1744 жылғы Мадонна дель’Ольмо шайқасы немесе Кунео шайқасы
Battle of Madonna dell'Olmo
1744 ж. Мадонна дель Ольмо шайқасы (Кунео шайқасы): Франция, Испания әскерлері Сардинияға қарсы жеңіске жетті. Аустрия мұрагерлік соғысы, стратегиялық мақсаттар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1744 жылғы Аустрия мұрагерлік соғысы кезіндегі шайқас. Мадонна делл'Ольмо шайқасы немесе Кунео шайқасы 1744 жылдың 30 қыркүйегінде Кунео қаласының шетінде, Аустрия мұрагерлік соғысы барысында болды. Шайқас Испания және Франция әскерлерінің Сардиния Корольдігін жеңуімен аяқталды, бірақ бұл жеңіс жеңімпаздардың жорығын одан әрі дамытуға көмектеспеді.
1744 battle during the War of the Austrian Succession
The Battle of Madonna dell'Olmo or Battle of Cuneo was fought on the outskirts of Cuneo on 30 September 1744, in the War of the Austrian Succession. The battle ended in a victory for the armies of Spain and France over the Kingdom of Sardinia but it did not advance the victors' campaign.
Кіріспе
Кунео шайқасы 1744 жылдың ортасындағы франко-испан саясатындағы келіспеушіліктерден туындады. Испания Генуя арқылы Италия жағалауы бойымен Парма аймағын басып алуды көздеді, бұл аймақ Испания королі Филипп V және оның әйелі Елизавета Фарнезедің үшінші ұлы, Инфанте Филипптің болашақ иелігі ретінде бұрыннан белгіленген еді. Францияның басты мақсаты Пьемонт-Сардинияны әлсіретіп, оны Австриядан бөліп, тіпті соғыстан толығымен шығару болды. Француз қолбасшысы Конти князі испандықтардың шабуыл жоспарын дұрыс деп санамағандықтан қабылдамады, ал испан королевасы Бурбон әскерлерінің басты ұстанымы болуы керек деп есептеген нәрсеге қарсылықты қабылдамайтын еді. Нәтижесінде, келісімге келді. Испанияның жоспары Пьемонт-Сардинияны бағындырғаннан кейін ғана іске асырылатын болды, содан кейін бірлескен әскерлер Инфанте Филипптің жаңа иелігін қамтамасыз ету үшін Ломбардияға жорыққа шығады.
The battle of Cuneo was brought about by a difference in Franco Spanish policy during the middle part of 1744. Spain wished for an advance along the coast of Italy through Genoa to occupy the lands around Parma, which it already had been decided were going to be the future realm of Infante Philip, the third son of King Philip V of Spain and his wife, Elisabeth Farnese. The chief aim of France was to humble Piedmont Sardinia and to force her to detach herself from Austria, or better yet, force her to drop out of the war entirely. The French commander, the Prince of Conti, would not accept the Spanish plan of attack because he thought it was unsound, while the Spanish queen would brook no opposition to what she believed should be the key thrust of the joint Bourbon armies. In the end, a compromise was negotiated. Spain's plan was not to be followed until after the humbling of Piedmont Sardinia, after which the joint armies would march into Lombardy to secure the Infante Philip his new realm.
