Итальяндық гуманист және Польшадағы дипломат Қаллимах

Кіріспе

Италиялық гуманист Филиппо Буонаккорси, Каллимах, Каллимико, Бонакурарий, Кекулус, Джеминяненсис (лат. Philippus Callimachus Experiens, Bonacursius; Filip Kallimach, 2 мамыр 1437 – 1 қараша 1496) – Польшада қызмет еткен итальян гуманисті, жазушы және дипломат.

Өмір

Филиппо Буонаккорси Италияның солтүстік-орталық бөлігінде, Тосканадағы Сан-Жиминьяно қаласында дүниеге келген. Ол алғаш рет Венеция мен Римде көзге түсті, онда епископ Бартоломео Роверелланың хатшысы болды. 1462 жылы Римге көшіп, Юлий Помпоний Лаэтустың Рим академиясының мүшесі атанды. 1468 жылы Папа Павел II-ге жасалған қастандыққа қатысқан деген күдікпен Польшаға қашып кетті. Польшада Львов епископы Григорий Саноктың қызметіне тұрды. Помпоний оның гомосексуалды екенін айтып, «бұзылған әдеттеріне» сілтеме жасады. Оның қолжазбаларында табылған гомоэротикалық өлеңдер (соның ішінде Сегни епископы Лусио Фазиниге арналған өлең) оған содомит ретінде танымал болғанымен, бұл жас кезінде болған оқиғалармен байланысты сияқты. Бұл Рим академиясының ежелгі дәуірдегі үлгілерге сүйене отырып, гомосексуалдық махаббат концепциясын қайта жаңғырту мақсатын көрсеткендей. Алайда, Буонаккорси топ ішінде ерлер арасындағы сезімталдық туралы жазу арқылы ерекше көзге түсті. Бірақ Польшаға келгеннен кейін, ол гетеросексуалдық махаббатқа көшкен сияқты; бұл, Римдегі зорлық-зомбылық оқиғаларына сақтықпен ден қоюы болуы мүмкін. Кейін Буонаккорси Польша королі Казимир IV Ягеллонның ұлдарына ұстаздық жасап, дипломатиялық миссияларға қатысты. 1474 жылы патша хатшысы, 1476 жылы Константинопольдегі елші, ал 1486 жылы корольдің Венециядағы өкілі болып тағайындалды. Буонаккорсидің бұрынғы шәкірті, Жохан I ретінде Польша тағына отырғанда, оның ықпалы шарықтау шегіне жетті. Ол 1490 жылы Папа Иннокентий VIII-ге жазған хатында «Балкан» сөзін Батыста алғаш рет қолданды (бұл сөз Болгария тау тізбегіне сілтеме жасайды). Өзінің жазбаларында Буонаккорси аристократия есебінен король билігін күшейтуді жақтады. Краковта Конрад Цельтистің «Содалитас Вистулиана» қоғамына қосылды. Каллимах латын тілінде өлеңдер мен проза жазды және епископ Збигнев Олесницкий, епископ Григорий Санок және Польша королі III Владиславтың өмірбаяндарымен танылды. Оның Краковтың Киелі Үштік базиликасындағы мазары Вайт Стосс шеберлігімен жасалған.

Filippo Buonaccorsi was born in San Gimignano, in Tuscany, in north central Italy. He first appeared in Venice and Rome, where he was secretary to Bishop Bartolomeo Roverella. He moved to Rome in 1462 and became a member of the Rome Academy of Julius Pomponius Laetus. In 1468 he took part in a supposed assassination attempt upon Pope Paul II and fled to Poland. In Poland he found work with the Bishop of Lwów, Gregory of Sanok. Pomponius implied he was homosexual and referred to his "perverted habits". The homo erotic verses (including one addressed to the then Bishop of Segni, Lucio Fazini) which were found in his papers, while earning him a reputation as a sodomite, seem to have been restricted to his youth. This seems to have reflected the aims of the Rome Academy to revive the concept of homosexual love as the ideal, drawing on the precedents set by antiquity. But Buonaccorsi seems to have been particularly active within the group in writing about sexual infatuation between men. However, once in Poland, he seemed to have turned his attention to heterosexual love instead; perhaps a cautious reaction to the violent events in Rome. Buonaccorsi later became tutor to the sons of Polish King Casimir IV Jagiellon and took part in diplomatic missions. In 1474 he was named royal secretary, in 1476 he served as ambassador to Constantinople, and in 1486 he became the King's representative in Venice. With the accession to the Polish throne of Buonaccorsi's former pupil as John I of Poland, his influence peaked. He is credited with the first Western use of the word “Balkan” (referring to the Bulgarian mountain range), in a 1490 letter to Pope Innocent VIII, writing as Buonaccorsi Callimaco. In his writings, Buonaccorsi argued for the strengthening of the king's power at the expense of the aristocracy. In Kraków he joined Conrad Celtis' Sodalitas Vistuliana. Callimachus wrote poems and prose in Latin, and is best remembered for his biographies of Bishop Zbigniew Oleśnicki, Bishop Gregory of Sanok, and King Władysław III of Poland. His tomb in Kraków's Basilica of the Holy Trinity was created by Veit Stoss.

Танымал мәдениетте

Каллимако Буонаккорси – Дороти Даннеттің «Николо үйі» тарихи романдар сериясының, әсіресе жетінші томы «Каприс және Рондо» романында жиі кездесетін кейіпкер.