Кіріспе

Италиялық композитор

Франческо Корбетта (шамамен 1615 – 1681, француз тілінде сондай-ақ Франсиск Корбете) – итальяндық гитарадағы виртуоз, педагог және композитор. Ол өзінің отандастары Джованни Паоло Фоскарини мен Анджело Микеле Бартолоттимен бірге бүгінде "аралас" стиль деп аталатын, тартылған және қысылған үлгілердің үйлесімін дамытушы және өкілі болды.

Ерте өмір және білім

Корбеттаның некрологы, бәлкім, оның гитарашы әріптесі Реми Медард жазған, ол өте ерте жасынан гитараға бейімділігін көрсетті және ата-анасының қарсылығына қарамастан, онымен шұғылдануын жалғастырды. 1671 жылы жарық көрген "La Guitarre Royalle" атты еңбегінің итальяндық кіріспесінде ол гитарада өздігінен үйренгенін, сондай-ақ, өзінің замандастарының көптеген белгілі гитаристерінен өзгеше, ешқашан лютняда ойнамағанын мәлімдейді.

Кәсіби мансап

Корбетта өзінің ерте мансабын Италияда өткізді. Ол Болоньяда мұғалім болып жұмыс істеген сияқты, онда гитарист және композитор Джованни Баттиста Граната оның шәкірттерінің бірі болды. [2] Содан кейін ол Мантуя герцогы Карл II сарайында түрлі лауазымдарда қызмет етті. Бірақ оған жиі демалысқа шығуға рұқсат беріліп, шамамен 1644-1647 жылдар аралығында Испанияға саяхат жасады, онда Мадрид сарайын өзінің шеберлігімен таң қалдырды; Германияға, ол Ганновер герцогтары мен Испан Нидерландында жұмыс істеді, төртінші кітабын, Varii scherzi di sonate губернатор, эрцгерцог Леопольд Вильгельмге арнады. Некролог бойынша, Мантуя герцогы оны Людовик XIV-ке ұсынған; кейбір дереккөздер Людовикке гитара сабақтарын бергенін айтса да, бұл күмәнді, себебі бұл лауазымды 1650 жылдан бастап, Людовик 12 жасқа толғаннан кейін 1695 жылға дейін Бернард Журдан де Ла Салл атқарып келген. Корбетта бұрын Парижге келген болса да, ол 1654 жылға дейін онда тұрақтамаған болуы мүмкін. 1656 жылы Жан Батист Луллидің "La galanterie du temps" балетіне қатысты. Ол эмиграциядағы ағылшын королі Карл II-нің назарына ілігіп, оның Лондонға оралуымен бірге келді. Өмірінің соңғы 20 жылын Лондон мен Париж арасында бөліп өткізді. Ол барокко гитарасының ең ұлы виртуоздарының бірі деп есептеледі.

Ойын-зоок қызметі

Англияда тұрғанда Корбетта музыканттық табысын кәсіби құмар ойыншылық қызметімен, әсіресе рулеткаға ұқсас "Лаччиа ди Каталония" деген ойынды ұйымдастыру арқылы толықтырды. Ол осы бизнесті бастау үшін II Карлмен достығын пайдаланған болуы мүмкін; 1661 жылы король оған осы ойынға монополия берді. Көптеген басқа құмар ойыншылар оның монополиясын бұзуға тырысты, соңында ол олардың кейбіреулеріне пайданың бір бөлігін алу шартымен ойынға құқықтарын өткізді, бірақ кейіннен ол лицензиясыз ойынды жалғастырды деген айып тағылды. Соңғы және қайшылықты талаптардың нәтижесінде II Карл 1664 жылы кездейсоқ ойындарға берілген барлық лицензияларды жойды.

Мұра

Оның бес курс гитараға арналған музыкалық шығармаларының бес жинағы бүгінге дейін сақталған. Корбеттаның ең алғашқы екі кітабы итальяндық дәстүрдегі композицияларды қамтиды, бірақ оның үш кейінгі басылымы француз стиліне көбірек жақын. Кем дегенде тағы екеуі жоғалып кеткен. Оның алғашқы кітабында негізінен би музыкасы кездеседі, ал кейінгі кітаптары аралас стильде жазылған, оның шыңы 1671 жылғы «La Guitarre Royalle» еңбегі болып табылады. Оның 1674 жылғы соңғы кітабы, «La Guitarre Royalle» деп аталатын, қарапайым, көбірек шырқайтын стильге қайта оралады. Бұл басылымдар гитарада континуо ойнау үшін маңызды ақпаратты да қамтиды. Оған жатқызылатын музыканың көп бөлігі қолжазба түрінде сақталған. Корбеттаның композициялық стилі диссонанстың кең қолданылуымен ерекшеленеді, ол көбінесе он жетінші ғасыр музыкасының қағидаларына сәйкес дайындалмайды немесе шешілмейді. Бұл ерекшелікті қазіргі ғалымдардың арасында алғаш рет Ричард Пиннелл атап өткен, және ол көптеген пікірталастарға әкелді. Пиннелл мен Лекс Айзенхардт ішкі дәлелдерге сүйене отырып, Корбеттаның табулатуралары орындаушыға сол қолмен саусақ қоюға көмектесу үшін ойналмауы тиіс ноталарды ұсынуы мүмкін деп болжады. Айзенхардт сондай-ақ Антуан Карренің Корбеттаның шығармаларының жеңілдетілген нұсқаларын келтіріп, осы гипотезаны қолдады. Моника Холл болса, Корбеттаның диссонанстары барокко гитара әдебиетінде ерекше емес екенін, бірақ оның жазуы ерте баттуто стилінің формалды емес тәжірибелерінің, әсіресе 1671 жылғы «La Guitarre Royalle» еңбегіндегі формалды жазуға енгізілген деңгейінің айырмашылығын көрсетеді деп дәлелдеді. Корбетта өз заманының ең маңызды гитара композиторы болды (Гаспар Санц оны «el mejor de todos», яғни «барлығынан ұлысы» деп атады) және аралас стильде алғашқы жариялағандардың бірі болды. Корбетта педагог ретінде де зор ықпалға ие болды. Гранатадан басқа, француз гитарисі Реми Медар да оның шәкірті болған. Тағы бір француз гитарисі Роберт де Визе, Корбеттаға арналған аза тұту композициясы саналатын «Месье Франсисктің қабірі» атты шығарманы жазды. Ол Корбеттаны жеке таныған болуы мүмкін, бірақ оның оның оқушысы болғанына ешқандай дәлел жоқ. Корбетта, әрине, кейіннен Ұлыбритания королевасы Аннаның гитара сабақтарын берген. Алайда, Франция королі Людовик XIV-ке гитара сабақтарын берген деген мәлімет жоқ.