Кіріспе

Жұмсақ тіндерде немесе осьтік қаңқада плазма жасушалары ісігінің өсуі

Плазмацитома – плазма жасушаларының дискразиясы, онда плазма жасушалары ісігі жұмсақ тіндерде немесе осьтік қаңқада өседі. Халықаралық миелома жұмыс тобы үш түрді бөліп көрсетеді: сүйек плазмацитомасының жалғыз түрі (SPB); экстрамедуллярлы плазмацитома (EP) және бастапқы немесе қайталама плазмацитомалардың көп түрі.

Диагностика

Плазмоцитоманы диагностикалау үшін әртүрлі салалық әдістер қолданылады, оның ішінде сарысудың белок электрофорезі, сүйек кемігі биопсиясы, Bence Jones белогына анализ және толық қан анализі, қарапайым рентгенография, МРТ және ПЭТ-КТ. Парапротеиндер 60% SPB және 25%-дан кем экстрамедуллярлы плазмоцитомада кездеседі. Скелеттік скрининг осьтік скелетте басқа біріншілік ісіктердің жоқтығын анықтау үшін қолданылады. МРТ ісіктің жағдайын бағалау үшін пайдаланылуы мүмкін және қарапайым рентгенографияда анықталмайтын біріншілік ісіктерді анықтауда артықшылықты ұсынуы мүмкін. ПЭТ-КТ СПБ диагнозы қойылған адамдарда экстрамедуллярлық ісіктерді анықтауға да көмектеседі. Сүйек зақымдалуын бағалау үшін КТ суретке түсіру қарапайым рентгенографиядан артық болуы мүмкін. Маңызды айырмашылық – нағыз плазмоцитоманың болуы, жүйелік плазмалық жасушалардың бұзылуы емес, мысалы, көптеген миелома. Плазмоцитома мен көптеген миелома арасындағы айырмашылық – плазмоцитомада қандағы кальцийдің жоғарылауы, бүйрек функциясының төмендеуі, қан ағынындағы қызыл қан клеткаларының жетіспеуі және көптеген сүйек зақымданулары (жинап алғанда CRAB) жоқ. Халықаралық миелома жұмыс тобы (IMWG) плазмоцитоманы диагностикалау критерийлерін жариялады. Олар үш ерекше жағдайды бөліп көрсетеді: SPB, экстрамедуллярлы плазмоцитома және бірнеше жалғыз плазмоцитомалар (+/ рецидив). SPB үшін ұсынылған критерийлер – бір сүйек зақымдалуының болуы, қалыпты сүйек кемігі (плазмалық жасушалардың 5%-дан кем), аз немесе парапротеиннің жоқтығы, байланысты органдардың қатысуы/зақымдануының болмауы және қалыпты скелеттік скрининг (бір сүйек зақымдалуынан басқа). Экстрамедуллярлы плазмоцитома үшін критерийлер бірдей, бірақ ісік жұмсақ тіндерде орналасқан. Сүйек зақымдалулары болмауы керек. Бірнеше жалғыз плазмоцитомалар үшін критерийлер (+/ рецидив) бірдей, бірақ бірнеше жалғыз сүйек немесе жұмсақ тіндер зақымдалулары болуы керек. Олар бірнеше біріншілік ісік ретінде немесе бұрынғы плазмоцитоманың рецидиві ретінде пайда болуы мүмкін.

Эпштейн-Барр вирусымен байланысы

Сирек жағдайларда Эпштейн-Барр вирусы (EBV) көп миелома және плазмоцитомамен байланысты, әсіресе иммуножеткіліксіздігі бар адамдарда, мысалы, ВИЧ/ЖИТС, ағза трансплантациясы немесе ревматоидты артрит сияқты созылмалы қабыну жағдайларынан туындаған жағдайларда. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (2016) EBV-позитивті көп миелома мен плазмоцитоманы Эпштейн-Барр вирусымен байланысты лимфопролиферативтік аурулар ретінде жіктейді және оны Эпштейн-Барр вирусымен байланысты плазмалық жасуша миеломасы деп атайды. EBV-нің оң нәтижесі плазмоцитомаларда көп миеломаға қарағанда жиірек кездеседі. EBV+ плазмоцитомасына қатысты тіндерде көбінесе EBV+ жасушаларының ошақтары байқалады, олар тез көбейіп, дамымаған немесе нашар дифференциацияланған плазма жасушаларына ұқсайды. Бұл жасушалар EBER1 және EBER2 сияқты EBV гендерінің өнімдерін өндіреді. EBV-оң плазмоцитома(лар) EBV-теріс плазмоцитома(лар)ға қарағанда көп миеломаға айналуға бейім, бұл вирус плазмоцитоманың көп миеломаға айналу процесіне қатысуы мүмкін екенін көрсетеді.

Емдеу

Радиотерапия SPB және экстрамедуллярлы плазмоцитома екеуі үшін де басты емдеу таңдауы болып табылады, және 80% - ден жоғары жергілікті бақылау деңгейіне қол жеткізуге болады. Плазмоцитома радиосезімтал ісік болғандықтан, осы емдеу түрі емдеу мақсатымен қолданылуы мүмкін. Экстрамедуллярлы плазмоцитома үшін хирургиялық араласу мүмкін, бірақ эстетикалық себептерге байланысты, көбінесе зақым бас және мойын аймағында орналаспаған кезде қолданылады. Ал осы зерттеуге қатысты...

Терминология

Бұл сөзді қолданғанда кейбір беймаздықтар туындауы мүмкін. "Плазмацитома" кейде "плазмалық жасуша дискразиясы" немесе "жеке миелома" деп аталады. Ол көбінесе "жеке плазмацитома" тіркесінің бір бөлігі ретінде, немесе "экстрамедуллярлық плазмацитома" тіркесінің бір бөлігі ретінде қолданылады. Бұл жағдайда "экстрамедуллярлық" сөзі сүйек миының сыртындағы дегенді білдіреді.