Кіріспе

Игнасио Зулоага и Забета (26 шілде 1870 – 31 қазан 1945) – испан суретшісі, Эйбар қаласында, Гипускоа провинциясында, Лойола монастырының жанында дүниеге келген.

Отбасы

Ол металл өңдеуші және дамасқы шебері Пласидо Зулоаганың ұлы, ал Мадридтегі корольдік қару-жарақ қоймасының ұйымдастырушысы және директоры (Дон Эусебио) немересі болды. Оның інісі Даниэль Зулоага еді. Оның шөптесі, сондай-ақ корольдік қару-жарақ жасаушы, Гойямен дос және бір замандас болған.

Өмірбаян

Жас кезінде ол әкесі Пласидоның қару жасау шеберханасында жұмыс істеді. Әкесінің шеберлігі, отбасылық кәсіп, бүкіл Еуропа бойынша жоғары бағаланды, бірақ ол ұлын сауда, инженерия немесе сәулет саласына бағытталғысы келді. Бірақ әкесімен Римге жасаған қысқа саяхаты кезінде суретші болуға шешім қабылдады. Оның алғашқы суреті 1890 жылы Парижде көрмеге қойылды. 18 жасында Парижге көшіп, Монмартрда жұмыс іздеп, суретші ретінде білім алды. Ол өте қиын жағдайда болды, анасының аз көмегімен және Пако Дуррио, Пабло Уранга және Сантьяго Русиноль сияқты испандықтардың мейірімділігімен күн көріп өтті. Алты айлық жұмыстан кейін ол өзінің алғашқы суретін аяқтады, ол 1890 жылы Париж салонында көрсетілді. Парижде оқуын жалғастырған ол бес жыл өмір сүрді, Рамон Касас, Гоген және Тулуз-Лотрек сияқты пост-импрессионистермен байланыста болды, бірақ оның бейімділігі әрқашан этникалық сипаттағы тақырыптарға қатысты болды. Ол Лондонда табысқа жетуге тырысты, бірақ жеткіліксіз демеушілік оны Испанияға, Севильяға, содан кейін Сеговияға оралуға итермеледі және испандық дәстүрге негізделген стильді дамытты. Ол бұқа күресішілер мен фламенко бишілерін, сондай-ақ отбасы мүшелері мен достарларын осындай киімдерде суреттеді. Ол сондай-ақ ауылдық жұлдыздарды (Энано Грегорио эль Ботеро; Эрмитаж, Санкт-Петербург, Ресей) және қаңғыбастарды, көбінесе қарапайым пейзаж немесе қалалық көрініс фонындағы қатал бейнелер ретінде суреттеді. Ол сондай-ақ ауылдық көріністерді суреттеді. Ол түрлі-түсті халықтық киімдерді немесе кейбір суреттердегі жарқын қызыл соуданы қоспағанда, жерді немесе тыныш түстерді, соның ішінде қоңыр, қара және сұр түсті жақсы көретін. Зулоага Валентин Детомасқа 1899 жылдың 18 мамырында үйленді. Валентиннің ағасы Макс Детомас Парижде Зулоагамен бірге оқыған. Зулоага мен оның демеушілері 1900 жылы оның "Бұқа шайқасы алдында" картинасы Брюссельдегі Дүниежүзілік көрмедегі испандық өкілдікке қабылдамағандықтан ренжіді. 1899 жылы Парижде көрмеге қойылған оның бір суреті Люксембург сарайына сатып алынды. Алайда, ол картинаны Брюссельдегі Libre Esthetique көрмесінде де көрсетті, және ол Брюссельдегі Қазіргі галерея сатып алды. Ол 1901 және 1903 жылдары Венеция биенналесіне қабылданды және 1907 жылы Барселона халықаралық көрмесінде 34 картинасын көрсетті. Ең танымал туындыларының бірі - Мадридтегі Музео Рейна Софияда орналасқан оның Cristo de la Sangre (Қанды Мәсіх) немесе Hermandad del Cristo Crucificado (Айқышқа шегеленген Мәсіхтің бауырластығы). Ол сондай-ақ дене жазалау рәсімінен өтетін адамдардың суретін және қанды айқышқа шегеленген Мәсіхтің суретін (1900) де салған. Бұл суреттерді Юнамуно өзінің "De Arte Pictorico" кітабында Испанияның адал бейнесі ретінде мақтаған: діни және трагикалық Испания, қара Испания. Испандық католиктердің өлім жазасына ұшырауына байланысты. Бринтон 1909 жылы Америкадағы көрмені шолу кезінде былай деді: Зулоага бәрін басқалардан бұрын жазбаға қоюға тырысатын осы қызықты және көркем өмір, және ол өзінің туған жерінің ең алыс бұрыштарына дейін аяусыз модернизмге зардап шекпеген осы халықтық типтерді іздейді. Ол өзінің үлгісін іздеуде ешқандай кедергіге жол бермейді. Ол провинциялық қалалардың шетіндегі фестивальде сағаттап отырып, немесе тауларға асығып, Арагонның солтүстігіндегі Ансоның ырымшыл фанаттарымен немесе Лас Балуэкастың монахтармен бірнеше ай бойы болады. Гилдің айтуынша, ол сурет салған ескі адамдардың бет-әлпеті қатал, мистикалық, ауыр ойлармен қоршалған, бір кездері болған даңқты еске түсіреді, олардың қайғылы жандары бар, ғасырлар бойы идеалдың салмағы астында ыңқылдайды, олар жеке бейнелер емес, испандық жанның қайғысының синтезі. Зулоаганың шығармаларын көрсететін американдық коллекциялардың бірі - Джонс Хопкинс университетінің Балтимордағы Evergreen Museum & Library. Зулоаганың жақын досы, меценат Элис Уордер Гаррет (1877–1952) құрған тәуелсіз Evergreen House Foundation-ның ресми меншігінде. Evergreen-нің жұмыстарына Гаррет ханымның толық суреттері (1915; 1928); Елші Джон Уорк Гарреттің (1872–1942) отырған суреті; испан пейзажы; Гойеска операсы бойынша сурет; және Калатаюдтың (Испания) пейзажы кіреді. Iberia әуе компаниясының Airbus A340 642 ұшағы, тіркеу EC IZY, оның құрметіне аталған.

