Кіріспе
Филиппин суретшісі және мүсіншісі Хуан Луна де Сан-Педро и Новисио Анчета (25 қазан 1857 ж. – 7 желтоқсан 1899 ж.) – филиппин суретшісі, мүсіншісі және 19 ғасырдың соңындағы Филиппин революциясының саяси белсендісі. Ол танымал филиппин суретшілерінің бірі болды. 1884 жылғы Мадридтегі Көркем өнер көрмесінде алтын медаль жеңісі, сондай-ақ филиппин суретшісі Феликс Ресурексион Идальгоның күміс жүлдесі, Пропаганда қозғалысының мүшелерінің естеліктеріндегі маңызды оқиғаға айналды. Бұл мерекеде олар екі суретшінің денсаулығына және Испания мен Филиппин арасындағы бауырластыққа тост көтерді. Заманындағы еуропалық академиялардың үлгісімен жұмыс істеген Луна әдеби және тарихи сахналарды суреттеді, олардың кейбіреулері саяси мағынаға ие болды. Оның аллегориялық туындылары классикалық үйлесімділікке негізделген және көбінесе театрлық позадағы тұлғаларды бейнеледі.
Juan Luna de San Pedro y Novicio Ancheta (ˈxwan ˈluna, ; October 25, 1857 – December 7, 1899) was a Filipino painter, sculptor and a political activist of the Philippine Revolution during the late 19th century. He became one of the first recognized Philippine artists. His winning of the gold medal in the 1884 Madrid Exposition of Fine Arts, along with the silver win of fellow Filipino painter Félix Resurrección Hidalgo, prompted a celebration which was a significant highlight in the memoirs of members of the Propaganda Movement, with the fellow Ilustrados toasting the two painters' good health and the brotherhood between Spain and the Philippines. Well regarded for work done in the manner of European academies of his time, Luna painted literary and historical scenes, some with an underscore of political commentary. His allegorical works were inspired by classical balance, and often showed figures in theatrical poses.
Ерте өмір
Филиппиннің солтүстігіндегі Илокос-Норте штатының Бадок қаласында туған Луна, Хоакин Луна де Сан-Педро и Посадас пен Лауреана Новисио и Анчетаның жеті баласының үшіншісі болды. 1861 жылы Луна отбасы Манилаға көшіп келді, ол Маниладағы Ateneo Municipal de Manila-ға түсіп, бакалавр дәрежесін алды. Ол сурет салу және сызу саласында өте жақсы қабілет көрсетті, сонымен қатар филиппин патриоты Хосе Ризальдың айтуынша, одан да жақсы суретші болған ағасы Мануэль Н. Лунаның ықпалында болды. Луна Маниладағы Escuela Nautica de Manila-ға (қазіргі Филиппин сауда теңіз академиясы) оқуға түсіп, теңізші болды. Ол Маниланың Эрмита ауданынан шыққан көрнекті суретші Лоренцо Герреродан сурет салу сабақтарын алды. Сонымен қатар, ол Маниладагы Көркемсурет академиясына (Academia de Dibujo y Pintura) қабылданды, онда испан суретшісі Агустин Саэз оған сурет салуды үйретті және оның шығармашылығына әсер етті. Алайда, Лунаның күшті, серпілісті сызу техникасы мұғалімінің көңілін қалдырды және ол академиядан шығарылды. Бірақ Герреро оның шеберлігіне әсерленіп, Мадридке сапар шегіп, өнерін одан әрі дамытуға шақырды.
Шетелге саяхат
1875 жылы Мануэль мен Хуан Луна Еуропаға саяхат жасады, онда Мануэль музыканы, ал Хуан сурет салуды үйренді. Хуан Сан-Фернандоның Көркем өнер мектебіне түсті, онда ол суретші Дон Алехо Верамен танысты. Луна мектептегі оқыту әдісіне қанағаттанбады және Верамен жұмыс істегені дұрыс болады деп ойлады.
Көркемдік мансап
1883 жылы Луна Аюнтяментоның тапсырысымен картина салуға кірісті. 1884 жылдың мамырында ол жыл сайынғы Exposición Nacional de Bellas Artes көрмесіне Мадридке «Spoliarium» суретін жіберді. Көрмеде тағайындалған үш алтын медальдің бірін алған тұңғыш суретші болды, бұл көрмені келіп көрген сарапшылар мен өнер сыншыларының құрметіне бөленді. 1884 жылдың 25 маусымында филиппин және испан ақсүйектері Лунаның көрмедегі жеңісін тойлау үшін шара ұйымдастырды. Шара барысында Ризал досын мақтап, оның туындыларының екі маңызды жағын атап өтті: оның генийін жұртқа паш ету және көркемдік шеберлігінің ұлылығы. Луна әйеліне қатты әуес болған. Алайда, Луна Пазды әлгі Мсье Дюсакпен байланысы бар деп қызғанышпен айыптаған. Соңында, қызғаныштан ақылдан безіп, әйелі тұрған есікке оқ атты, нәтижесінде әйелі мен анасын өлтіріп, қарындасының күйеуі Феликсті жаралады, бұл оқиға 1892 жылдың 22 қыркүйегінде болды. Ол тұтқындалып, оған қарсы кісі өлтіру ісі қозғалды. Луна 1893 жылдың 8 ақпанында құмарлықпен жасалған қылмыс екендігіне байланысты айыптан босатылды. Уақытша ақылсыздық; сол кездегі «жазбасыз заң» еркектерге адал болмаған әйелдерін өлтіргені үшін кешірім берді. Ол Пардо де Тавераға 1651 франк пен сексен үш цент, пошта шығындары үшін қосымша 25 франк, ал зиянды өтеу үшін бір франк төлеуге міндеттелді. Бес күннен кейін Луна ағасы Антонио Луна мен ұлы Андреске бірге Мадридке кетті.
Соңғы жылдар
1894 жылы Луна Филиппинге қайтып келді және 1896 жылы Жапонияға сапар шекті, Балинтавак шақыруының Филиппин революциясы кезінде отанына оралды. 1896 жылдың 16 қыркүйегінде ол және оның інісі Антонио Луна испан билігі тарапынан Катипунан көтерілісшілер әскерімен байланысы болды деген айыппен тұтқындалды. Түрмеде отырғанына қарамастан, Луна бір өнер туындысын жасап, оны келген дін қызметкеріне сыйлады. 1897 жылдың 27 мамырында испан соты оны кешіріп, түрмеден босатты, ал шілдеде Испанияға қайтып оралды. 1898 жылдың қараша айында Манилаға келді. Луна Филиппин үкіметін мойындау үшін Вашингтонға жіберілген делегация мүшесі болып тағайындалды. 1899 жылдың желтоқсанында оның інісі Антонионың Кабанатуандағы Кавит батальоны тарапынан өлтірілгені туралы хабарды естіп, Филиппинге қайта оралды.
БАҚ-тағы бейнелеу
Алан Пауле 1996 жылғы "Баяни" телесериалында және 2015 жылғы "Генерал Луна" фильмінде ойнаған. Брайан Бенедикт 2014 жылғы "Илюстрадо" телесериалында сомдаған.