Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік және кейіннен советтік биолог және медицина ғылымының маманы Александр Гаврилович Гурвич (орысша: Александр Гаврилович Гурвич; 1874–1954) – морфогенетикалық өріс теориясын жасаған және биофотонды ашқан ғалым.
Russian and later Soviet biologist and medical scientist
Alexander Gavrilovich Gurwitsch, sometimes Gurvich or Gurvitch (Russian: Александр Гаврилович Гурвич; 1874–1954) was a Russian and later Soviet biologist and medical scientist who originated the morphogenetic field theory and discovered the biophoton.
Ерте өмір
Гурвич еврей провинциялық заңгердің ұлы болды; оның отбасы өнерге және интеллектуалдыққа бейім болды, ал сурет салуға түсе алмаған соң ғана медицинаны оқуға шешім қабылдады. Карл Вильгельм фон Купфердің зертханасында зерттеу жүргізгеннен кейін, ол эмбриология саласында маманданды және 1895 жылы гаструляцияның биохимиясы жөніндегі алғашқы мақаласын жариялады. 1897 жылы Мюнхен университетін А. А. Боемнің басшылығымен бітірді.
Gurwitch was the son of a Jewish provincial lawyer; his family was artistic and intellectual, and he decided to study medicine only after failing to gain a place studying painting. After research in the laboratory of Karl Wilhelm von Kupffer, he began to specialise in embryology, publishing his first paper on the biochemistry of gastrulation in 1895. He graduated from Munich University in 1897, having studied under A. A. Boehm.
Морфогенетикалық өріс теориясы
Мектепті бітіргеннен кейін 1907 жылға дейін Страсбург және Берн университеттерінің гистологиялық зертханаларында жұмыс істеді. Осы кезде ол болашақ әйелі және өмір бойы серіктесі, Ресейде туған медициналық шәкірт Лидия Фелицинамен танысты. Туысы Леонид Мандельштамның көмегімен физика ғылымындағы жаңалықтарға деген қызығушылығы оның морфогенетикалық өріс теориясын қалыптастыруына көмектесті, бірақ Гурвич өзі бұл теорияны өмір бойы тек ұсыныс ретінде қарастырды. 1904 жылы Ресей армиясында әскери қызметін өткерген ол көп ойлануға мүмкіндік алды және барлық даму процесін толық түсінудің онтогенезді толыққанды түсінуге жеткізбейтінін, тіпті оған әкелмейтінін түсінді. Мұндай жеке процестердің реттілігін түсіндіру үшін тұтас, "жоғарыдан төменге" бағытталған модель қажет болды. Осы ой оны эмбриологияда өріс теориясын қабылдауға итермеледі. Оның идеялары замандасы Ханс Дриештің пікірлерімен көп ортақ нәрсеге ие болды, және олар өзара кәсіби құрметпен қарым-қатынас жасады. Келесі он жылдық ішінде Гурвич жасушалардың бағыты мен бөлінуінің жергілікті деңгейде кездейсоқ екенін, бірақ тұрақты кері квадрат заңына бағынған жалпы өріс арқылы үйлесімді болатынын дәлелдейтін бірқатар маңызды мақалалар жариялады – бұл үшін кең ауқымды статистикалық талдау қажет болды. 1907 жылы ол "Омыртқалы жануарлар мен адамның эмбриологиясының атласы және жоспары" атты толық еңбегін жарыққа шығарды.
After graduation, he worked in the histology laboratories of the universities of Strasbourg and Bern until 1907. At this time, he met his future wife and lifelong collaborator, the Russian born medical trainee Lydia Felicine. His continuing interest, with the help of his relative Leonid Mandelstam, in the advances in physics at that time aided in the formulation of his morphogenetic field theory, which Gurwitsch himself viewed throughout his life as no more than a suggestive hypothesis. Serving in 1904 with the Russian army in the field, he had much time to think, and he reasoned with himself that even a full understanding of every developmental process might not provide, or even necessarily lead to, a sense of understanding of ontogeny as a whole; a holistic, "top down" model was needed to explain the ordered sequence of such individual processes. This conviction led him to adopt field theory as an embryological paradigm. His ideas had much in common with his contemporary Hans Driesch, and the two developed a mutual professional admiration. During the next decade, Gurwitsch contributed a series of landmark papers arguing that the orientation and division of cells was random at local level but was rendered coherent by an overall field which obeyed the regular inverse square law – an enterprise that required extensive statistical analysis. In 1907, he published his general treatise Atlas and Outline of Embryology of Vertebrates and of Man.
