Кіріспе

Аэроцирктік өнер орындау актісі
өнер орындау актісі

Ауа трапециясы – трапецияның нақты бір түрі, онда орындаушы трапециямен бірге платформадан секіреді, соның салдарынан гравитация трапецияны қозғайды. Бұл өнерді 1859 жылы Жюль Леотар есімді француз ойлап тапқан. Ол Францияның Тулуза қаласындағы әкесінің спорт залындағы бассейн үстіндегі желдеткіш арқандарына таяқшаны бекітіп, онымен тәжірибе жасаған. Бассейн үстінде әртүрлі трюктарды жаттығудан кейін Леотар өзінің нөмірін «Цирк Наполеонда» (қазіргі «Қысқы цирк») көрсеткен. Әуедегі акробаттардың дәстүрлі киімі – леотар оның құрметіне аталған.

Трапециялық іс-әрекеттер

Дәстүрлі ұшатын трапецияда, артистер тар тақтаға (әдетте биік сатыдан көтеріліп) шығып, флай-бардан ұшып шығады. Артист дұрыс уақытта ұшу үшін ұстаушының дауысын күтуі керек. Әйтпесе, ұстаушы артисті сәтті ұстау үшін жеткілікті жақын болмайды. Содан кейін артист түрлі әуе акробатикалық трюктердің бірін орындайды және оны бөлек штангада серпитін ұстаушы ұстайды. Ұсталғаннан кейін, артист серпелісін жалғастырады және "қайта оралу" деп аталатын маневрмен флай-барға кері итереді. Қайта оралу барысында бұрылыс жасау, "періште" (ұстаушы артисті аяқтарынан және бір қолынан ұстағанда) немесе артист ойлап тапқан кез келген басқа трюк болуы мүмкін. Артист флай-барға оралғаннан кейін, тақтаға қайта оралады, ал кезекті басқа артист алады.

Жаңашыл трапеция

Көптеген адамдар ұшу трапециясын екі трапеция мен ұстаушыны қатыстыратын әрекет деп түсіндірсе де, 2008 жылдан бастап әлемнің әртүрлі цирктерiнде, мысалы Cirque Du Soleil, The Flying Farfans және The Flying Caceres сияқты, ұшу трапециясының көптеген жаңа стильдері көрсетілді. Cirque Du Soleil-дің La Nouba қойылымында бардан барға ұшу трапециясы бар, ал Cirque Du Soleil-дің Corteo қойылымында ұшу трапециясына ұқсас, бірақ барсыз жоғары биiктiкке ұшу көрсетіледі. Ұшқыштар ададжиомен үйлесімді жаңа әуе акробатикалық әрекеттерiн ұстаушыдан ұстаушыға қарай орындайды. Тағы басқа ұшу трапециялары ұшқыштардың жоғары биiктiктегi әуе трюктеріне баса назар береді, бірақ олардың босату трюктерін ұстаушыларға емес, қауiпсiздiк торға орындайды. Сонымен қатар, кейбір ұшу трапецияларында қосымша жабдықтар бар (оның iшiнде 2 ресейлік серпелiс, бiреуi серпелiс жасаушы ұстаушыға арналған, екіншiсi ұшқыштар тұрғысының астында, ұстаушыға арналған корей бiшегi және ұшқыштар тұрғысының үстiндегi статикалық бiшек), дәстүрлi ұшқыш бар және ұстау әдiсiмен бiрге қолданылады.

Қауіпсіздік

Жас мистер Лиотардтың өнер көрсетулерінің алғашқы жылдарында, ұшу трапециясында қазіргідей қауіпсіздік желісі болмаған. Ол көрермендерге өз трюктерін немесе "пастарды" жақсырақ көру үшін көтеріңкі жол бойында төсектер үстінде орындаған. Көптеген қазіргі заманғы ұшқыштар қауіпсіздік белбеуін киіп бастайды, ал жердегі бапкер желілерді бақылайды және ұшқыш қауіпті жағдайда болса, оларды тартады. Желіні тарту ұшқышты ауада тоқтатады, ал оны ақырындап босату арқылы ұшқышты қауіпсіз жерге түсіреді. Ұшқыш белгілі бір трюкті меңгергеннен кейін, қауіпсіздік белбеуін шешіп алады. Кез келген қауіпсіз ұшу трапециясының астында үлкен тор болады. Цирктегі көптеген ұшқыштар қауіпсіздік белбеуін кимей бастайды. Белбеу кимеген ұшқыштар, егер аудан қалып қойса немесе күтпеген жағдайда штангадан немесе ұстаушыдан құлап кетсе, қалай қауіпсіз түсуді үйренеді. Бұрынғы цирк кезеңдерінде қауіпсіздік желісіз бірнеше тәуекелді ұшу трапеция әрекеттері орындалған, бірақ бүгінде мұндай әрекеттерді кездестіру сирек, өйткені ұшу трапеция әрекеттерінің көпшілігі жерден 20 мен 40 фут аралығында орындалады.

Терминология

Гепатриялық сигнал: тақтаны және/немесе флай-барды тастау. Кейде аулаушы оны желкенге түскен кезде ұшқышқа аулаудан кейін жіберуге айту үшін қолданады. Аулаушының трапециясы – аулаушы тербелетін трапеция. Fly Bar – ұшқыш қолданатын бар. Алжапқыш – аулаушының трапециясының алдындағы тор. (Артқы алжапқыш – тақтаның артқы жағындағы тор.) Көктелу/Көктелу тақтасы – ұшқышқа жоғарыдан ұшып шығуға мүмкіндік беретін сатының сатысына қойылған тар тақта. Орналасу – ұшқыш қайтып келгеннен кейін тақтаға отыруы. Қайту: Ұшқыш сәтті аулағаннан кейін, ұшқышқа қайта оралуға мүмкіндік берген кезде, және көбінесе бүкіл тақтаға қайта оралғанда. Кәсіптік шоуларда ұшқыштар тақтадан сирек түседі. Тұтқалар – гимнастикалық тұтқалар немесе таспадан жасалған тұтқалар болуы мүмкін. Олар ұшқыштың қолын қорғау үшін қолданылады. Бор – ұшқыш пен аулаушы ылғалды сіңіру және ұшқышқа жабысуды азайту үшін қолданады. Күшпен шығару – ұшқыштың қозғалысының ең жоғарғы нүктесінде аяқтарды сыртқа лақтыру арқылы биіктікке жету. Бос жағдай – күшпен шығарудан кейін келеді. Бұл негізінен бейтарап позиция. Сыпыру – "бос жағдайдан" кейін келеді. Аяқтарды артқа қарай тепкенді білдіреді. Жеті – күшпен шығару қозғалысының соңғы бөлігі. Ұшқыш аяқтарын алдына әкеледі, сонда тақтаға тимейді. Cutaway Bar – аулаушы ұшқышқа әдеттегі Cutaways және Reverse Knee Hangs сияқты трюктерді орындаған кезде ұстап тұратын бар. Cut (Cut Catch) – ұшқыш аяқтарымен ұсталып, алжапқышқа қарай қозғалады. Келесі рет алжапқышқа ауысқанда, ұшқыш денесін жоғары итеріп, аулаушы ұшқыштың аяқтарын босатып, қолынан ұстайды.