Испаниядағы Азамат соғысы кезінде және одан кейін Зулоага

Зулоага Испания азамат соғысы кезінде және каудильо Франко басқарған Испания мемлекетіне адал болды. 1940 жылы ол Франконың портретын салған. Соғыс жылдары Зулоага 1936 жылғы Альказар қоршауының қорғаушыларын құрметтеді, өйткені ғимарат өртеніп жатқан күйіне қарамастан, ұлтшыл қорғаушылар қарсылық көрсетіп, капитуляциялаудан бас тартты. Бұл қоршау, сондай-ақ генерал Москардоның ұлының қазасы сияқты басқа да оқиғалар ұлтшыл күштерге шабыт берді. 1939 жылғы қаңтарда бұл картина Лондонда өткен испан өнері көрмесінде Пикассоның «Герника» суреті ілінген бөлмеге жақын орналастырылды. Альказарды бейнелеудегі ұлттық сипат Зулоаганың халықтық дәстүрлерді дәріптеуімен байланысты. Стильдік тұрғыдан алғанда, қоршау картинасының тікелейлігі реалистік бейнелеулерге қарсы қазіргі заманның талаптарынан аулақ. Фашизм «Герника» сияқты туындылардағы күрделі символизмге құштар емес еді. 1939 жылғы сәуірде өзінің меценаты, Гаррет ханымға жазған хатында Зулоага былай деді: «Құдайға және Франкоға шүкір, соғыс жеңіліп, аяқталды! Демократиялық елдердің ізгі ниетіне қарамастан, қандай қызықсыздық, қандай ұят! Осы трагедияның шындығын білгенде олар не ойлайды? Біздің бар күшімізбен еркін, ұлы және біртұтас жаңа Испанияны қайта құруға, Испанияны испандығына қайтаруға және барлық сыртқы ықпалдардан арылуға тырысамыз, осылайша біз өзіміздің ұлы мәдениетімізді сақтай аламыз. Міне, менің өнердегі арманым. Мен сәнге құмарлықты жек көремін (ол нәсілдік ерекшеліктерді жояды). Адам өзі болуы керек (жақсы немесе жаман), ешкімнің стилін қайталамайды. Мен қалған өмірімді осы мақсатқа арнаймын. Болашақта совет кланының Испанияда жасаған қылмыстары мен қарақшылығы үшін осы елдерге ұят болады! Кейін ол Францияны жеңген Гитлерге, франкофил ретінде қатты наразы болғанын айтты. 1945 жылы қайтыс болғаннан кейін ол Франколық Испанияның 1954 жылғы сериясындағы 500 песеталық банкнотасында бейнеленді, банкнотаның артында Толедоның суреті бейнеленген. Бринтонның 1909 жылғы мақаласында Зулоаганың болашақта фалангизмге деген құштарлығын болжаған: ол өнерде автократия рухын, өз нәсілі мен еліне тән абсолютизм принципін көрсетеді. Оның осы батыл, нық картиналарында қорқыныш пен келісімге баруға ешқандай орын жоқ. Бұл жұмыс қарсылыққа толы, тіпті деспотиялық. Ол көңіл қоюға тырыспайды және ашық түрде қарсы болудан сескенбейді. Түстері көбінесе қышқыл, ал беттері кейде қатаң және металл тәрізді. Қалай болса да, реакцияшыл.