Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Сидней» мен «Корморан» теңіз шайқасы
Sinking of HMAS Sydney
1941 ж. Батыс Аустралия жағалауындағы теңіз шайқасы: «Сидней» мен «Корморан» кемелерінің арасындағы қақтығыс, құрбан болғандар мен аман қалғандар туралы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1941 жылғы екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі теңіз шайқасы
1941 naval battle during World War II
1941 жылдың 19 қарашасында Австралияның жеңіл крейсері және неміс көмекші крейсері «Корморан» Батыс Австралия жағалауында шайқасты. Капитан Джозеф Бернетт басқаратын «Сидней» және фрегат капитаны Теодор Детмерс басқаратын «Корморан» Дирк Хартог аралынан шамамен кездесті. Бір кемелік шайқас жарты сағатқа созылды, нәтижесінде екі кеме де қирады. 24 қарашадан бастап, «Сидней» портқа оралмағандықтан, әуе және теңізден іздеу-құтқару жұмыстары жүргізілді. «Кормораннан» аман қалғандарды тасымалдаған қайықтар мен салдар теңізде табылды, ал басқалары Карнарвоннан солтүстікке қарай 60 км (37 миль) жердегі Куобба станциясына жағаға жетті; «Корморанның» 399 экипажының 318-і аман қалды. «Сиднейден» сынықтар табылды, бірақ 645 адамнан тұратын экипаж мүшелерінің ешқайсысы аман қалған жоқ. Бұл Аустралия Корольдік теңіз күштері тарихындағы ең көп адамдық шығын болды, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде барлық экипажымен бірге жоғалған ең ірі одақтас соғыс кемесі және Австралияның соғыс кезеңіндегі моральдық жағдайына ауыр соққы болды. Австралия билігі «Сиднейдің» тағдырын соғыс аяқталғанға дейін тұтқын лагерьлерінде ұсталған «Кормораннан» аман қалған экипаж мүшелерінен білді. Шайқас жиі дау-дамайлардың ортасында болды, әсіресе екі кеме 2008 жылы табылғанға дейін. «Сидней» сияқты мақсатты түрде салынған соғыс кемесінің «Корморан» сияқты өзгертілген сауда кемесіне қалай жеңілгені туралы әртүрлі болжамдар айтылды, осы тақырыпта көптеген кітаптар жарық көрді, сондай-ақ 1999 және 2009 жылдары үкіметтік сараптамалардың екі ресми есебі жарияланды. Неміс деректеріне сәйкес, олар Австралиялық тергеушілермен соғыс кезінде және кейінгі талдауларда шындыққа сай және жалпы алғанда дұрыс деп бағаланды, «Сидней» «Корморанға» тым жақын келгендіктен, Австралиялық крейсер ауыр бронясы мен қарудың артықшылықтарын жоғалтты. Дегенмен, соғыстан кейінгі бірнеше жарияланымдар «Сиднейдің» жоғалуы кең ауқымды жасырын әрекеттерге ұшыраған, немістер соғыс заңдарын бұзған, Австралиялық аман қалғандар шайқастан кейін жаппай қырғынға ұшыраған немесе Жапон империясының осы оқиғаға құпия түрде қатысқан (желтоқсан айында соғыс жариялағанға дейін) деп мәлімдеді. Қазіргі уақытта осы теорияларды растайтын ешқандай дәлел жоқ.
