Кіріспе

Жапон жазушысы, каноэші Хидео Кобаяши (小林 秀雄) – Жапонияда әдеби сынды жеке өнер саласы ретінде қалыптастырған жапон жазушысы.

Ерте өмір

Кобаяши Токионың Канда ауданында дүниеге келді. Оның әкесі – белгілі инженер, ол Жапонияға еуропалық алма полировкалау технологиясын әкелді және рубиннен жасалған фонографтың инесін ойлап тапты. Кобаяши Токио императорлық университетінде француз әдебиетін оқыды, оның курстастары Хидеми Кон және Тацудзи Миёси болды. 1925 жылдың сәуір айында ол Чюя Нахарамен танысты, олармен тез жақын дос болып, сол жылдың қараша айында Нахараның бұрынғы сүйіктісі, актриса Ясуко Хасегавамен бірге тұруға көшті. Кобаяши 1928 жылдың наурызында бітіріп, кейін бірнеше ай Осакаға, содан соң Нараға көшті, онда 1928 жылдың мамырынан бастап Наоя Шиганың үйінде тұрды. Оның Ясуко Хасегавамен қарым-қатынасы осы шамада аяқталды. 1929 жылдың қыркүйегінде ол "Каидзо" әдеби журналы өткізген байқауға мақала жіберіп, екінші орынды жеңіп алды.

Әдеби сыншы

1930 жылдардың басында Кобаяши Ясунари Кавабата және Риичи Йокомицу сияқты романда жазатын адамдармен байланыста болды және Bungakukai әдеби журналы үшін мақалалар жазды. 1935 жылдың қаңтарында журналдың редакторы болды. Сол кезде Кобаяши әдебиеттің қоғам үшін маңызды болуы керек деп ойлады, жазушылар мен сыншылардың әлеуметтік жауапкершілікке ие болуын қалады. Оның редакциялық мақалалары заманауи әдебиеттен бастап классика, философия және өнерге дейін кең ауқымды тақырыптарды қамтыды. Ол журналда Федор Достоевскийдің өмірбаянын бөлік-бөлікпен жариялай бастады. Осы шамада ол "Ватакуши Шосецу Рон" атты еңбегін жариялады, ол жапон әдебиетінің танымал жанры – автобиографиялық роман немесе "Мен романы" жанрына сын бағыттады. 1932 жылдың сәуірінен бастап Мэйдзи университетінде лекция оқыды және 1938 жылдың маусымында профессор атанды. 1930 жылдардың ортасына қарай Кобаяши әдеби сыншы ретінде танымал болды. Оның абстракт идеяларға және жалпылама түсініктерге деген қарсылығы, сондай-ақ спонтандық пен сезімге бейімділігі бәріне мәлім болды. Әдебиетте ол Кан Кикучи мен Наоя Шиганың шығармаларын ең жоғары бағалады, ал Рюносуке Акутагаваның тым көп ойланатынын айтып, оның туындыларына онша жақсы пікір білдірмеді. 1931 жылдан бастап Канагава префектурасының Камакура қаласында тұрып, жергілікті әдеби ортаның белгілі бір тұлғасына айналды.

Соғыс уақытындағы пропагандист

Саясатта Кобаяши ұлтшыл Шюмей Окаваның жазбаларын жоғары бағалады. 1937 жылғы қарашада ол "Сенсо ни тсуайте" ("Соғыс туралы") атты өткір эссе жазды, ол жетекші интеллектуалды журнал "Каидзода" жарияланды. Эсседе ол Қытайдағы соғысқа қарсы шыққан әріптес жазушылар мен зиялыларға шабуыл жасап, императордың поддандылары ретінде олардың міндеттерінің бәрінен басым екенін қатаң еске салды. Соғыстың мәні қандай екенінің маңызы жоқ, маңыздысы – оның болуы және оған қарсы тұру қажеттігі. Кобаяши соғысты адамның бақылауынан тыс, талдауға келмейтін, табиғаттың бір құбылысы – дауыл сияқты қарастырды. Дауылға төтеп беру қажет болғандай, соғыста да дұрыс не бұрыс екеніне қарамастан, жеңіске жету керек. Кобаяши 1938 жылғы наурыз айында алғаш рет танымал "Бунгеишунджу" журналының арнайы тілшісі және Жапон императорлық армиясының шақырулы қонағы ретінде Қытайға барды. Бұл континенттегі жапондықтар басып алған Шығыс және Солтүстік Қытай аймақтарынан өткен оның алты әскери сапарының біріншісі болды. 1940 жылы Кан Кикучи және тағы елу екі жазушымен бірге, олардың ішінде Кавабата Ясунари мен Риичи Йокомицу да болды, Кобаяши Жапония, Корея және Манчжукоу елдеріне "Әдебиеттік үй майданы науқаны" (Бунгей Джуго Ундо) мүшелері ретінде сапар шекті, бұл науқанды Кикучи соғысқа қолдау көрсетуді насихаттау үшін ұйымдастырған.

Кейінгі мансап

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Кобаяши жапон әскерилерімен ынтымақтастық жасағаны үшін солшылдардың қатыгез сынға ұшырауына себеп болды, бірақ АҚШ оккупациялық билігі оған ешқандай айып тақпады және ол тіпті қоғамдық өмірден де шеттетілмеді. Кобаяшидің көрнекті әдебиет сыншысы ретіндегі беделі соғыстан кейін де көтеріңкі қалды. 1946 жылдың тамыз айында ол Мейдзи университетіндегі оқытушылық қызметінен кетті. 1951 жылы оның туындыларының антологиясы Жапон өнер академиясының сыйлығымен марапатталды. Соғыстан кейінгі кезеңде Кобаяши антиквариат саудасымен айналысып, бизнес құрды (осы процесте жапон өнерінің мол коллекциясын жинады), Еуропаға сапар шекті, эсселер жазып, түрлі тақырыптар бойынша лекциялар оқыды, радиохабарлар жасады, жазушылар, суретшілер және ғалымдармен пікір алмасты, сондай-ақ гольф туралы жазды. Оның "Ваташи но дзинсэйкан" ("Өмірге деген көзқарасым") және "Кангаэру хинто" ("Ойлауға қатысты кеңестер") атты еңбектері бестселлерге айналды. 1958 жылы Кобаяши "Киндай кайга" ("Заманауи суреттер") үшін Нома әдеби сыйлығына ие болды. 1959 жылы ол Жапон өнер академиясының мүшесі болып сайланды, ал 1967 жылы Жапон үкіметі оған Мәдениет орденін табыс етті. Кобаяши 1983 жылдың 1 наурызында бүйрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның қабірі Камакурадағы Тōкей ғибадатханасында орналасқан.

Мұра

Кобаяши Хидео сыйлығы (Кобаяши Хидео Шо) 2002 жылы Шинчо Бунгей Шинко Кай (Шинчо әдеби өнерді дамыту қоғамы) тарапынан құрылды. Бұл сыйлық жыл сайын 1 шілдеден келесі жылғы 30 маусымға дейін жапон тілінде жарық көрген, еркін рух пен икемді интеллектінің арқасында әлемнің жаңа көрінісін ұсынатын ғылыми-танымдық шығармаға табыс етіледі. Жеңімпаз естелік сыйлық пен 1 миллион иен ақшалай сыйлық алады.