Француз-испандықтар Кунеоға қарай алға жылжиды
Пьемонтқа шабуыл жасаудың негізгі жоспарын Францияның альпілік соғыс саласындағы жетекші сарапшысы, генерал-лейтенант Пьер Жозеф де Бурсе жасады. Пьемонтқа шабуыл жасаған кез келген әскер үшін басты мәселе – оның жолын қорғайтын альпілік өткелдерді басып өту болатын. Тіпті, шағын қорғаушы күштер де шабуылды тиімді тоқтатуға қабілетті еді. Де Бурсе сандық артықшылық 33 000-ге қарсы 25 000 болғанда, шабуылдаушы күшті бірнеше колоннаға бөлу арқылы ең жақсы нәтижеге қол жеткізілетінін есептеді, олар кейін шеткі бекеттерге көп бағытты шабуыл жасауға көшеді. Инфильтрация тактикасын қолдану арқылы Пьемонттың позицияларын орап алу оңай болады, бұл күтпеген жерден шабуылдар жасауға мүмкіндік береді. Соңында, бүкіл майдан бойында қысым жасау арқылы Пьемонттың қорғаныс периметрінің бірде-бір жерде жарылатыны және колонналар қайта бірігіп, олқылықтан өтетіні болжалды. Осыны ескере отырып, франко-испан әскері маусым айында Дофин аймағында қайта топтаса бастады. Жиналғаннан кейін, шабуылдаушы колонналар Брайансон мен Сент-Этьен арасындағы майданға орналасты. 5 шілдеде франко-испан әскері лагерьді тастап, Пьемонттың ортасына қарай тоғыз жеке колоннамен жол тартты. Конти мен Ла Мина арасындағы пікір келіспеушіліктерге қарамастан, франко-испан әскері бірнеше алғашқы жеңістерге қол жеткізді. Стура аңғарына кіргенде, жол Баррикада деп аталатын 6 метрлік тар шатқалдан өтті. Де Бурсе берген кеңес бойынша, позицияның солтүстігі мен оңтүстігіндегі әскерлер таулар арқылы Пьемонт позициясының артына шықты, ал тұзаққа түсіп қалмас үшін, Пьемонттықтар аңғарды кез келген шайқассыз эвакуациялады. Нұсқауларға сәйкес, франко-испан әскері енді Карл Эммануэльдің қорғанысындағы олқылықты пайдалану үшін Стура аңғарына жиналды. Франко-испан әскері 19 шілдеде Кастельдельфино шайқасында тағы да жеңіске жетті; одан әрі, 1744 жылдың 17 тамызында Кунеоға дейінгі соңғы бекет болған Демонте қаласы Контиге берілді.
The principal plan for invading Piedmont was devised by Lt Gen Pierre Joseph de Bourcet, who was France's leading expert in alpine warfare. The main problem for any army invading Piedmont was the problem of surmounting the alpine passes that guarded its approaches. Even a small number of defenders could effectively block an advance. De Bourcet's reasoning was that with a numerical superiority of 33,000 to 25,000 the best result would be obtained by separating the attacking force into several columns, which would then attack outlying outposts in a multi pronged advance. Using infiltration tactics, it would be easy to envelop the Piedmontese positions, allowing attacks to be launched where most unexpected. Finally, by putting pressure along the whole front it was reasoned that the Piedmontese defence perimeter would crack at some point, and then the columns could re unite and push through the gap. With this in mind, the Franco Spanish army began to regroup in the Dauphiné region in June. Once concentrated, the attacking columns lay on a front between Briançon and St. Etienne. On 5 July the Franco Spanish army broke camp and headed in nine separate columns towards the heart of Piedmont. Despite bickering between Conti and La Mina, the Franco Spanish army experienced several early triumphs. Entering the Stura valley, the route passed through a 6 m defile known as the Barricades. Following De Bourcet's advice, troops to the north and south of the position emerged throughout the mountains onto the rear of the Piedmont position, and rather than being caught in a trap the Piedmontese evacuated the valley without a fight. In accordance with instructions, the Franco Spanish army now converged on the Stura Valley in order to take advantage of the gap in Charles Emmanuel's defences. The Franco Spanish army triumphed again on 19 July when it won the Battle of Casteldelfino; to cap it all, the town of Demonte, the last outpost before Cuneo, surrendered to Conti on 17 August 1744.
