Кіріспе
Жапон ақыны және әдеби сыншысы Джунзабуро Нишиваки (西脇 順三郎) – қазіргі заманғы жапон ақыны және әдеби сыншысы, Шова дәуірінде активті болған, модернизм, дадаизм және сюрреализм саласында мамандықтанған. Ол сонымен қатар акварель суреттерімен әйгілі суретші болды. 1960 және 1966 жылдар аралығында Нишиваки әдебиет бойынша Нобель сыйлығына 7 рет ұсынылды.
Junzaburō Nishiwaki (西脇 順三郎) was a contemporary Japanese poet and literary critic, active in Shōwa period Japan, specializing in modernism, Dadaism and surrealism. He was also a noted painter of watercolors. Between 1960 and 1966, Nishiwaki received 7 nominations for the Nobel Prize in Literature.
Ерте өмір
Нишиваки қазіргі Ниигата префектурасындағы Оджия қаласының бір бөлігінде дүниеге келді, онда оның әкесі банкир болып жұмыс істеген. Ол суретші болу ниетімен Токиоға келді және әйгілі Фудзисима Такеджи мен Курода Сеикиден оқыды, бірақ әкесінің күтпеген өлімінен кейін суретші мамандығынан бас салуға мәжбүр болды. Оның орнына Кейо университетінің экономика факультетіне түсіп, латын, ағылшын, грек және неміс тілдерін үйренді. Оқу кезінде-ақ ол өте қабілетті екенін көрсетті, дипломдық жұмысын толығымен латын тілінде жазды. Студент кезінде Артур Саймонс пен Уолтер Патердің еңбектерімен, сондай-ақ француз символизмінің өнерімен әдемі танысты.
Әдеби мансап
Нишиваки Кейо университетінде студент кезінде поэзияға қызығушылық танытып, "Шонен Секай" балалар журналына өлеңдер жазды. Ол сонымен қатар ағылшын тілінде өлеңдер жаза бастады. Нишиваки қазіргі жапон поэзиясын баптап кеткен романтизм мен субъективтік бағыттарға наразылық білдірді. 1917 жылдың сәуір айында бітіргеннен кейін "The Japan Times" газетіне жұмысқа орналасты, бірақ бірнеше айдан соң басшылықпен туындаған дауға байланысты жұмыстан кетті. 1918 жылдың наурыз айында Жапония банкіне жұмысқа кірді, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты келуге мәжбүр болды. Досының ұсынысы арқылы 1919 жылдың маусым айында Сыртқы істер министрлігіне қабылданды. 1920 жылдың сәуір айында Нишиваки Кейо университетінде оқытушы болып жұмыс істеді, сонымен қатар әртүрлі журналдарға ағылшын тілінде өлеңдер жазып, поэзия журналдарын редакциялады. 1922 жылы Нишиваки Англияда оқығысы келді және 1922 жылы Кобеден "Kitano Maru" кемесімен жолға шықты. Бірақ ол университетке қабылдануға кеш келді, сондықтан бір жыл Лондонда болып, Джон Коллиер және Шерард Вайнс сияқты жазушылармен кездесті. 1923 жылы Кенсингтондағы "Hotel Rowland" қонақүйінде тұрды және шілде айында Шотландияға сапар жасады. 1924 жылдың мамырында Оксфордтағы "New College" колледжіне қабылданып, арнайы курсқа жазылды және бос уақытында Франция мен Швейцарияға саяхаттады. Оксфордта оқыған үш жыл ішінде модернистік әдебиетпен және Джеймс Джойс, Езра Паунд және Т.С. Элиоттың еңбектерімен танысты. Ол сондай-ақ Шарль Бодлер мен француз сюрреализмінің жаңалықтарына қызығушылық танытып, тіпті француз тілінде шығармалар жазуға тырысты. Оның алғашқы өлеңдер жинағы "Spectrum" (1925) ағылшын тілінде жазылып, Лондонда жеке қаражатымен басылды. Англияда жүргенде Нишиваки 1924 жылы Марджори Бидлге үйленді, бірақ 1932 жылы ажырасты. 