On 19 November 1941, the Australian light cruiser and the German auxiliary cruiser German auxiliary cruiser Kormoran engaged each other in a battle off the coast of Western Australia. Sydney, with Captain Joseph Burnett commanding, and Kormoran, under Fregattenkapitän Theodor Detmers, encountered each other approximately off Dirk Hartog Island. The single ship action lasted half an hour, and both ships were destroyed. From 24 November, after Sydney failed to return to port, air and sea searches were conducted. Boats and rafts carrying survivors from Kormoran were recovered at sea, while others made landfall at Quobba Station, 60 km (37 mi) north of Carnarvon; 318 of the 399 personnel on Kormoran survived. While debris from Sydney was found, there were no survivors from the 645 strong complement. It was the largest loss of life in the history of the Royal Australian Navy, the largest Allied warship lost with all hands during World War II, and a major blow to Australian wartime morale. Australian authorities learned of Sydneys fate from the surviving Kormoran personnel, who were held in prisoner of war camps until the end of the war. Controversy has often surrounded the battle, especially in the years before the two wrecks were located in 2008. How and why a purpose built warship such as Sydney was defeated by a modified merchant vessel such as Kormoran was the subject of speculation, with numerous books on the subject, as well as two official reports by government inquiries, published in 1999 and 2009. According to German accounts—which were assessed as truthful and generally accurate by Australian interrogators during the war, as well as most subsequent analyses—Sydney approached so close to Kormoran that the Australian cruiser lost the advantages of heavier armour and superior gun range. Nevertheless, several post war publications have alleged that Sydneys loss had been the subject of an extensive cover up, that the Germans had not followed the laws of war, that Australian survivors were massacred following the battle, or that the Empire of Japan had been secretly involved in the action (before officially declaring war in December). Currently no evidence supports any of these theories.
HMAS Сидней
"Лиандер" класының модификацияланған үш жеңіл крейсерінің бірі болды. Корольдік теңіз флоты үшін салынған крейсерді Австралия үкіметі сатып алды, ол ескі крейсерді алмастыру үшін қолданылды және 1935 жылдың қыркүйегінде RAN құрамына қабылданды. Крейсердің ұзындығы 171 метр (562 фут) болатын және Сиднейдің суыруы болды. Крейсердің негізгі қару-жарағы ретінде төрт екі мұнаралы 6 дюймдік (152 мм) зеңбірек ("А" және "Б" алдыңғы, "Х" және "Y" артқы) болды. Бұларға 4 дюймдік (102 мм) төрт зениттік зеңбірек, 9 .303 дюймдік (7,7 мм) пулемет және екі төрттік орнатылған сегіз торпеда түтігі қосылды. Крейсерде сондай-ақ бір Supermarine Walrus десанттық ұшағы болды. Бастапқыда Австралия суларында сүйемелдеу және патрульдік міндеттерді орындауға тағайындалған Сидней 1940 жылдың ортасында Жерорта теңізіне жіберілді. Сидней сегіз ай бойы итальяндық теңіз күштеріне қарсы операциялар жүргізді, оның ішінде бірнеше шайқастарға қатысып, екі итальяндық соғыс кемесі мен бірнеше сауда кемелерін баттырды, сондай-ақ конвойлерді сүйемелдеу және жағалауды бомбалауға көмектесті. 1941 жылдың қаңтар айының басында крейсер Австралияға қайтарылды: кеме мен экипажды демалдыру қажеттілігі, RAN флотында жауынгерлік тәжірибені тарату жоспарлары және жақын жердегі суларда неміс рейдерлерінің белсенділігінен кейін елді нығайту қажеттігі – барлығы осы шешімге әсер етті. Сидней Батыс Австралиядағы Фримантл қаласына тағайындалды және сүйемелдеу және патрульдік міндеттерді қайтадан жалғастырды. 1941 жылдың мамыр айында капитан Джон Коллинзден капитан Джозеф Бернеттке басқару тапсырылды. 11 қарашада Сидней Фримантельден Сингапурге бағыт алды. Кемелер Сунда бұғазына келді, онда 17 қарашада әскер тасымалдау кемесі берілді.
