерін жаралайтын" фильмдер деп көрсетілген. Қытайдың ұлттық мүдделерін қорғау мақсатында осы үш компаниямен барлық іскерлік ынтымақтастық уақытша тоқтатылды, ешқандай ерекшелік жасалмайды. Гир Тибетке қатысты саяси белсенділігі мен Далай-ламамен достығы оның кино мансабына кедерлес келтіргенін, сондай-ақ ол қатысқан фильмдердің қаржыландырылуына, өндірісіне және таратылуына әсер еткенін мәлімдеді. 2020 жылы АҚШ Сенатының Қаржы комитетінің Халықаралық сауда, кеден және жаһандық бәсекеге қабілеттілік жөніндегі кіші комитеті алдында куәлік бергенде, Гир экономикалық мүдделер студияларды Голливуд бұрынғыдай әлеуметтік және саяси мәселелерге тоқталмай, олардан қашып жұруға мәжбүр ететінін айтты. "Далай-ламаның өмірінен алынған Марти Скорсезедің "Кундун" фильмін немесе менің қытай құқықтық жүйесін қатты сынаған "Қызыл бұрыш" фильмімді көзге елестетіңіз. Олардың бүгін жасалғанын көзге елестетіп көріңіз. Мұндай нәрсеге жол берілмес еді".