Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сент Монанс (/audio=Сент Монанс.ogg/'/m//oʊ//n//ə//n//z/, /audio=Сент Монанс (жергілікті).ogg//local/'/s//ɪ//m//ən//ə//n//z/), кейде Сент Монанс деп жазылады, – Фифтің Шығыс Нойкіндегі ауыл және приход. Аңыз бойынша, бұл ауыл Әулие Монанның есімімен аталған. Анструтерден шамамен 3 миль (5 км) батысқа қарай орналасқан бұл шағын қауымның тұрғындары бұрын негізінен балық аулаумен айналысқан, ал қазір Фиф жағалау жолындағы туристік орынға айналған. Бұрынғы бург Форт теңізін қарап тұрған төбеде орналасқан, одан Солтүстік Бервик, Басс Рок және Мэй аралы көрінеді. Сент Монанста көптеген тарихи ғимараттар бар, олардың ішінде қазір тоқтап тұрған жел диірмені (оған баруға болады), ол бір кезде тұз қайнату өнеркәсібін қамтамасыз еткен, және 14 ғасырлық шіркеу, ол батыс жағындағы су үстіндегі жартастарда орналасқан. Сент Монанстан батысқа қарай Неварк қамалының қирандылары орналасқан, ол 16 ғасырдағы сарай, бірақ жартастың эрозиясы мен тозу салдарынан уақыт өте келе қирап кеткен. 2002 жылы Historic Scotland-тың рұқсатымен қамалды қалпына келтіруге сәтсіз әрекет жасалды. 2011 жылғы азаматтық приходтың халқы 1357 адамды құрады, ал 2021 жылғы санақ бойынша халық саны 1120 адамға азайды.
St Monans (/audio=St. Monans. ogg/'/m//oʊ//n//ə//n//z/, /audio=St. Monans (local). ogg//local/'/s//ɪ//m//ən//ə//n//z/), sometimes spelt St Monance, is a village and parish in the East Neuk of Fife and is named after the legendary Saint Monan. Situated approximately 3 mile (5 km) west of Anstruther, the small community, whose inhabitants used to make their living mainly from fishing, is now a tourist destination situated on the Fife Coastal Path. The former burgh rests on a hill overlooking the Firth of Forth, with views to North Berwick, the Bass Rock and the Isle of May. St Monans contains many historical buildings, including the now defunct windmill (which can be visited) that once powered a salt panning industry, and a 14th century church that sits on the rocks above the water on the western side. Approximately west of St Monans are the remains of Newark Castle, a 16th century manor that has since fallen to ruin through cliff erosion and disrepair. In 2002, with the permission of Historic Scotland, an unsuccessful attempt to restore the castle was made. The civil parish had a population of 1,357 in 2011; the population at the 2021 Census was 1,120.
Кемежай
Шығыс Нойк ауылдарының көпшілігі сияқты, бұл порты да табиғи тау жыныстарымен қорғалған қарапайым табиғи шығанақ ретінде пайда болды. Алғашқы құрылыстар – шағын қайықтарды суға түсіруге арналған жолдар болды. Адам жасаған порт туралы алғашқы жазба 1649 жылға (қазіргі порттан батысқа қарай) дейін барады. Шығыс қорғаны 1865 жылы Дэвид Стивенсон мен Томас Стивенсон жобалаған. Батыс қорғаны 1902 жылы олардың туысы Чарльз Александр Стивенсон салған, ол портты үлкен кемелер қабылдай алатындай етіп тереңдеткен. Стивенсонның портты дамыту жоспарларының әртүрлі кезеңдері Шотландия Ұлттық кітапханасының сайтында қолжетімді.
As with many of the East Neuk villages the harbour began as a simple natural inlet protected by natural rock outcrops. The first structures were the slipways for launching small boats. The first mention of a manmade harbour is in 1649 (west of the existing harbour). The east pier dates from 1865 and was designed by David Stevenson and Thomas Stevenson. The west pier was created in 1902 by their nephew Charles Alexander Stevenson who also deepened the harbour to take larger vessels. Plans for various stages in the Stevenson's development of the harbour are available on the National Library of Scotland website.
