Корнишуалдық сотталған әйел және Австралияға қашқан жолы
Mary Bryant
Мэри Брайант – Корнуолл тұрғыны, Австралияға жергілікті қылмыскер ретінде жіберілген. Алғашқы қашқандардың бірі, өмірбаяны, тонау ісі. Австралия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корнуоллдық қылмыскер
Cornish convict
Мэри Брайант (1765 – 1794 жылдан кейін) – Австралияға жіберілген Корнуоллдық сотталған. Ол Австралияның жаңадан құрылған жазалау отарларынан сәтті қашқан алғашқы адамдардың бірі болды.
Mary Bryant (1765 – after 1794) was a Cornish convict sent to Australia. She became one of the first successful escapees from the fledgling Australian penal colony.
Ерте өмір
Брайант Мэри Броуд (Эксетер сот отырысында Мэри Браунд деп аталған) Ұлыбританияның Корнуолл аймағындағы Ланливерьде Уильям Броуд пен Дороти Гиллеффтің (немесе Гелеф/Джулифф) қызы болып дүниеге келді. Уильям Броуд ағасы Мэтьюмен бірге шаруалық жұмыс істеп, орманды жалға алып, ағаш кесетін. 1785 жылдың шілдесінде Мэри Броудты Англияның Плимут қаласының мэрі, оның қарындасы Елизавета тұратын жерде, қарақшылық үшін сотқа дейін күту үшін түрмеге қамады. Ол Кэтрин Фрайер және Мэри Хейден, сондай-ақ Шепард есімді әйелмен бірге Агнес Лейкманды Плимут қаласының жолында тонап, 12 пенс тұратын жібек қалпақты және 1 фунт 11 шиллингке бағаланған басқа да заттарды ұрлап, зорлаған деп айыпталды. Үшеуі де 1786 жылдың 20 наурызында асылуға кесімді, бірақ судья бұл жазаны жеті жылдық жер аударуға ауыстырды. Ол бастапқыда Эксетерде, кейін Плимут қаласындағы Дюнкерк түрме кемесіне ауыстырылды, онда ол алғашқы баласын күтті.
Bryant was born Mary Broad (referred to as Mary Braund at the Exeter Assizes) in Lanlivery, Cornwall, United Kingdom, to William Broad and Dorothy Guilleff (or Gelef/Juileff). William Broad was a farmer who also leased and coppiced woodland with his brother Matthew. In July 1785, Mary Broad was committed to prison by the Mayor of Plymouth, England, where her sister Elizabeth was living, to await trial for highway robbery. She, along with Catherine Fryer and Mary Hayden alias Shepherd, was convicted of having robbed and assaulted Agnes Lakeman on a road in Plymouth, stealing a silk bonnet valued at 12 pence, and other goods valued at £1 and 11 shillings. All three were sentenced to hang on 20 March 1786, which was commuted to seven years' transportation by the Judge. She was initially held in Exeter, before being moved to the Dunkirk prison hulk at Plymouth where she conceived her first child.
