Кіріспе

Ярон Сворай – израильдік бұрынғы полиция детективі, жазушы және лекторы, ең бастысы неонацистерге қарсы күресімен танымал. Сворай неміс неонацистік ұйымдарына еніп, нацистік соғыс қылмыскері Эрих Прибкеді қамаулауға көмектесті, сондай-ақ нацистер тонаған азынаны іздеумен де айналысты.

Өмірбаян

Ярон Сворай Израильде дүниеге келген. Оның әкесі, Германияда туған Ехуда Соберски, 1938 жылы отбасымен бірге Мандатты Палестинаға көшіп келді. Соберскилер отбасының қалған бөлігі Холокост кезінде қырылды. Оның анасы Рейчел Стерн Мысырда дүниеге келген, бала кезінде отбасымен Румынияға көшіп кеткен. Оның көптеген туыстары Холокост кезінде өлтірілді және ол 1943 жылы отбасының бір бөлігімен бірге Мандатты Палестинаға қашып кетті. Сворай Израиль қорғаныс күштерінің парашютшілер бригадасында қызмет етті, кейін Израильдің орталық полиция басқармасында детектив болып жұмыс істеді. Ол АҚШ-қа сапар шегіп, медиа және коммуникация саласында бакалавр және магистр дәрежелерін алды, содан кейін журналист және лектор болып жұмыс істеді.

Ақпараттық қызмет

1990 жылдардың басында ол неміс неонацистік ұйымының ішінде жасырын жұмыс істеді. Өзін Австралиялық неонацист Рон Фьюри деп таныстырып, неміс неонацистеріне қосылғысы келгенін айтты. Сворейдің тергеуі оны маңызды неонацистік көшбасшылармен байланыстырды. Бұдан өзге, неміс топтарының Оңтүстік Америка және АҚШ-тағы ұқсас топтармен байланыс орнатуға қол жеткізгенін көрсететін дәлелдер болды. Сворейдің "Гитлер көлеңкесінде" атты кітабы кейін 1995 жылы HBO арнасында "Инфильтратор" атты телефильмге бейімделді, онда Оливер Плат Сворей рөлін ойнады. Жасырын жұмыс істеген кезде Сворей Римдегі Ардеатин үңгірлеріндегі қырғынға қатысқан нацистік соғыс қылмыскері Эрих Прибке Оңтүстік Америкаға қашып, онда жалған есіммен өмір сүргенін анықтады. Ол жинаған барлық мәлімет Прибкеді ұстауға және қамауға мүмкіндік берді. 2007 жылы Сворей Кристалл түнінде қарақталған еврей мүліктерінің қиратылған қалдықтары тасталған орынды тапты. Бранденбург орман ішінде орналасқан полигонның ауданы бірнеше футбол алаңындай. Онда көптеген жеке және салтанатты заттар қазылып алынды. 2013 жылы Сворей және оның командасы Германиядағы Столпзе көліне тасталған алтынға толы жәшіктерді іздеуді бастады. Бұл жоба National Geographic арнасымен түсіріліп жатыр.

Жарияланған еңбектер

Жалпы жұртшылыққа Сворай ең алдымен нацистік кезеңдегі алмастарды іздеуімен танымал. Сворайдың іздеулері History Channel арнасының "Тастан қан" атты арнайы бағдарламасында көрсетілді, ол Ярон Сворайдың "Тастан қан" кітабы негізінде жасалған және St. Martin’s Press баспасының Tor Books бөлімшесінде жарық көрген. Сворайдың келесі кітабы 1997 жылы Simon & Schuster баспасында шыққан "Өлім құдайлары" болды. Кітапта Сворайдың неонацистік қозғалыста тым жасырын жүріп көрген снайп фильмінің бастауын және мәнін табуға жасаған тырабы айтылады. Бұл жолы Сворай өзін алдымен сатып алушыларға, содан кейін снайп фильмдерін сатушыларға делдал ретінде ұсынды, өте құпия индустрияға ену үшін түрлі амалдар жасады, бірнеше рет Израильдегі ресейлік мафия және АҚШ пен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы түрлі қылмыстық ұйымдардың қастығына ілікті.