Қауымдық шіркеу
St Monans шіркеуі 1369 жылдан бері сақталған және ауылдың батысында, теңіз жағасындағы шалқары жерде орналасқан. Ол төменгі жартастың үстінде, кішкентай шатқал мен өзеннің үстінде тұрғызылған. Көптеген жақтан қарағанда, фонда теңіз көрінеді. Шіркеуді қоршаған ежелгі зират және одан батысқа қарай, кішкентай төбенің жоғарғы бөлігінде заманауи зират орналасқан. Онда жергілікті соғыс ескерткіші орналасқан. Зираттың батыс шетінде бұрынғы шіркеудің қиратылысын көруге болады, ол да теңіз жағасында тұр. Шотландияның барлық аймағында St Monans шіркеуі теңізге ең жақын шіркеу деп айтылады, және бұл рас болуы мүмкін, себебі ол теңіз жағасынан шамамен 20 метр ғана қашықтықта орналасқан. Шотландиядағы орта ғасырлардан сақталған ең әдемі шіркеулердің бірі саналатын бұл шіркеуді король Давид II Брюс (1329–71) бастапқыда Доминикан монахтарының кішкентай үйі үшін салған. Кейін ол Шотландия шіркеуінің приход шіркеуіне айналды. Шіркеу толыққанды аяқталмаған болуы мүмкін (онда хор, трансепттер және қиылыс үстінде қысқа шпиль бар, бірақ мұнарасы жоқ), бірақ архитектуралық тұрғыдан қызықты көптеген ерекшеліктері бар, әсіресе хордағы әдемі тас күмбезі және қарапайым, бірақ сәнді седилиясы. Ішкі жағы ақ түспен боялғандықтан, шіркеу ежелгі шотланд шіркеулерінің арасында ерекше жарық және тартымды. 1899 жылы Глазголық сәулетші Питер Макгрегор Чалмерс шіркеуді толыққанды қалпына келтірді. 1913 жылы сэр Роберт Лоримердің жобасы бойынша шіркеуге қосымша зал салынды. Терезелер мен қабырғаларды күрделі жөндеу жұмыстары 2007 жылдың наурыз айында аяқталды. Шіркеу сәуірден қазанға дейін күн сайын келушілерге ашық. Шіркеу мен зират бірнеше фильмдерде пайда болды, оның ішінде "Whisky Galore!" фильмінің жаңа нұсқасы (2016) және "Темір жолшы" фильміндегі жерлеу, үйлену және пирс сахналары. Бұл шіркеу 1981 жылғы Джонни Кэштің Рождестволық арнайы бағдарламасында да қолданылған.
St Monans Church dates from 1369 and is situated in an isolated position to the west of the village on the very edge of the sea. It is perched on a low rock, over a small valley with a burn. As seen from most directions it has the sea as a backdrop. The original graveyard surrounds the church and a more modern cemetery stands further westwards on the upper slopes of the little hill. This contains the local war memorial. Standing at the extreme west end of this the ruin of an earlier church can be viewed across fields, again perched on the sea edge. It is often said that, in the whole of Scotland, St Monans Church is the church nearest the sea, and this may well be the case, being only around 20 m from the edge. The church, one of the finest remaining from the Middle Ages in Scotland, was built by King David II Bruce (1329–71), initially for a small house of Dominican friars. It later became the Church of Scotland parish church. Though the church may never have been finished (it has a choir and transepts, with a short spire over the crossing, but lacks a nave), it has many features of architectural interest, notably the fine stone vaulting in the choir and the plain but handsome sedilia. White washed throughout internally, the church is particularly light and attractive among ancient Scottish churches. The church was greatly restored in 1899 by the Glasgow architect, Peter MacGregor Chalmers. The church hall was added in 1913 to a design by Sir Robert Lorimer. Major restoration to the windows and masonry was completed in March 2007. The church is open to visitors daily from April to October. The church and churchyard feature in a number of films including the remake of Whisky Galore! (2016 film) and the funeral, wedding and pier scenes in the film The Railway Man. It was also used in the 1981 Johnny Cash Christmas Special.
Сент-Монанс евангелистік залы
Зал 1970 жылы салынған және қазіргі заманғы ғимарат, шифер шатырымен қапталған, Сент-Монанс қаласының солтүстік жиегіндегі Хоуп-паркіне қарап, батысқа қарай орналасқан. Оның салынуына дейін Сент-Монанс балықшылары жиі велосипедпен Сент-Эндрюске барып, ондағы Евангелие залында өтетін жиналыстарға қатысқан.
The Hall was built in 1970 and is a modern building, harled with a slate roof, situated in a raised location facing broadly west over Hope Park on the northern edge of St. Monans. Prior to its construction, it was not uncommon for fishermen from St Monans to cycle to St Andrews to attend meetings at the Gospel Hall there.