Биофотон
1917 жылғы революциядан кейін Гурвич қиын жағдайға түсіп, Крым түбегіндегі білімнің басты орталығы – Таврида университетінің гистология кафедрасын қабылдады, онда жеті бақытты жыл өткізді. 1923 жылы ол алғаш рет биофотондарды немесе өте нашар биологиялық фотон шығарылымдарын байқады – ультракүлгін спектрдің ультракүлгін диапазонында анықталған әлсіз электромагниттік толқындар. Гурвич бұл құбылысты митогенетикалық сәулелену деп атады, себебі ол бұл жарық сәулеленуі морфогенетикалық өрістің эмбриондық дамуды бақылауына мүмкіндік береді деп ойлады. Оның пияз жасушаларының көбеюі осы сәулелерді түтікше арқылы бағыттау арқылы үдетілетіні туралы жарияланған байқаулары оған үлкен назар аударды. Алайда, шамамен 500 рет қайталауға жасалған әрекеттердің басым көпшілігі жағымсыз нәтижелер берді, сондықтан бұл идея ондаған жылдар бойы естен шығарылды, бірақ ХХ ғасырдың соңында қайта қызығушылық тудырды. Дегенмен, Вильгельм Райхтың ұқсас органон эксперименттерін тудырған дау-дамабыл Гурвичке халықаралық бедел әкелді, нәтижесінде ол бірнеше еуропалық лекциялық турлар жасады. Оның еңбегі әсіресе Пол Альфред Вайссқа әсер етті. Уильям Сейфриз Гурвич сәулелерінің бар екендігін тәжірибелік тұрғыдан дәлелденген деп сақты.
After the 1917 revolution, Gurwitsch fell upon hard times and accepted the chair of Histology at Taurida University, the chief seat of learning of the Crimean Peninsula, where he spent seven happy years. Here in 1923, he first observed biophotons or ultra weak biological photon emissions – weak electromagnetic waves which were detected in the ultra violet range of the spectrum. Gurwitsch named the phenomenon mitogenetic radiation, since he believed that this light radiation allowed the morphogenetic field to control embryonic development. His published observations, which related that cell proliferation of an onion was accelerated by directing these rays down a tube, brought him great attention. Some 500 attempts at replication, however, produced overwhelmingly negative results, so that the idea was neglected for decades until it commanded some renewed interest in the later 20th century. However the furore, which may have sparked Wilhelm Reich's similar Orgone experiments, brought Gurwitsch an international reputation that led to several European lecture tours. His work influenced that of Paul Alfred Weiss in particular. William Seifriz regarded the existence of Gurwitsch rays as experimentally proven.
Кейінгі өмірі
Гурвич 1924 жылдан 1929 жылға дейін Мәскеу университетінде гистология және эмбриология профессоры болды, бірақ Коммунистік партиямен келіспеушілікке ұшырап, кафедрадан кетуге мәжбүр болды. Одан кейін 1930 жылдан 1945 жылға дейін Ленинградтағы Эксперименталды медицина институтында зертхана директоры қызметін атқарды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде эвакуациялауға мәжбүр болды. 1941 жылы митогенетикалық сәулелену жұмыстары үшін Сталин сыйлығымен марапатталды, себебі бұл қатерлі ісікті диагностикалаудың арзан және оңай тәсіліне әкелді деген болжам бар. 1945-1948 жылдары Ленинградтағы Эксперименталды биология институтының директоры болды. Ол химиямен түсіндірілмейтін молекулалық өзара әрекеттесулерге тоқталып, морфогенетикалық өріс туралы "еретік" тұжырымдамасын жалпы эсселерде қайта қарастыруға тырысты. Гурвич 1948 жылы Трофим Лысенко билікке келгеннен кейін зейнетке шықты, бірақ үйде жұмысын жалғастырды. Өкінішке орай, 1951 жылы оның әйелі Лидия қайтыс болды. Дегенмен, оның қызы Анна оның жұмысын жалғастырып, ол қайтыс болғаннан кейін жақында әкесінің "митогенетикалық" сәулелер туралы жұмысының кейбір аспектілерін қолдайтын мақалалар жариялады.