was one of three Modified Leander class light cruisers of the RAN. Built for the Royal Navy, the cruiser was bought by the Australian government to replace , and it was commissioned into the RAN in September 1935. The cruiser was 562 feet (171 m) long and displaced Sydney carried eight 6 inch (152 mm) guns in four twin turrets ("A" and "B" forward, "X" and "Y" aft) as primary armament. These were supplemented by four 4 inch (102 mm) anti aircraft guns, nine .303 inch (7.7 mm) machine guns, and eight torpedo tubes in two quadruple mountings. The cruiser also carried a single Supermarine Walrus amphibious aircraft. Initially assigned to escort and patrol duties in Australian waters, Sydney was sent to the Mediterranean in mid 1940. Sydney operated against Italian naval forces for eight months, during which she participated in multiple battles, sank two Italian warships and several merchantmen, and supported convoy operations and shore bombardments. The cruiser was recalled to Australia in early January 1941: the need to rest the ship and personnel, plans to spread combat experience across the RAN fleet, and a desire to reinforce the nation following German raider activity in nearby waters were all factors. Sydney was assigned to Fremantle, Western Australia, and resumed escort and patrol duties. Command was handed over from Captain John Collins to Captain Joseph Burnett in May 1941. On 11 November, Sydney departed Fremantle for Singapore with the transport The vessels sailed to Sunda Strait, where the troopship was handed over on 17 November to .
Корморан
1930 жылдары Версаль келісімінің салдарынан Кригсмариннің (Германия әскери-теңіз күштері) және басқа елдердің конвенциялық соғыс кемелерінің арасындағы теңсіздік неміс әскерилерін болашақ соғыстарда коммерциялық шабуылдарға қатысатын қосымша крейсерлердің пайдалы болатынын, ал тиісті кемелерді анықтау қажеттігін түсінуге әкелді. «Штайермарк» (Штирия атымен аталған) сауда кемесі осындай кемелердің бірі болды; ол Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Кригсмаринге қабылданды. «Корморан» 1940 жылдың қазан айында қолданысқа енгізілді. Модификациядан кейін оның ұзындығы 157 метр, сыйымдылығы 8736 тоннаны құрады. Рейдер негізгі қару ретінде алты жеке түймелі зеңбірекпен (алдыңғы және корма палубаларында екі-екіден, бесінші және алтыншысы орталық сызықта) жабдықталған, сонымен қатар екі танкқа қарсы зеңбірек, бес зениттік автокөліктік зеңбірек және алты торпедалық түтік (әр жағында бір жұп су үстіндегі және екі су астындағы түтік) болды. Зеңбіректер жалған қабықша панельдері мен жүк люктерінің қабырғалары артында жасырылған, олар демаскировка бұйрығы берілген кезде ашылатын болды. Қосымша қарулар суперқұрылымның ішінде жасырылған гидравликалық лифттерде орналасқан. «Корморан» 1940 жылдың желтоқсанында фрегат капитаны (коммандер) Теодор Детмерстің басқаруымен Германия суларынан шықты. Атлантикада жеті сауда кемесін батырып, сегізіншісін басып алғаннан кейін, 1941 жылдың сәуір айының соңында рейдкер Индия мұхитына бет бұрды. Келесі алты айда тек үш сауда кемесі ұсталды, ал «Корморан» бірнеше рет неміс қолдау кемелеріне отын құю үшін бағытталды. Рейдер бірнеше жүз теңіз минасын тасымалдағандықтан және 1942 жылдың басында үйге оралғанға дейін олардың бір бөлігін орналастыруды жоспарлағандықтан, Детмерс Лиувин мүйісі мен Фримантел маңындағы кеме жолдарын миналауды жоспарлады, бірақ ол аймақтағы соғыс кемесінен (аустралиялық ауыр крейсер) радиосигналдарды анықтағаннан кейін оны кейінге шегерді. Оның орнына ол солтүстікке қарай жүзіп, Шарк шығанағын зерттеуді шешті. Шайқас кезінде рейдкер голландтық сауда кемесі «Страат Малакка» болып маскировкаланған және 399 адамды тасымалдаған: 36 офицер, 359 теңізші және басып алынған сауда кемесінің экипажынан жалданып, кемедегі кір жуу жұмыстарын атқаратын 4 қытай теңізшісі.