Дүкендер, қонақ үйлер, кафелер және кәсіпорындар
Сент-Монанста балық саудагерлері мен балық түтіндеушілер бар. Ауылда мейрамханалар мен кафелер көптеп кездеседі, сондай-ақ көптеген жекеменшік демалыс үйлері де бар. Көптеген келушілерді қызықтыратын тұрақ орны да бар, бұл дәстүр теміржол салынған заманнан бері сақталып келеді. Сент-Монансқа кіре берістегі өнеркәсіптік аймақта ескі теміржол станциясының қалдықтары сақталған, ол бұрынғы Шығыс Ноук теміржолының бөлігі болған, ал ол Файф жағалауы теміржолының бір бөлігі еді. 1960 жылдары Бичингтің кесу саясатынан кейін бұл теміржол жабылды. Қазір тек оңтүстік платформасы ғана қалған, ол шөппен өсіп кеткен. Жанында станция бастығының үйі орналасқан, қазір ол жеке тұрғын үй ретінде пайдаланылады және айналасындағы жаңа ғимараттардан ерекшеленіп тұрады.
St Monans has a fish merchants and a fish smokehouse. Restaurants and cafes are common in the village, as are many privately owned holiday homes. There is also a caravan park which attracts many visitors, a tradition that has continued from the days of the railway line. In the industrial estate at the entrance to St Monans are the remains of the old railway station, a relic of the old East Neuk Rail Line, part of the Fife Coast Railway which was shut down in the 1960s after the Beeching cuts. All that remains is the south platform which is overgrown with grass. Nearby is the station master's house, now a private residence, which stands out from the newer buildings surrounding it.
Сент-Монан шайқасы
Жазушы Леонард Лоу 1548 жылы шіркеу жеріне жақын маңызды шайқас болғанын көрсететін құжаттар тапқанын мәлімдейді. Лоу шотланд әскерінің Муссельбург пен Эдинбургтегі жеңілістерден кейін, шабуылдаған ағылшын әскерімен Сент-Монанста шайқасып, оларды жеңгенін айтады. Осы шайқас туралы жазбалар Оливер Кромвельдің шотланд жазбаларының барлығын Лондон мұнарасына жіберуге бұйрық берген кезде жоғалған сияқты, және құжаттармен толтырылған бірнеше шамыр теңізде жоғалып кеткен. Шайқас туралы сақталған жалғыз мәлімет Мэри, Шотландия патшайымы үшін жазылған есепте табылды.
Author Leonard Low claims to have found documents indicating that a significant battle occurred a short distance from the church grounds in 1548. Low claims that the Scottish army, pulling away from losses in Musselburgh and Edinburgh turned to fight, and defeat, the invading English army at St Monans. Written records of this battle appear to have been lost when Oliver Cromwell ordered all Scottish records be shipped to the Tower of London, and several barrels filled with documents were lost at sea en route. The only surviving record of the battle was recovered in an account written for Mary Queen of Scots.
Тарих
Ауыл өзінің атын 875 жылы шабуыл жасаған даниялықтардан қаза тапқан Сент Монаннан алады. Сент-Адриан да осы шабуыл кезінде Май аралында қаза тапты, ал 6000 Файф христианның қаза болғаны айтылады. Басқа шағын Шығыс Нойк қалалары сияқты, Сент-Монанс та 17-19 ғасырлардың басында салынған, ерекше ескі шотланд ерекшеліктерімен (мысалы, сыртқы баспалдақтар, қабырғалы шатырлар, даталық тастар, қыштармен жабылған шатырлар және т.б.) безендірілген балықшылар мен саудагерлердің үйлеріне толы. Кеме жасау дәстүрі қазір тоқтатылды. 200 жылдан астам уақыт бойы J W Miller & Sons Ltd компаниясы ауылда фифи балық аулау қайықтарын, яхталар мен моторлы қайықтар жасады. Жазушы Кристофер Раш осы ауылда өсті. Оның "Тозақ оты мен сельдь" атты автобиографиясында 1940-1950 жылдар мен одан бұрынғы кезеңде кішкентай баланың көзімен көрген қоғам, сондай-ақ оның атасы мен басқа туыстарының айтуынша, қалай болғаны суреттеледі.
The village takes its name from St Monan, who was killed by invading Danes in about 875. St Adrian was killed on the Isle of May in the same raid, and 6,000 Fife Christians are said to have died. Like other small East Neuk towns, St Monans is rich in vernacular fisher and merchant houses of the 17th to early 19th centuries, with characteristic old Scots features, e. g. forestairs, crow stepped gables, datestones, pantiled roofs etc. The tradition of shipbuilding has now ceased. For over 200 years the boat builder J W Miller & Sons Ltd produced fifie fishing boats, yachts and motor launches in the village. The author Christopher Rush grew up in the village. His autobiography Hellfire and Herring describes the community as seen by a small boy in the 1940s, 1950s and earlier, and as recounted by his grandfather and other relatives.