Кунео қоршауы
Пруссия королі Фредерик Богемияға жорық жасағанда, Карл Эммануэль Кунеоны қорғау үшін қажетті әскердің көп бөлігі өз иеліктерінен келуі керек екенін түсінді. Осыны ескере отырып, ол Салуццо маңында 25 мыңдық әскерін тоқтатты және жағдайдың қалай дамитынын күтті. Кунеоны қорғау үшін ол Кампо-Санто шайқасында өзін жақсы көрсеткен генерал-майор Леутрумды гарнизон бастығы етіп тағайындады және патшалықтың милициясын жұмылдырды, олар тамаша партизандық күш ретінде танылатын. Кунео қамалы 12-13 қыркүйек түнінде басталды. Контидің жоспары үш әскерді қамтыды: біреуі қамалдау үшін, біреуі Карл Эммануэль әскеріне қарсы тұру үшін, ал үшіншісі айналасымен аралау үшін. Леутрум үлкен ептілік танытса да – зеңбіректер үшін траншеяларды жарықтандырып, аспанды жарықтандырды және үздіксіз шабуылдар жасады, – 28 қыркүйекке қарай Конти әскері бекініске жақындады. Осы сәтте Сардиния патшасы әрекет етуге шешім қабылдады.
With King Frederick of Prussia advancing into Bohemia, Charles Emmanuel knew that the bulk of the troops needed for the defence of Cuneo would have to come from his own domains. With that in mind he held back his army of 25,000 near Saluzzo to await developments. To safeguard Cuneo he appointed Major General Leutrum – who had performed well at Campo Santo – to command the garrison, and called out the kingdom's militia, which could act as a superb guerrilla force. The siege of Cuneo began on the night of 12/13 September. Conti's plan involved three armies one to besiege, one to oppose Charles Emmanuel's Army and another to patrol the surrounding lands. Although Leutrum showed great ingenuity – lighting the sky to illuminate the trenches for his cannon and continuously mounting sorties – by 28 September Conti's army was closing in on the fortress. It was at this point that the King of Sardinia decided to act.
Шарль Эммануэльдің жоспары
Шарль Эммануэль қарсыластарының сандық артықшылығын ескере отырып, Кунео қаласын құтқару үшін одан да амбициялы жоспар қажет деп шешті. Осы оймен король әскері үшін бес жеке мақсатты ұсынды:
Charles Emmanuel had already decided that with his opponents' numerical superiority, a more ambitious plan was needed to relieve Cuneo. With this in mind the King proposed five separate aims for his army:
Франко-испан әскерімен шешуші шайқас. Кунеоға көмек жіберіп, жараланғандарды эвакуациялау. Бурбон бекіністеріне Кунео маңында шабуыл жасау. Леутрум Гессо өзенінің шығысындағы қоршау құрылыстарын жою үшін шабуылға шығу. Оның жасағы Стура аңғарындағы франко-испандық байланыс жолдарына шабуыл жасау. Бұл жоспардың ерекшелігі – егер бірінші мақсат Конти мен Ла Минаны Сардиния армиясымен ұстап, қалған төрт мақсаттан хабарсыз қалдырса, онда король алдағы шайқаста жеңіске жеткенімен жетпегенімен де маңызды емес. Басқа мақсаттар орындалып, қыс кіріп, қар бастағанда француз және испан әскері қоршаудан шығып, Францияға қайта шегінуге мәжбүр болады. Сардиния королі уақытты ұзартуға тырысты.
A pitched battle with the Franco Spanish army. To send in supplies to Cuneo and evacuate the wounded. To attack Bourbon outposts around Cuneo. For Leutrum to lead a sortie to destroy the siege works east of the Gesso river. For his militia to attack the Franco Spanish lines of communication in the Stura Valley. The brilliance of this plan was that as long as the first aim kept Conti and La Mina preoccupied with the main Sardinian army and completely unaware of the other four aims, then the King would not need to win the coming battle. With the other aims fulfilled and winter and the snow closing in, the French and Spanish would be forced to disengage from the siege and retreat into France. The King of Sardinia was playing for time.
