Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шам (;) – Германиядағы Баварияның Жоғарғы Пфальц аймағындағы Шам ауданының орталығы.
Cham (; ) is the capital of the district of Cham in the Upper Palatinate in Bavaria in Germany.
Орналасқан жері
Шам, Бавария орманының оңтүстігінде және Оберпфелцер орманының солтүстігінде орналасқан Шам Фурт алабында жатыр. Қала Реген өзенінің жағасында орналасқан, ол Регенсбург қаласында Дунайға құяды.
Cham lies within the Cham Furth lowland, which is bordered on the south by the Bavarian Forest and on the north by the Oberpfälzer Wald. The city lies on the Regen River, which joins the Danube at Regensburg.
Этимология
Чам атауы келт тілінен шыққан және бәлкім "қисаю" немесе "иілу" дегенді білдіреді. Шындығында, қаладан бірнеше шақырым қашықтықта, Шамб деп аталатын ирек өзен Регенге құяды; бұл өзен, үлкен өзендің қисығындағы алғашқы елді мекенге Чам деген ат беруі мүмкін. Сонымен қатар, атау Камм (тарақ) сөзінен туындаған болуы да мүмкін. Қаланың гербінде тарақ бейнеленген. Швейцарияда да "Чам" деп аталатын әріптес қала, іс жүзінде, басынан "х" дыбысымен (Ach Laut) айтылады, ал Бавариялық Чам "ч" дыбысымен айтылады.
The name Cham is of Celtic origin and probably means "bend" or "curvature". In fact, a few kilometers from the city, a winding stream called the Chamb flows into the Regen; it probably gave its name to Cham, the first settlement at the bend of the larger river. Alternatively, the name may have derived from Kamm (comb). The city's coat of arms contains a comb. A partner city, also named "Cham" in Switzerland, is actually pronounced with an initial "ch" sound (Ach Laut), whereas Bavarian Cham is pronounced with a .
Тарих
Регенсбург монахтары 8-ғасырда Бавария орманындағы алғашқы және ең көне шіркеу – Мариенмюнстерді Шаммюнстерде салды. Шама қаласы туралы алғашқы мәлімет 976 жылы кездеседі. Гальгенбергте (немісше: "дарға асу төбесі") Киелі Рим империясының императорлық қамалы орналасқан, ол Богемияға қарайтын сауда жолын қорғады. Шамамен 1000 жылы Чамға өз валютасы – Чам динары берілді. 12 ғасырда қаланың орналасқан жері қазіргі орнына көшірілді. 15 ғасырғы гусит соғыстары қала тұрғындарына зор қиындықтар келтірді. 1742 жылы Франц Фрайхерр фон дер Тренктің пандур әскерлері қалаға шабуыл жасап, қиратты. Чамға алғашқы теміржол байланысы 1861 жылы келді. 1945 жылғы 18 сәуірде Чамның батыс бөлігіне жасалған британдық әуе шабуылынан 63 адам қаза тапты. Силезия мен Судеттен келген көптеген неміс соғыс қашқындарының қоныс аударуы Чам халқын 5 860-тан 10 000-ға дейін көбейтті. Француз қарсыласы Жаннетт Гюйоның әкесі, Жан-Мари Гюйо, ол да қарсыластың мүшесі болған, 1944 жылдың басында тұтқындалып, Чамға жеткізілді, онда ол қайтыс болды.
Monks from Regensburg founded the Marienmünster, the first and oldest church in the Bavarian forest, at Chammünster in the 8th century. The first reference to Cham as a city appears in 976. An imperial castle of the Holy Roman Empire stood on the Galgenberg (German: "gallows hill"), providing protection for the trade route into Bohemia. Cham was granted its own currency in around 1000, the so called Cham Denar. The 12th century saw the town's location shifted to its current place. The Hussite Wars of the 15th century inflicted great hardships on the townspeople. In 1742, the Pandur troops of Franz Freiherr von der Trenck overran and destroyed the city. Cham's first railway connection came in 1861. On April 18, 1945, a British air raid on the western part of Cham caused 63 deaths. The arrival of numerous German war refugees from Silesia and the Sudetenland swelled Cham's population from 5,860 to over 10,000. The father of the French resistance fighter Jeannette Guyot, Jean Marie Guyot, who likewise was a member of the resistance, was arrested in early 1944 and transported to Cham, where he died.