1932 жылы Саэко Куваямаға қайта үйленді, одан ұлы болды. 1926 жылы Жапонияға оралған Нишиваки Кейо университетінің әдебиет факультетінде профессор болып жұмыс істеді, ағылшын әдебиетінің тарихымен қатар, тіл білімі саласындағы курстарды оқыды. Бірақ ол жазуын жалғастырды және әсіресе Таишо дәуірінің ұлы ақындарының бірі деп есептейтін Хагивара Сакутароның поэзиясынан шабыт алды. Нишиваки жаңа тәсілдермен тәжірибе жасап, алғаш рет жапон тілінде өлеңдер жаза бастады. 1927 жылы Жапониядағы алғашқы сюрреалистік поэзия журналы "Fukuiku Taru Kafu Yo" жарық көрді. Келесі жылы Анзай Фуюэ сияқты әріптестерімен бірге "Shi to Shiron" ("Поэзия және поэтикалық теория") атты жаңа журнал шығарды және жаңа заманауи поэзия қозғалысының жетекшісіне айналды. 1933 жылы жапон тілінде өлең жазудағы бұрынғы тәжірибелер мен ізденістерін жинаған "Ambarvalia" жинағын жариялады. Бірақ 1937 жылы екінші қытай-жапон соғысы басталғаннан кейін Нишиваки жариялауды тоқтатты және классикалық және ежелгі әдебиеттерді зерттеуге ден қоятынын мәлімдеді. Ұлттық жұмылдыру заңы күшке енгеннен кейін, үкіметтік цензура органдары оның сюрреалистік өлеңдерін сындырып қарап, мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен 14 ақынның бірі тұтқынға алынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол 3000-нан астам кітаптан тұратын кітапханасымен Чиба префектурасына, кейін Ниигатадағы Оджия қаласына көшіп кетті.
Кейінгі әдеби мансабы
Нишиваки 1942-1944 жылдардағы Тынық мұхит соғысы кезінде Канагава префектурасының Камакура қаласында өмір сүрген. Соғыстан кейін, 1947 жылы ол тағы бір маңызды антологияны жариялады – «Табибито каеразу» («Жолаушы қайтып келмейді»). Нишиваки сондай-ақ аударма ісіне белсенді араласып, Т. С. Элиоттың «Шөл дала» туындысының жапон тіліндегі нұсқасын шығарды, ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. 1953 жылы ол «Киндай но гууа» («Қазіргі заманғы мысалдар») атты өлеңдер жинағын жариялады. Өлеңдер жазумен және аударма жасаумен қатар, Нишиваки 1962 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Кейо университетінде оқытумен айналысты. 1957 жылы Нишиваки Юмиури сыйлығымен марапатталды. 1962 жылы Нишиваки Жапонияның өнер академиясына мүше болып сайланды және Alitalia әрі Таяу Шығыс институтының шақыруымен Еуропаға барды. 1967 жылдың қыркүйегінде ол Канаданың Монреаль қаласына Дүниежүзілік поэзия конференциясында сөз сөйлеу үшін сапар шекті. 1971 жылы Жапон үкіметі оны «Мәдени еңбек сіңірген тұлға» деп таныды. 1974 жылы Нишиваки Америка өнер және ғылым академиясының шетелдік құрметті мүшесі болып сайланды және Жапон үкіметі оған 2-дәрежелі қасиетті қазына орденін табыс етті. Нишиваки 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965 және 1966 жылдары әдебиет бойынша Нобель сыйлығына үміткер ретінде ұсынылды. Нишиваки 88 жасында Ниигатадағы туған жерінде жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның қабірі Токиодағы Шиба ауданындағы Жожо джи ғибадатханасында орналасқан.