During the 1930s, disparities between the conventional warship strength of the Kriegsmarine (German Navy) and other nations caused by the Treaty of Versailles led the German military to recognise that auxiliary cruisers engaged in commerce raiding would be of use during future wars and that suitable vessels should be identified. The merchant ship Steiermark (named after Styria) was one such vessel; she was taken up by the Kriegsmarine at the start of World War II. Kormoran was commissioned in October 1940. After modification, she was 515 feet (157 m) long and measured 8736 grt. The raider was fitted with six single guns (two each in the forecastle and quarterdeck, with the fifth and sixth on the centreline) as the main armament, supplemented by two anti tank guns, five anti aircraft autocannons, and six torpedo tubes (a twin above water mount on each side, and two single underwater tubes). The guns were concealed behind false hull plates and cargo hatch walls, which would swing clear when the order to decamouflage was given. The secondary weapons sat on hydraulic lifts hidden within the superstructure. Kormoran departed German waters in December 1940, under the command of Fregattenkapitän (Commander) Theodor Detmers. After operating in the Atlantic, during which time she sank seven merchant ships and captured an eighth, the raider sailed to the Indian Ocean in late April 1941. Only three merchantmen were intercepted during the next six months, and Kormoran was diverted several times to refuel German support ships. As the raider was carrying several hundred sea mines and was expected to deploy some of these before returning home in early 1942, Detmers planned to mine shipping routes near Cape Leeuwin and Fremantle, but he postponed this after detecting wireless signals from a warship (Australian heavy cruiser ) in the area. Instead, he decided to sail north and investigate Shark Bay. At the time of the battle, the raider was disguised as the Dutch merchantman Straat Malakka and carried 399 personnel: 36 officers, 359 sailors, and 4 Chinese sailors hired from the crew of a captured merchantman to run the ship's laundry.
Шайқас
Ескерту: Осы бөлімде көрсетілген барлық уақыт UTC+7 бойынша.
Note: All times in this section are UTC+7.
Сәйкестендіру
19 қарашада сағат 16:00-ден сәл бұрын «Корморан» Батыс Австралиядағы Карнарвонның оңтүстік-батысында болды. Сағат 15:55-те рейдер солтүстікке қарай (025° бағыт) жүзіп бара жатқанда, бастапқыда биік кеменің желкені деп ойланған нәрсе порттың бұрышынан көрінді, бірақ ол тез арада әскери кеме (HMAS Sydney) мачтасы екені анықталды. Алғашқыда байланыс сигналды шаммен «NNJ» («Сіз сигнал әріптерін көрсетуіңіз керек») дегенді қайта-қайта жіберуге тырысты, бірақ рейдердегілер бұл сирек қолданылатын сигналды түсінбеді және жауап бермеді. «Сидней» 30 минут бойы сигнал беріп тұрды, содан кейін крейсердегілер «VH» («Сіз сигнал әріптерін көтеруіңіз керек») белгісін жіберу үшін жалауларды қолданды, ал сигнал шамды хабарды қарапайым тілмен жеткізу үшін пайдаланды. Тағы бір кешіктіруден кейін «Корморан» триатикалық тұтқаға «PKQI» – голланд сауда кемесі «Страат Малакка» шақыру белгісін көтерді және голланд сауда байрағын көтерді. «Сидней» «Сыңайтты» деп белгі берді, оны «Корморан» бортындағы сигнал офицері соққыны ұзартып, оң жаққа бұрып жіберді. «Сидней» «Кормораннан»: «Қайда бара жатырсыз?» деп сұрады, рейдер «Батавия» деп жауап берді. «Сидней» рейдердің шығу порты мен жүгі туралы сұраған сигналдар берген болуы мүмкін; мұны мәлімдеген немістер өздерінің жауаптары «Фримантль» және «Тікелей тауарлар» екенін айтты. Сағат 17:00-де Детерс өзінің радио операторларына «Страат Малаккаға» күдікті кеме жақындап келе жатқанын көрсететін жалған апат сигналын жіберуге нұсқау берді. Бұл сигналды «Uco» буксирі («QQQQ [түсініксіз] 1000 GMT») және Джеральдтондағы жағалау станциясы («[түсініксіз] 7C 11115E 1000 GMT») ішінара қабылдады. Джеральдтон станциясы барлық кемелерге хабарлауға ештеңе бар ма деп сұраған хабар жіберді (немістер бұл хабарды олардың сигналын растау деп түсіндірді), бірақ жауап болмағаннан кейін оны 27 қарашада