Кіріспе
Жыртқыш бұлшық (мультифидус спина; : мультифиди) бірнеше ет тәрізді және жіп тәрізді буындардан тұрады, олар омыртқаның тікенекті өсінділерінің екі жағындағы ойысты толтырады, сакральдан бірінші мойын омыртқасына дейін. Бұлшықет өте жұқа болғанымен, омыртқаның буындарын тұрақтандыруда маңызды рөл атқарады. Мультифидус – трансверсспинальді бұлшықтардың бірі. Мультифидус бұлшық еті омыртқаға жақын орналасқан және үш буын сегментін қамтиды, осы буындарды әр деңгейде тұрақтандыруға көмектеседі. Қаттылығы мен тұрақтылығы әр омыртқаның тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік береді және қалыпты физикалық белсенділік кезінде үйкелістен туындаған буын құрылымдарының дегенерациясын азайтады. Бұл жіпшелер мынадай жерлерден басталады:
сакральді аймақта: сакральдың артқы бетінен, төртінші сакральды тесікке дейін, сакроспинальды бұлшықтардың басталуының апоневрозынан, артқы жоғарғы иілген омыртқаның медиалдық бетінен және артқы сакроилиакальды байлаулардан. бел аймағында: барлық сүтқоректік өсінділерден. кеуде аймағында: барлық көлденең өсінділерден. мойын аймағында: төменгі төрт омыртқаның буындық өсінділерінен. Әр жіпше көлбеу жоғары және медиалды бағытта өтеді, жоғарыдағы омыртқаның тікенекті өсіндісінің бойымен бекітіледі. Бұл жіпшелер ұзындығы бойынша әр түрлі болады: ең үстіңгісі, ең ұзыны, бір омыртқадан жоғарыдағы үшінші немесе төртінші омыртқаға дейін созылады; одан кейынғылары бір омыртқадан жоғарыдағы екінші немесе үшінші омыртқаға дейін жетеді; ал ең тереңі екі жақын орналасқан омыртқаны байланыстырады. Мультифидус омыртқаның тік тұрғызушы бұлшықтарына, көлденең құрсақ бұлшықтарына, құрсақ ішкі көлбеу бұлшықтарына және құрсақ сыртқы көлбеу бұлшықтарына қарағанда тереңде жатыр.
The multifidus (multifidus spinae; : multifidi) muscle consists of a number of fleshy and tendinous fasciculi, which fill up the groove on either side of the spinous processes of the vertebrae, from the sacrum to the axis. While very thin, the multifidus muscle plays an important role in stabilizing the joints within the spine. The multifidus is one of the transversospinales. Located just superficially to the spine itself, the multifidus muscle spans three joint segments and works to stabilize these joints at each level. The stiffness and stability makes each vertebra work more effectively, and reduces the degeneration of the joint structures caused by friction from normal physical activity. These fasciculi arise:
in the sacral region: from the back of the sacrum, as low as the fourth sacral foramen, from the aponeurosis of origin of the sacrospinalis, from the medial surface of the posterior superior iliac spine, and from the posterior sacroiliac ligaments. in the lumbar region: from all the mamillary processes. in the thoracic region: from all the transverse processes. in the cervical region: from the articular processes of the lower four vertebrae. Each fasciculus, passing obliquely upward and medially, is inserted into the whole length of the spinous process of one of the vertebræ above. These fasciculi vary in length: the most superficial, the longest, pass from one vertebra to the third or fourth above; those next in order run from one vertebra to the second or third above; while the deepest connect two adjacent vertebrae. The multifidus lies deep relative to the spinal erectors, transverse abdominis, abdominal internal oblique muscle and abdominal external oblique muscle.
Атрофия және бел ауруымен байланысты
Лумбальды мультифидус бұлшық еттерінің дисфункциясы белдің төменгі бөлігіндегі ауырсынумен тығыз байланысты. Бұл дисфункция омыртқаның ауырсынуды басуынан туындауы мүмкін. Дисфункция ауырсыну басылғаннан кейін де жиі сақталады. Мұндай сақталу белдің төменгі бөлігіндегі ауырсынудың қайталану деңгейінің жоғары болуын түсіндіруге көмектеседі. Ұзаққа созылған лумбальды мультифидус дисфункциясы магниттік-резонанстық томография немесе ультрадыбыс көмегімен көрінетін мультифидус бұлшық етінің майға алмасуы арқылы диагностикаланады. Лумбальды мультифидус бұлшық еттерін жұмылдыру және күшейтудің бір жолы – жамбас түбі бұлшықеттерін бірнеше секундқа "ешқандай ескертусіз зәрді тоқтатудай" кернеуге келтіру.