Кіріспе

Мартин Товар и Товар (10 ақпан 1827 – 17 желтоқсан 1902) – венесуэлалық суретші, ең көп танымал портреттерімен және тарихи сахналарымен.

Өмірбаян

Товар Каракаста дүниеге келіп, сонда қайтыс болды. Оның әкесі, Антонио Мария Товар (1791–1860), Испания үкіметінің бұрынғы шенеунігі, Тәуелсіздік соғысында ауыр пулевой жарақатын алғаннан кейін зейнетке шыққан. Оның анасы, Дамиана Товар Лиендо (шамамен 1805–1844) – Каракастан. Отбасы бұрын Пуэрто-Рикода жер аударылып өмір сүрген, бірақ Товар туғанға дейін бірден Венесуэлаға оралған. Ол алғашқы сабақтарын Селестино Мартинестен алды, ол он тоғыз жасында «Академия де Дибухо» (Сурет академиясы) оқытушысы болған. Кейін Товар академияда Антонио Хосе Каррансамен және «Колехио де Ла Пас» мектебінде Кармело Фернандеспен оқыды. 1844 жылы ол Фернандес пен тағы екі суретшімен бірге неміс эмигранттарына тиесілі литография шеберханасын сатып алды. 1850 жылы Испанияға сапар шегіп, Мадридтегі Корольдік Искусство академиясына (Real Academia de Bellas Artes de San Fernando) түсті. Мұнда ол Хосе де Мадрасо және оның ұлы Федерико де Мадрасо сияқты шеберлерден сабақ алды. 1851 жылы «Фотография Артистика де Мартин Товар и Товар» деген атаумен фотостудия ашып, елдегі алғашқы фотографтардың бірі болды. 1852 жылы Парижге көшіп, Леон Когние шеберханасында және сонымен қатар суретші болған Антон Геринг шеберханасында жұмыс істеді. 1873 жылы ол өзінің ең ірі тапсырысын алды – Тәуелсіздік соғысының батырлары мен басқа да қоғам қайраткерлерінің 30 портретын «Salón Elíptico» үшін салу. 1881 жылы президент Антонио Гусман Бланкодан тағы бір тапсырыс алды – Венесуэла Тәуелсіздік декларациясына қол қою салтанатын бейнелейтін үлкен полотно, сонымен қатар «Salón Elíptico» үшін. Бұл жұмыс 1883 жылы «Exposición Nacional de Venezuela» көрмесінде көрсетілді және алтын медальмен марапатталды. Осыдан кейін Карабобо, Бояка, Юнин және Аякучо шайқастарын бейнелеуге қосымша тапсырыстар келіп түсті. Шайқас орындарын зерттеп, эскиздер жасағаннан кейін ол 1887 жылдан 1890 жылдардың соңына дейін Парижде шеберхана ашты, содан Каракасқа қарым-қатынас жасап, шайқас сахналарымен қатар портреттер де салды. 1902 жылы қайтыс болған кезде ол төрт шайқастың тек үшеуін ғана аяқтаған еді. Аякучо шайқасын Антонио Эррера Торо, Товардың эскиздерін пайдаланып аяқтады.