Көлік
1787 жылдың мамыр айында Брайант тұтқын ретінде "Шарлотта" кемесімен бірінші флот құрамында жіберілді. Сапар барысында ол сәби дүниеге әкеліп, оған Шарлотта Спенс Броуд деген есім қойды. Австралияға келген соң, 1788 жылдың 10 ақпанында Уильям Брайантқа тұрмысқа шықты. Брайант, басқа біреудің жалақысын алу үшін теңізші болып жалған ақпарат бергені үшін сотталған, сонымен қатар Дюнкерк түрмесінде және "Шарлотта" кемесінде Мэримен бірге болды. Кейіннен олардың Еммануэль есімді ұлы дүниеге келді, ол 1790 жылдың 6 мамырында туды. Кемеде бастапқы азық-түлік пен таза су, сондай-ақ балық аулауға арналған тор болды. Олар компас, квадрант және карта сатып алды, кейіннен бұл заттар Порт-Джексоннан келген "Вааксамхейд" голланд кемесінің капитанынан алынған деген әңгіме тарады. Блайдың саяхаты да Тимор аралында аяқталды. Сол кезде Тимор голландтардың билігінде болды. Брайанттар өздерін кеме апатынан құтқарылғандар деп мәлімдеді. Бірақ оларды голланд губернаторы тауып, түрмеге қамады, сосын Ұлы Барьер рифінде құлаған HMS Pandora кемесінің капитаны Эдвард Эдвардсқа тапсырды. Оларды сотқа тарту үшін Ұлыбританияға қайтарды, алдымен голланд кемесімен (Рембанг) Боунти бүлікшілерін ұстауға жіберілген британдық кемедегі аман қалғандармен бірге Батавияға, содан кейін Батавиядан үш голланд VOC кемесімен (Вреденбург, Хоорнвей және Хорсен) (Мэри Брайант пен оның қызы Шарлотта) Кейптаунға 1792 жылдың 19 наурызында, ал кейіннен Кейптауннан Сиднейден қайтып келе жатқан Корольдік теңізшілермен бірге HMS Gorgon кемесімен сапарлады. Қайту жолында Мэри күйеуі Уильямды және екі баласын – Эммануэль мен Уильямды жоғалтты. Эммануэль мен Уильям 1791 жылдың 1 және 22 желтоқсанында Батавияда қайтыс болды, ал Шарлотта саяхаттың соңғы кезеңінде 1792 жылдың 6 мамырында дүние салды. Олардың ісін биограф және заңгер Джеймс Босуэлл қолға алды. 1793 жылдың 2 мамырында Мэри Брайант кешірілді және Ньюгейт түрмесінен босатылды, оның мерзімі бітіп, Аллен, Брум (Бутчер есімді), Лилли және Мартин 1793 жылдың 2 қарашасына дейін босатылу күтетін. Брайант Корнуоллға отбасына оралды, ал Босуэлл 1795 жылы қайтыс болғанға дейін оған жылына 10 фунт стерлинг көмектесті.
In May 1787, Bryant was sent as a prisoner with the First Fleet aboard the ship Charlotte. Bryant gave birth on the journey to a baby, whom she called Charlotte Spence Broad. When she arrived in Australia, she married William Bryant on 10 February 1788. Bryant, who had been convicted for impersonating a seaman to receive some of the other man's wages, was also on the Dunkirk prison hulk and Charlotte with Mary and they later had a son, Emanuel, born on 6 May 1790. Onboard they carried initial provisions of food and fresh water, as well as a fishing net. They had acquired a compass, quadrant, and chart, later said to have come from a Dutch sea captain of the Waaksamheyd at Port Jackson. Bligh's voyage had also ended in Timor. Timor was then under the control of the Dutch. The Bryants' party claimed to be shipwreck survivors. They were later discovered and imprisoned by the Dutch governor, then handed over to Captain Edward Edwards of HMS Pandora, which had been wrecked on the Great Barrier Reef. They were sent back to Britain to stand trial, travelling first on a Dutch ship (the Rembang) to Batavia in the company of survivors of , a British ship sent to capture the Bounty mutineers, thereafter travelling from Batavia to Cape Town on the three Dutch VOC ships Vredenburg, Hoornwey and Horssen (carrying Mary Bryant and her daughter Charlotte), arriving there on 19 March 1792, and later from Cape Town in the company of Royal Marines returning from Sydney on HMS Gorgon. During the voyage back, Mary lost William and both of her children, Emanuel and William dying at Batavia on the 1st and 22 December 1791, whilst Charlotte died on the last leg of the voyage on 6 May 1792. Their case was taken up by the biographer and lawyer, James Boswell. On 2 May 1793 Mary Bryant was pardoned, and she was released from Newgate prison, her sentence having expired, while Allen, Broom alias Butcher, Lillie, and Martin had to wait until 2 November 1793 to be released by proclamation. Bryant returned to her family in Cornwall, and Boswell provided her with £10 a year until his death in 1795.