Шайқас
Қыркүйектің аяғында Карл Эммануэль әскерін Салуццодан Кунеоға қарай жылжытты, ал сонымен бірге Конти әскерін пиемонтиліктерге қарай жылжытты. 29 қыркүйек күні күн батқанда Конти Караглио мен Мадонна делл’Ольмо арасында орналасты, ал 30 қыркүйек күні таңында Карл Эммануэль әскерін Контиге қарсы позицияға жеткізді. Түскі уақытта сардиниялық әскердегі хорваттар (Австриядан алынған) Мадонна делл’Ольмоға шабуыл жасағанда шайқас басталды. Бірақ хорваттардың шабуылы испандықтармен тойтарылды, тіпті Карл Эммануэльдің гранадиерлері де ілгері жылжуға мүмкіндік таппады. Қарсы жақта француз әскері арықтар мен кедергілердің кедергісінен пиемонтиліктерге жеткізе алмады. Алайда, орталықта Конти артиллериясын тиімді пайдаланды, ол француз жаяу әскерінің шабуылына жамылғы болды. Орталық үшін болған шайқас Карл Эммануэль Мадонна делл’Ольмоны басып ала алмайтынын түсінгенге дейін теңгерімде болды, содан кейін ол реттелген түрде шегінуге бұйрық берді. Түнге қарай екі әскер де шайқастан шықты. Сардиния королі 4000-4400 әскерін жоғалтты, ал Бурбон әскерінен 2700-4000 адам қаза тапты немесе жарақат алды. Басқа мәліметтерде испандықтардың шығыны 3000, ал француздықтардың 5000 адамды құрады.
Late in September, Charles Emmanuel advanced his army from Saluzzo towards Cuneo while at the same time Conti moved his army towards the Piedmontese. By the close of day on September 29, Conti occupied a position between Caraglio and Madonna dell'Olmo, whilst on the morning of 30 September Charles Emmanuel moved his army into position opposite Conti's. The engagement began around noon when the Croats (on loan from Austria) in the Sardinian army charged towards Madonna dell'Olmo. The Croat attack, however, was repulsed by the Spanish and even Charles Emmanuel's grenadiers could make no headway. On the opposite flank the French could not get to grips with the Piedmontese because of a ditch and some barricades barring the way. In the centre, however, Conti made excellent use of his artillery, which provided cover for a French infantry attack. The battle for the centre lay in the balance until Charles Emmanuel, realising that he would not be able to capture Madonna dell'Olmo, ordered an orderly retreat. By nightfall the two armies had disengaged. The King of Sardinia had lost 4,000 4,400 men, whilst the Bourbon losses were 2,700 4,000 men killed or wounded. Other accounts give 3,000 losses for the Spanish and 5,000 for the French.
Салдары
Франко-испан әскері жеңіске жеткенімен, сол түні Шарль Эммануэльдің тапқыр жоспары көптеген мақсаттарына қол жеткізгені анық болды. Кюнео маңындағы Бурбон бекіністері бұрынғыдай сақталғанмен, қоршау құрылыстары қиратылды, гарнизон жаңадан жабдықталды және күшейтілді, ал Контидің байланыс жолдары үзілді. Одан астам, 15 000 сардиндық жаудың шабуылынан, аурудан және Кюнеодегі дезертирліктен қаза тапты. 1 қазан күні жаңбыр басталып, орлар суға батып, жолдар жойылды. 11 қазанда өткен соғыс кеңесінде қыс жақындап, Франко-испан әскері мақсатына одан да алыстағандықтан, қысқы қарлар өткелдерді жауып тастамас бұрын әскердің шегінуі керек деп шешілді. 19 қарашада Франко-испан әскері Альп тауларын қайтадан өтті. 20 қарашада қар жауа бастады.
Although victory had gone to the Franco Spanish army, it became apparent that evening that Charles Emmanuel's brilliantly conceived plan had fulfilled most of its objectives. Although the Bourbon outposts around Cuneo were intact, the siege works had been destroyed, the garrison re supplied and reinforced, and Conti's communications had been cut. Moreover, 15,000 men had been lost to Sardinian enemy actions, sickness and desertion at Cuneo. Further problems followed when it began to rain on the first of October, the trenches flooded and roads were wiped out. At a council of war on 11 October it was decided that with winter approaching and the Franco Spanish Army even further from their goal, the army should retreat before the winter snows closed the passes behind them. By 19 November the Franco Spanish army had recrossed the Alps. On 20 November it began to snow.