Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Хусса – ағылшын-саксон Берникия патшалығының жетінші билеушісі, шамамен 585 жылдан 592 жылға дейін жеті жыл патшалық құрған. Оның таққа отыруы кейбір зерттеушілерді Хуссаның Берникия патшалығының негізін қалаушы Иданың ұлы деген тұжырымға келтіргенімен, ол Иданың "Хроникон экс хроникісінде" көрсетілген он екі ұлының тізімінде жоқ. Оның орнына, ол бәсекелес англ фракциясының басшысы болған болуы мүмкін. Дегенмен, Хуссаның өмірі мен билігі туралы көп мәлімет жоқ. Оның билігі кезінде Регед және Стратклайд, Берникия және Эльмет бритондық патшалықтарының біріккен әскерлері Хуссаға қарсы қоршау салып, ағылшын Берникия патшаларын Ұлыбританиядан қууға жақын болды. Алайда, бұл одақ Регед патшасы Уриеннің 590 жылы бұрынғы одақтасы Морканттың қолынан қаза табуына әкелген британдық тайпалар арасындағы келіспеушіліктер салдарынан күйреген деп саналады. Соған қарамастан, "Англосаксондық жылнамасында" Хуссаның қайтысынан кейін оның отбасы мен Хуссаның ізбасары Этельфриттің отбасы арасында жарыс пайда болғаны туралы деректер бар. Онда Хуссаның ұлы Херинг 603 жылы Дегстандағы шайқаста Этельфритке қарсы Аедан мак Габрайннің әскерін басқарғаны айтылады. Хуссаның патшалық құрған жылдары нақты емес: ең алғашқы дереккөздер Иданың өлімінен бастап 592/593 жылдары Этельфриттің билігіне дейінгі патшалардың реті және билік мерзімі туралы әртүрлі пікірлер білдіреді. "Британ тарихында" Хусса жеті жыл патшалық құрғаны айтылады, бірақ 585-592 жылдар аралығындағы мерзім шамамен есептелген және нақты емес. Хуссаның Берникия әулетіндегі орны да белгісіз.
Hussa was the seventh known ruler of the Anglo Saxon kingdom of Bernicia, ruling for seven years from about 585 to about 592. Though his succession has led some to conclude that Hussa was another son of Ida, founder of the kingdom of Bernicia, he is not among the list of Ida's twelve sons given by Chronicon ex chronicis, and he may rather have been leader of a rival Anglian faction. Little is known of Hussa's life and reign, however. At some point during his reign, the coalition forces of Rheged and the Brythonic kingdoms of Strathclyde, Bernicia and Elmet laid siege to Hussa and were almost successful in driving the Anglian Bernician kings out of Britain. It is thought this alliance ultimately failed due to arguments between the different British tribes culminating in the murder of Urien, the king of Rheghed, around 590 by his former ally, Morcant. Nevertheless, there is some evidence from the Anglo Saxon Chronicle that following Hussa's death, there was a schism between his family and that of Æthelfrith, Hussa's successor, for it states that Hering son of Hussa, led Áedán mac Gabráin's forces against Æthelfrith at the Battle of Degsastan in 603. The years of Hussa's reign are conjecture: the earliest authorities differ widely on the order and the regnal years of the kings between the death of Ida and the beginning of Æthelfrith's rule in 592/593. Historia Brittonum says that Hussa ruled for seven years, and while the dates of 585 to 592 have been estimated they are uncertain. Hussa's exact place in the Bernician genealogy is unclear.