Кіріспе

2002 жылы Пол Гринграсс режиссерлік еткен фильм.

"Қанды жексенбі" – Пол Гринграсс жазған және түсірген 2002 жылғы фильм. Ол 1972 жылғы Солтүстік Ирландияның Дерри қаласындағы "Қанды жексенбі" оқиғасына негізделген. "Гранада Телевидениесі" телефильм ретінде шығарғанмен, ол 16 қаңтарда Санденс кинофестивалінде, ал 20 қаңтарда ITV телеарнасында көрсетілуге бірнеше күн бұрын, содан кейін 25 қаңтардан бастап Лондон кинотеатрларында көрсетілді. "Қанды жексенбі" – Ұлыбритания мен Ирландияның халықаралық бірлесіп түсірген фильмі. Фильм Дерриде өрбігенімен, түсірілімнің көп бөлігі Солтүстік Дублиндегі Баллимунда өтті, ал кейбір сахналар Дерриде, Гилдхолл алаңында және Креггенде 1972 жылғы оқиғалардың нақты маршрутында түсірілді.

Мазмұны

Фильм Дон Мулланның саяси ықпалды "Канды жексенбі" (Wolfhound Press, 1997) кітабынан шабыт алды. Драма сол күнгі оқиғаларды Солтүстік Ирландия Парламентінің депутаты, Солтүстік Ирландия Азаматтық Құқықтар Қауымдастығының 1972 жылғы 30 қаңтардағы Дерридегі шеруін ұйымдастырушыларының бірі болған Иван Купердің көзімен көрсетеді. Шеру британдық армияның парашютшілері демонстрацияшыларға атыс салғанда аяқталды, нәтижесінде он үш адам қаза тауып, тағы біреуі жарақат алып, төрт жарым айдан кейін қайтыс болды. Қаза болғандардан басқа, тағы он төрт адам жарақат алды. U2 тобының "Sunday Bloody Sunday" әнінің тікелей эфирде орындалған нұсқасы титрлер аяқталар кезде ойнатылады.

Құю және өндіріс

Купердің рөлін Солтүстік Ирландиядан шыққан протестант Джеймс Несбит ойнайды. Оның кітабының Жаңа Қанды жексенбілік сауалнамасын жүзеге асыруға қосқан үлесі, кітабының фильмге шабыт бергені және ол трагедияның мектеп оқушысы куәгері болғаны үшін, режиссер Пол Гринграсс Дон Мулланды фильмде Богсайд шлюсі ретінде пайда болуға шақырды. Әскери кейіпкерлердің бірнешесін бұрынғы британдық армия офицерлері, оның ішінде Саймон Манн сомдады. Джерри Донагидің рөлін Деклан Дадди ойнады, ол Қанды жексенбіде қаза тапқан Джеки Даддидің туысы. «Big Brother 2007» реалити-шоуының қатысушысы Сеан О'Кейн де фильмде түсті.

Қабылдау

Фильм сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Ол Санденс кинофестивалінде көрермендер жүлдесін және Берлин халықаралық кинофестивалінде «Алтын аю» сыйлығын (Spirited Away фильмімен тең бөлісіп) жеңіп алды, сондай-ақ британ киносының Динар фестивалінде «Hitchcock d'Or» ең жақсы фильм сыйлығын алды. «Қанды жексенбі» Джимми Макговерннің осы тақырыптағы телефильмінен бір апта бұрын шықты (Channel 4 арнасында көрсетілді). Макговерн кейіннен Гринграстың фильмін шеруге қатысқандардың көзқарасын емес, шерудің басшылығына баса назар аударғаны үшін сынады. Rotten Tomatoes жиынтық шолу сайтында 102 шолу негізінде 92% мақұлдау көрсеткіші бар, орташа бағасы 7.9/10. Сайттың консенсусы былай деді: «Қанды жексенбі» сол күнгі оқиғаларды керемет реализммен қайта жаңғыртады». Metacritic, салмақты орташа есептейтін сайт, фильмге 31 сыншының бағасы бойынша 100 балдық шкала бойынша 90 бал берді, бұл «барлық сыншылардың ризашылығын» көрсетеді.