Әскери-теңіз басқармасына хабарланғанға дейін елемеді. Сигнал алмасу және апат сигналы кезінде «Сидней» рейдердің оң жақтағы бортынан параллель бағытта, шамамен «Кормораннан» алды. Крейсердің әрекетке дайындық станциясында болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін; негізгі қарулары мен порттық торпедалық аппараттары «Корморанға» бағытталған, ал оның «Валрус» барлаушы ұшағы ұшырылуға дайын болды, бұл Детерсті «Сиднейге» шабуылға дайындалуға итермеледі, бірақ оның қарулары ұшқышсыз болды, ал персонал жоғарғы палубада тұрды. Маневр кезінде «Сидней» «IK» («Циклонға, дауылға немесе тайфунға дайындалу керек» дегеннің қысқаша түрі) сигналын жіберген сияқты, бірақ «Корморан» бұған жауап бермеді, себебі олардың көзқарасынан мұндай сигнал түсініксіз болды. Немістер бұл әріптердің шынайы «Страат Малакканың» құпия, одақтастар тағайындаған шақыру белгісінің ішкі бөлігі екенін білмеді – «IIKP»: оның жеке басын тексеру үшін кеме сыртқы әріптерді қайтара білдіруі керек болды. Сағат 17:30-да, рейдер 15 минут бойы жауап бермегеннен кейін, «Сидней» шам арқылы «Сырлы белгіңізді көрсетіңіз» деген сигнал берді.
On 19 November, shortly before 16:00, Kormoran was southwest of Carnarvon, Western Australia. The raider was sailing northwards (heading 025°) at At 15:55, what was initially thought to be a tall ship sail was sighted off the port bow, although it was quickly determined to be the mast of a warship (HMAS Sydney). Communications were initially attempted with a signal lamp to repeatedly send "NNJ" ("You should make your signal letters"), but those aboard the raider did not understand the uncommonly used signal and did not respond. Sydney continued to signal for 30 minutes, after which those aboard the cruiser used flags to send the more common "VH" signal ("You should hoist your signal letters"), while the signal lamp was used to transmit the message in plain language. After another delay, Kormoran raised "PKQI"—the call sign for the Dutch merchant ship Straat Malakka—on the triatic stay and hoisted a Dutch merchant ensign. Sydney signalled "Make your signal letters clear", which the signals officer aboard Kormoran did by lengthening the halyard and swinging it around to starboard. Sydney asked Kormoran "Where bound? ", to which the raider responded "Batavia". Sydney may have then made signals asking for the raider's port of origin and cargo; the Germans who claimed this said their replies were "Fremantle" and "Piece goods", respectively. At around 17:00, Detmers instructed his wireless operators to send a false distress signal indicating that Straat Malakka was being approached by a suspicious ship. This signal was partially received by the tugboat Uco ("QQQQ [unintelligible] 1000 GMT") and a shore station at Geraldton ("[unintelligible] 7C 11115E 1000 GMT"). The Geraldton station broadcast a message to all ships asking if there was anything to report (which was interpreted by the Germans as acknowledgement of their signal), but after no response was forthcoming, they ignored it until a report on the signal was forwarded to the Naval Board on 27 November. During the exchanges and distress signal, Sydney positioned herself just off the raider's starboard beam on a parallel course, approximately from Kormoran. The cruiser may or may not have been at action stations; the main guns and port torpedo launcher were trained on Kormoran, and her Walrus scout plane had been readied for launch, prompting Detmers to prepare to engage Sydney, but her guns were unmanned, and personnel were standing on the upper deck. During her manoeuvre, Sydney appeared to signal "IK" (the short form for "You should prepare for a cyclone, hurricane, or typhoon"), which Kormoran did not respond to, as from their perspective, such a signal did not make sense. The Germans were unaware that the letters were the interior of the real Straat Malakkas secret Allied assigned callsign, "IIKP": to verify her identity, the ship had to signal back the outer letters. At around 17:30, after the raider had failed to reply for 15 minutes, Sydney signalled by light "Show your secret sign".