Танымал мәдениетте
Брайанттың қашып кетуі 1963 жылы Австралияның радио хабарларын тарату комиссиясы арқылы көрсетілген Рекс Риенитстің жазған он эпизодты сериалдың тақырыбы болды. Мэри Брайант рөлін Фэй Келтон сомдады. Брайант британдық-австралиялық телефильмі «Мэри Брайанттың керемет саяхатының» тақырыбы болды, онда Ромола Гарай атау рөлді, ал Джек Давенпорт пен Сэм Нилл ойнады. Австралияда алғаш рет 2005 жылғы 30 қазанда Network Ten арнасында екі сағаттық екі бөлімді сериал ретінде көрсетілді. Ұлыбританияда 2006 жылғы Пасха демалысында ITV арнасында көрсетілді. Фильм толыққанды тарихи деректерге сәйкес келмеді. Ол сондай-ақ Тимберлейк Вертенбекердің «Біздің еліміз жақсы» пьесасында маңызды рөлде болды, ол Томас Кенеллидің «Спектакльші» романы негізінде жазылған. Екеуі де алғашқы австралиялық қоныс жайлаушылардың «Жұмысқа шақыру офицері» спектаклін қою туралы шешіміне және Брайанттың қашқан сәтінде аяқталатын оқиғаға ден қояды. Пьесада ол «Дабби Брайант» деген лақап атымен аталады. Оқиға Роза Джорданның «Ботаникалық шығанақтан алыс» романында, Лесли Пирсдің «Мені есіңде сақта» романында және Мег Кенеллидің «Қашқан» романында көркемделіп суреттелген. Лаурент Фредерик Болле мен Филипп Никлукс жазған «Terra Doloris» (978 2 344 00787 1, 2018) графикалық романының бірінші тарауы Мэри Брайант пен оның отбасы туралы. Мэри Брайанттың оқиғасы Патрик Эджворттың «Бозуэлл қорғаныс үшін» пьесасында да бейнеленген. 1989 жылы Лондонда Лео МакКернның қатысуымен үлкен жетістікке жеткен. Ник Энрайт жазған «Мэри Брайант» мюзиклі Мельбурнда Magnormos ұсынды. Мэри Брайант Бек Эпплби мен Саймон Харвидің (Kneehigh Theatre) ойлап тапқан және қойған «Ой, Мэри!» атты бір актрисаға арналған театрлық қойылымының тақырыбы болды. Ол 2011 жылы Ұлыбританияда гастрольдік сапармен болды. Пол Марш (Канберра, Австралиядағы «Coolibah Coolective» тобынан) Мэри мен оның отбасының саяхатын баяндайтын «Ашық қайықта алпыс алты күн» әнін жазды.
The Bryant party's escape was the subject of a ten episode serial, written by Rex Rienits, broadcast by the Australian Broadcasting Commission during 1963. Mary Bryant was portrayed by Fay Kelton. Bryant was the subject of a British/Australian television movie The Incredible Journey of Mary Bryant, with Romola Garai playing the eponymous role, Jack Davenport and Sam Neill. It was first screened in Australia on 30 October 2005 on Network Ten as a two 2 hour part series. It was screened in the UK over Easter weekend 2006 on ITV. It was not completely historically accurate. She also featured heavily in Timberlake Wertenbaker's play Our Country's Good, which itself was based on Thomas Keneally's novel The Playmaker. Both centre on the first Australian settlers' decision to stage a performance of The Recruiting Officer, and the action ends just at the point of Bryant's escape. In the play, she is referred to by a nickname, Dabby Bryant. The story was fictionalised by Rosa Jordan in her novel Far From Botany Bay, by Lesley Pearse in the novel Remember Me, and by Meg Keneally in Fled. The first chapter of the graphic novel Terra Doloris (978 2 344 00787 1, 2018) by Laurent Frédéric Bollée and Philippe Nicloux is about Mary Bryant and her family. The Mary Bryant story also featured in Patrick Edgeworth's play Boswell for the Defence. A huge success in London in 1989, it starred Leo McKern. A musical titled Mary Bryant was written by Nick Enright and was presented in Melbourne by Magnormos. Mary Bryant was the subject of a one woman theatre show, Oh Mary!, devised and directed by Bec Applebee and Simon Harvey (Kneehigh Theatre. It toured the UK in 2011. Paul Marsh (of the Canberra Australia group "Coolibah Coolective") composed "Sixty Six Days In An Open Boat" to tell the story of Mary and her family's journey.