Gurwitsch was Professor of Histology and Embryology at Moscow University from 1924 to 1929 but fell afoul of the Communist Party and was forced to relinquish the chair. He then directed a laboratory at the Institute of Experimental Medicine in Leningrad from 1930 until 1945, though he was forced to evacuate during World War 2. In 1941, he was awarded a Stalin Prize for his mitogenetic radiation work, since it had apparently led to a cheap and simple way of diagnosing cancer. He was director of the Institute of Experimental Biology in Leningrad from 1945 to 1948. He sought to redefine his "heretical" concept of the morphogenetic field in general essays, pointing to molecular interactions unexplained by chemistry. Gurwitsch retired in 1948 after Trofim Lysenko came to power but continued working at home. Sadly, his wife Lydia died in 1951. However, his daughter, Anna, continued his work and, shortly after his death, contributed papers that supported some aspects of her father's work on "mitogenetic" rays.
Мұра
Морфогенездің өрістік теориялары 1920 жылдары өркендегенімен, генетиканың үлкен табыстары осындай идеяларды биологияның екінші қатарына ысырып жіберді. Гурвич эмбрионның пайда болатын қасиеттеріне деген қызығушылығымен заманынан озды, бірақ қазіргі заманғы өзін-өзі ұйымдастыру теориялары (мысалы, Илья Пригожиннің теориясы) және тірі жүйелердегі тепе-теңдіксіз термодинамиканы қарастырулар, оның сипаттаған векторларының қаншалықты кең көлемде, ешқандай басып тастаушы өріс болмайынша туындауы мүмкін екенін көрсетті. Сондықтан физикалық өріс іздеуінен бас тартылып, жүйелік биология парадигмасы сияқты бейтарап ұғымдарға көшті. Гурвичті шабыттандырған физикаға деген ерте қызығушылық, ақырында оның идеяларын қолдауға келмейтін жағдайға жеткізді. "Митогенетикалық сәуле" Ирвинг Лангмюр "патологиялық ғылым" деп сипаттаған ғылыми тақырыптардың бірі болды. Дегенмен, Анна Гурвичтің табандылығы және фотон еселеуіштің жасалуы 1962 жылы биофотон құбылысының расталуына әкелді. Бұл байқау 1974 жылы Квикенден мен Кве Хи батыс зертханасында қайталанды. Сол жылы доктор В. П. Казначеев Новосибирсктегі зерттеу тобының осы сәулелер арқылы жасушааралық байланыс орнатуын хабарлады. Фриц Альберт Попп олардың үйлесімді үлгілерді көрсететінін мәлімдеді. Бұл зерттеулерге тек маргиналдық қызығушылық танылды. Өмірдің өрістік теорияларында соңғы кезде қайта жандану байқалды, бірақ бұл ғылымның шетінде, әсіресе даму психобиологиясын ескеруге тырысатындар арасында ғана. Гурвич теориясының ықпалы британдық өсімдік физиологы Руперт Шелдрейктің еңбектерінде және оның "морфтық резонанс" тұжырымдамасында ерекше көзге түседі.
Field theories of morphogenesis had their heyday in the 1920s, but the increasing success of genetics confined such ideas to the backwaters of biology. Gurwitsch had been ahead of his time in his interest in the emergent properties of the embryo, but more modern self organization theories (such as that of Ilya Prigogine) and treatments of non equilibrium thermodynamics in living systems would show the extent to which the vectors he described can be generated without the assumption of an overarching field, so the search for a physical field was abandoned in favour of more neutral concepts like the paradigm of Systems Biology. The early interest in physics which inspired Gurwitsch in the end tended to render his ideas untenable. The "mitogenetic ray" was one of the scientific topics characterized by Irving Langmuir as "pathological science." However, the tenacity of Anna Gurwitsch, together with the development of the photon counter multiplier, resulted in the confirmation of the phenomenon of biophotons in 1962. The observation was duplicated in a Western laboratory by Quickenden and Que Hee in 1974. In the same year, Dr. V. P. Kaznacheyev announced that his research team in Novosibirsk had detected intercellular communication by means of these rays. Fritz Albert Popp claims they exhibit coherent patterns. These studies have drawn only fringe interest. There has been a recent revival in field theories of life, albeit again at the fringes of science, particularly among those who seek to include an account of developmental psychobiology. The influence of Gurwitsch's theory is particularly evident in the work of the British plant physiologist, Rupert Sheldrake, and his concept of "morphic resonance."