Кіріспе

"Зия" романы – Скотт О'Деллдің марапатқа ие болған "Көк дельфиндер аралы" романының жалғасы. Ол 1976 жылы, бірінші роман жарық көргеннен кейін он алты жыл өткен соң жарыққа шықты.

Сюжет

Зия – алдыңғы кітаптағы Көк дельфиндер аралында қалған Николеньо әйелі Карананың 14 жасар немересі. Зия әпкесі Карананың тірі екеніне сеніп, кіші інісі Мандоның көмегімен он сегіз футтық қайықта екі рет Карананы құтқаруға тырысады, бірақ бұл әрекеттері сәтсіз аяқталады. Аралда оның әлі де бар екенін көрсететін дәлелдер бар: құмдағы кішкентай іздер, от жаққан жерлердің белгілері және бұрынғы тұрақтардың қалдықтары. Сондықтан Зия Санта-Барбараға барады, әпкесін табу мүмкіндігін арттыру үшін. Капитан Нидевер саңқа аулау үшін Көк дельфиндер аралына келеді және Карананы табу үшін өзімен бірге Висенте әкесін алып келеді. Темдеу уақытында, Stone Hands өзі және миссияда тұратын басқа да үндістер үшін қашу жоспарлайды және Зияға қыздардың жатақханасының кілтін береді. Зия жатақхананың есігін ашады, бірақ капитан Кордова Зияны қамауға алады, қашудың себепкері оның екенін ойлайды. Капитан Нидевер Каранамен және оның екінші иті Ронту Арумен оралады. Капитан Кордова мен Висенте әкесі дауласып, соңында Зияны түрмеден босатады. Зия мен Карана бір-бірімен тілдесе алмайды, бірақ Карана қоғамға бейімделіп бара жатқандай көрінеді. Ол миссиядағы басқа үндістер сияқты себет тоқуды үйренеді, қарбызды жақсы көреді және оның аралында болмаған аттарға қызығады. Бастапқыда Карана әйелдер жатақханасында тұруға тағайындалған, бірақ Ронту Ару одан бөлініп, діни қызметкерлердің блоха әкеледі деп ойлағандықтан аулаға тізгінмен байланады. Карана, басқалармен бірге болуға үйренбегендіктен және итін сағынып, аулаға көшеді. Мерсед әке ауыр сырқатқа шалдығып қайтыс болады, ал оның орнын Висенте әкесі басады. Ол адамдарға өздері жасаған заттарды сатуға және ақшасын өзінде қалдыруға рұқсат береді. Висенте әке басшылық еткен кезде, ол Каранамен және Зиямен бірге Stone Hands-ты миссиядан кеткеннен кейін жаңа үй іздеген шатқалдан қайтарып әкеледі. Шіркеу басшылығы Малатеста әкесін миссияның жаңа басшысы етіп жібергенде, Висенте әкесі Монтерей шығанағына кетеді. Stone Hands, Карана және басқалар Малатеста әкесін ұнатпайды. Карана Малатеста әкесі Ронту Арумен бірге еденде ұйықтауға рұқсат бермегендіктен, көп ұзамай миссиядан кетеді. Көктемде Stone Hands және көптеген үндістер қаталдықтан шаршап тағы да қашып кетеді, бұл жолы Мандо да олармен бірге кетеді. Карана кітаптың басында табылған қайықты жасырған үңгірде тұрып жатқан. Stone Hands пен Мандо миссиядан кеткен күні Зия қайтадан Карананы көреді. Ол Карананың қатты ауырғанын біледі, бірақ миссиядағы діни қызметкерлер көмектеспейді, өйткені Карана миссияда тұрып, жұмыс істемейді. Таңертең Карана қайтыс болады. Содан кейін Зия миссиядан шығып, Ронту Арумен бірге таулардағы бұрынғы үйіне қайтады.

Тарихи элементтер

Зыяның әпкесі Карана, "Көк дельфиндер аралы" романының басты кейіпкері, 18 жыл бойы аралда жалғыз өмір сүрген Николеньо әйелі Хуана Марияның прототипі болып табылады. Хуана Марияны аралынан миссияға әкелген адамның аты капитан Джордж Нидевер еді.

Қабылдау

Kirkus Reviews журналы "Зияның повестеуі көк дельфиндер аралынан есте қалған лаконикалық дәлдік пен терең әдемілікті сақтайды" деп жазды.